A) Tabloda verilen ifadeleri doğru ya da yanlış olarak değerlendiriniz.
| | Doğru mu? Yanlış mı? | Doğru ✓ | Yanlış X |
|1--- | 1— | 1---: | 1—: |
| 1 | Ülkemizde yer şekillerinin çeşitliliği oldukça fazladır. | | |
| 2 | Ülkemizde dağlar genelde kuzey-güney doğrultusunda uzanmaktadır. | | |
| 3 | Ülkemizde dağlık alanlarda tarım, sanayi, ticaret gibi ekonomik faaliyetler gelişmiştir. | | |
| 4 | Ülkemizde platoların en geniş yer kapladığı alan, İç Anadolu’dur. | | |
| 5 | Ülkemizin batısının ortalama yükseltisi, Anadolu’nun doğu kesimlerine göre daha fazladır. | | |
| 6 | Üç tarafı denizlerle çevrili olan ülkemiz; göl, akarsular gibi su kaynaklarına sahiptir. | | |
| 7 | Gediz, Menderes, Bafra, Çarşamba, Çukurova ve Silifke ovaları iç ovalarımız arasında yer almaktadır. | | |
| 8 | Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında dağların kıyıya uzanışına bağlı olarak girinti, çıkıntı, koy ve körfez azdır. | | |
Türkiye’nin Yer Şekilleri ve Doğal Çevre Özellikleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türkiye’nin yer şekilleri; ortalama yükseltisi fazla (1132\text{ m}), batıdan doğuya doğru yükseltisi artan, dağların genellikle doğu-batı doğrultusunda uzandığı, kıyı ve iç kesimlerinde farklı ova ile plato türlerini barındıran zengin bir morfolojik çeşitliliğe sahiptir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Verilen maddelerin coğrafi kurallara ve konu metnine göre analizi:
- 1. İfade: Ülkemizde dağlar, platolar, ovalar, vadiler bir arada yer alır; dolayısıyla yer şekillerinin çeşitliliği oldukça fazladır. \rightarrow Doğru (✓)
- 2. İfade: Ülkemizde dağ sıraları (Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar) Alp-Himalaya kıvrım kuşağına bağlı olarak doğu-batı doğrultusunda uzanır. \rightarrow Yanlış (✗)
- 3. İfade: Dağlık ve engebeli arazilerde ulaşım zor, iklim sert ve tarım alanları kısıtlı olduğundan sanayi ve ticaret gelişmemiştir. \rightarrow Yanlış (✗)
- 4. İfade: Haymana, Bozok, Cihanbeyli ve Obruk gibi geniş düzlüklerin bulunduğu İç Anadolu Bölgesi, plato varlığı bakımından en zengin bölgemizdir. \rightarrow Doğru (✓)
- 5. İfade: Türkiye’de yükselti batıdan doğuya gidildikçe artar. Ortalama yükseltisi en az olan bölge Marmara iken en fazla olan bölge Doğu Anadolu’dur. \rightarrow Yanlış (✗)
- 6. İfade: Ülkemiz üç tarafı denizlerle (Karadeniz, Ege, Akdeniz) çevrili bir yarımada olup zengin akarsu ve göl ağına sahiptir. \rightarrow Doğru (✓)
- 7. İfade: Gediz, Büyük Menderes, Bafra, Çarşamba, Çukurova ve Silifke ovaları deniz kıyısında yer alan kıyı (delta) ovalarımızdır; iç ova değillerdir. \rightarrow Yanlış (✗)
- 8. İfade: Karadeniz ve Akdeniz’de dağlar kıyıya paralel uzandığı (boyuna kıyı tipi) için kıyıda girinti, çıkıntı, doğal liman, koy ve körfez sayısı azdır. \rightarrow Doğru (✓)
CEVAP:
| No | İfade | Değerlendirme |
|---|---|---|
| 1 | Ülkemizde yer şekillerinin çeşitliliği oldukça fazladır. | Doğru (✓) |
| 2 | Ülkemizde dağlar genelde kuzey-güney doğrultusunda uzanmaktadır. | Yanlış (✗) |
| 3 | Ülkemizde dağlık alanlarda tarım, sanayi, ticaret gibi ekonomik faaliyetler oldukça gelişmiştir. | Yanlış (✗) |
| 4 | Ülkemizde platoların en geniş yer kapladığı alan, İç Anadolu’dur. | Doğru (✓) |
| 5 | Ülkemizin batısının ortalama yükseltisi, Anadolu’nun doğu kesimlerine göre daha fazladır. | Yanlış (✗) |
| 6 | Üç tarafı denizlerle çevrili olan ülkemiz; göl, akarsular gibi su kaynaklarına sahiptir. | Doğru (✓) |
| 7 | Gediz, Menderes, Bafra, Çarşamba, Çukurova ve Silifke ovaları iç ovalarımız arasında yer almaktadır. | Yanlış (✗) |
| 8 | Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında dağların kıyıya uzanışına bağlı olarak girinti, çıkıntı, koy ve körfez azdır. | Doğru (✓) |
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Akarsuların taşıdığı alüvyonları denize döküldükleri yerde biriktirmesiyle oluşan Bafra, Çarşamba, Çukurova ve Silifke ovaları birer kıyı (delta) ovasıdır; Konya, Malazgirt ve Erzurum ovaları gibi tektonik kökenli iç ovalarla karıştırılmamalıdır.
