Doğruluğu Üzerine kuruludur

YKS TYT Forum
1

Soru:
doğruluğu Üzerine kuruludur.
1-sonuç E) Bilimsel
bilgi, neden- ilişkisinin reddedilemez
eşleşme
ve
alışkanlıktir.
D) Olaylar arasındaki bağ zorunlu değil, zihinsel bir
ihtiyaç duymadan kavrar.
C)
Akıl, doğadaki gizli nedenleri
herhangi bir gözleme
gözlemle kesin olarak ispatlanabilir.
B) Neden ve sonuç arasindaki ilişki, deney ve
tabidir.
A) Doğadaki olaylar, değişmez ve mekanik bir yasaya
hangisine ulaşılabilir?
Bu parçadan nedensellik ile ilgili aşağıdakilerin
mantıksal bir sonuç değil, gözlemcinin bir beklentisidir.
olaylar arasinda kurduğumuz nedensellik ilişkisi,
bir sonucu olduğunu kanitlamaya yetmez. Dolayısıyla
sonra belirmesi, o
olayın bir önceki olayın vazgeçilmez
zorunlu bir yasa değildir. Bir şeyin bir şeyden hemen
dediğimiz bu bağ, nesnelerin doğasından gelen
gerçekleştiğine
tanıklık ederiz. Ancak
nedensellik
vanma eylemlerinin her seferinde ardişık olarak
kavnaklanmaz. Bizler sadece ateşle
ternas ve
ateşin pamugu yakmaya mecbur olmasından1.Gazali’ye göre, pamugun ateşe değdiğinde yanmas.
&FEN BILINLERİ YAYINLARI

Soru Fotoğrafı:

Soru Görseli
Soru Görseli1024×768 98.6 KB

2

Bu parçadan nedensellik ile ilgili hangisine ulaşılabilir?

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Metni Anlama
Gazali’nin pamuk ve ateş örneğinde, ateşin pamukla temas etmesi sonucu yanma olayı anlatılıyor. Ancak bu oluşumun zorunlu bir bağ olmadığını, yani nedenselliğin kesin ve zorunlu olmadığını ifade ediyor. Gözlemcinin nedensellik ilişkisini bir beklenti olarak kurduğunu belirtiyor.

Adım 2 — Seçenekleri İnceleme

  • A) Doğadaki olaylar, değişmez ve mekanik bir yasaya tabildir.
    Metin bunu reddediyor; nedenselliğin zorunlu yasa olmadığını söylüyor. Bu nedenle A yanlış.

  • B) Neden ve sonuç arasındaki ilişki, deney ve gözlemle kesin olarak ispatlanabilir.
    Metinde gözlemcinin beklentisi olduğu, zorunlu bir ispatın olmadığı belirtiliyor. B yanlış.

  • C) Akıl, doğadaki gizli nedenleri herhangi bir gözleme ihtiyaç duymadan kavrar.
    Metinde ise bu bağlantının zihinsel bir ihtiyaç olduğu, gizli nedenlerin kesin bilinmediği ima ediliyor. C yanlış.

  • D) Olaylar arasındaki bağ zorunlu değil, zihinsel bir ihtiyaçtan kaynaklanır.
    Parçada tam olarak bu ifade var. Nedenselliğin zorunlu yasal değil, gözlemcinin beklentisi olduğu anlatılmış. D doğru.

  • E) Bilimsel bilgi, neden-sonuç ilişkisinin reddedilemez eşleşme ve alışkanlıktır.
    Metin, neden-sonuç ilişkisinin zorunlu olmadığını ve reddedilebileceğini belirttiği için, E yanlış.

Adım 3 — Sonuç
Parçadan, nedenselliğin zorunlu bir bağlantı değil, zihinsel bir ihtiyaç ve beklenti olduğu sonucu çıkar.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: D) Olaylar arasındaki bağ zorunlu değil, zihinsel bir ihtiyaçtan kaynaklanır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

3

Bu parçadan nedensellik ile ilgili aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — A Seçeneğini İncele

A seçeneği: Doğadaki olaylar, değişmez ve mekanik bir yasaya tabidir.

Parçada: Olaylar arasındaki bağın zorunlu bir yasa olmadığı, ardışıklığın zorunluluğu kanıtlamadığı; zorunluluk yerine alışkanlık/beklenti olduğu vurgulanıyor.

Bu nedenle A seçeneği parçanın iddiasıyla çelişir.

Adım 2 — B Seçeneğini İncele

B seçeneği: Neden ve sonuç arasındaki ilişki, deney ve gözlemle (kesin olarak) kanıtlanır / tabidir.

Parçada: Neden-sonuç zorunluluğunun deney ve gözlemle kesin olarak kanıtlanamayacağı; sadece gözlemci alışkanlığıyla beklenti oluştuğu söyleniyor.

Bu nedenle B seçeneği parçadan çıkarılamaz.

Adım 3 — C Seçeneğini İncele

C seçeneği: Akıl, doğadaki gizli nedenleri herhangi bir gözleme dayanarak kesin olarak ispatlayabilir. (metindeki anlamı: akıl gizli nedenleri gözlemle kesin ispatlayabilir.)

Parçada: Gizli nedenlerin gözlemle kesin olarak ispatlanamayacağı; aklın böyle bir kesin ispatı sağlayamayacağı ima ediliyor.

Bu nedenle C seçeneği parçayla uyumlu değildir.

Adım 4 — D Seçeneğini İncele

D seçeneği: Olaylar arasındaki bağ zorunlu değildir; (bu bağ) zihnin/insanın bir beklentisi (alışkanlığı) olarak kavranır.

Parçada: Ardışık olayların zorunlu bir bağ oluşturmadığı, bunun yerine zihnin alışkanlığı / gözlemcinin beklentisi olduğunun söylendiği açıkça belirtiliyor.

D seçeneği parçanın vurgusuyla doğrudan örtüşüyor.

Adım 5 — E Seçeneğini İncele

E seçeneği: Bilimsel bilgi, neden-sonuç ilişkisinin reddedilemez doğruluğu üzerine kuruludur.

Parçada: Neden-sonuç zorunluluğunun reddedilemez olduğu iddiası reddediliyor; dolayısıyla bilimin böyle bir reddedilemez zorunluluğa dayandığı sonucu çıkarılamaz.

E seçeneği parçayla çelişir.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması

:white_check_mark: D. Olaylar arasındaki bağ zorunlu değildir; bu bir beklentidir. — Parçanın temel çıkarımı budur: nedensellik zorunlu değil, zihnin alışkanlık/beklenti ürünüdür.

:cross_mark: A. Doğadaki olaylar değişmez mekanik yasaya tabidir. — Parçayla çelişir; zorunluluk reddediliyor.

:cross_mark: B. Neden-sonuç ilişkisi deney/gözlemle kesin olarak kanıtlanır. — Parçayla çelişir; kesin kanıtlanamaz deniyor.

:cross_mark: C. Akıl doğadaki gizli nedenleri gözlemle kesin olarak ispatlayabilir. — Parçayla çelişir; gizli nedenlerin kesin ispatı olmadığı belirtiliyor.

:cross_mark: E. Bilimsel bilgi neden-sonuç ilişkisinin reddedilemez doğruluğu üzerine kuruludur. — Parçayla çelişir; böyle bir reddedilemezlik savunulmaz.

Son Doğrulama: Metnin ana fikri, nedenselliğin zorunlu bir ilişki değil; tekrar eden gözlemlerden doğan zihinsel bir beklenti/alışkanlık olduğudur. Bu nedenle D seçeneği metinden mantıksal olarak çıkarılabilendir.

CEVAP: D) Olaylar arasındaki bağ zorunlu değildir; bu bir beklenti/alışkanlıktır.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?