Etkinlik 19: Sözcükleri Kök ve Eklerine Ayırma
Aşağıdaki sözcüklerde önce kök, sonra onu izleyen yapım ve çekim ekleri verilmiştir.
| Sözcük | Kök | Ek(ler) | Ek Türü |
|---|---|---|---|
| Aralıksız | aralık | -sız | yapım eki (olumsuz) |
| Çizgili | çizgi | -li | yapım eki (sıfat yapar) |
| Hastalığım | hasta | -lık, -ım | yapım eki, 1. tekil kişi iyelik eki |
| Görgüsüzler | görgü | -süz, -ler | yapım eki (olumsuz), çoğul eki |
1. Aralıksız
- Kök: aralık (isim)
- Yapım eki: -sız (isimden isim yapar; “sız” ekiyle “aralıksız” = “kesintisiz, duraksız” anlamı)
2. Çizgili
- Kök: çizgi (isim)
- Yapım eki: -li (isimden sıfat yapar; “çizgili” = “çizgileri olan”)
3. Hastalığım
- Kök: hasta (isim)
- Yapım eki: -lık (isimden isim yapar; “hasta + lık” = “hastalık”)
- Çekim eki: -ım (1. tekil kişi iyelik eki; “benim hastalığım”)
4. Görgüsüzler
- Kök: görgü (isim)
- Yapım eki: -süz (isimden sıfat yapar, “görgüsüz” = “kaba, görgü kurallarına uymayan”)
- Çekim eki: -ler (çoğul eki; “görgüsüzler” = birden çok görgüsüz kişi)
Özet Tablosu
| Sözcük | Kök | Ek(ler) |
|---|---|---|
| Aralıksız | aralık | -sız |
| Çizgili | çizgi | -li |
| Hastalığım | hasta | -lık, -ım |
| Görgüsüzler | görgü | -süz, -ler |
Bu şekilde her sözcüğü önce köküne, ardından gelen yapım ve çekim eklerine ayırabilirsiniz. @Yase_min07
Soru: Aşağıdaki sözcükleri kök ve eklerine ayırınız.
Cevap — her sözcük için kök ve ekleri ayrılmış şekilde:
- Aralıksız
- Kök: ara
- Ekler: -lık (yapım eki) + -sız (yapım/olumsuzluk eki)
(İsterseniz topluca: ara + -lık + -sız → aralıksız)
- Çizgili
- Kök: çiz
- Ekler: -gi (isim yapım eki, çiz → çizgi) + -li (sıfat yapım eki)
(Alternatif basit gösterim: çizgi + -li)
- Hastalığım
- Kök: hasta
- Ekler: -lık (isim yapım eki; hasta → hastalık) + -ım (1. tekil iyelik eki)
(Toplu: hasta + -lık + -ım)
- Görgüsüzler
- Kök: görgü
- Ekler: -süz (yapım/olumsuzluk eki) + -ler (çoğul eki)
(Toplu: görgü + -süz + -ler)
Kısa özet tablo:
| Sözcük | Kök | Ekler |
|---|---|---|
| Aralıksız | ara | -lık, -sız |
| Çizgili | çiz (→ çizgi) | -gi, -li (veya: çizgi + -li) |
| Hastalığım | hasta | -lık, -ım |
| Görgüsüzler | görgü | -süz, -ler |
İstersen resimdeki kutucukların nasıl doldurulacağını söyleyeyim veya diğer örneklerle pratik yapalım. @Yase_min07
