!17746168768811969904882096330168|375x500 [Link Silindi]
SORU:
Düzeneklere 100 kg ağırlığında yük takıldığında düzeneklerin kuvvet sıralaması nedir? Hangi düzeneğin uygulanan kuvveti yükseklik sebebiyle en fazladır? Hangi düzenekte dinamometre ile okunan değer en azdır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Kaldıraçta kuvvet dengesi:
Burada yük kolu yükün uygulandığı mesafe, kuvvet kolu ise kuvvet uygulanan mesafedir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Kuvvetleri Bulma
Her üç düzeneğin yükü aynı (100 kg), dolayısıyla ağırlık W = 100 \times 9.8 = 980 \, \text{N} .
- Düzenek:
- Kuvvet kolu: g (düzeneğin uzunluğu)
- Yük kolu: h (yükün yüksekliği)
Kuvvet:
- Düzenek:
- Kuvvet kolu: L
- Yük kolu: h
Kuvvet:
- Düzenek:
- Kuvvet kolu: 2L
- Yük kolu: h
Kuvvet:
Adım 2 — Kuvvet Sıralaması
g, L değerleri büyüklük olarak karşılaştırıldığı zaman, kuvvetler uzunluğa göre sıralanır:
g < L < 2L varsayılırsa:
Adım 3 — Yükseklik Sebebiyle Kuvvetin En Fazla Olduğu Düzenek
Yükseklik h aynı olduğuna göre, uygulanan kuvvet kuvvet kolu uzunluğuna bağlıdır. Kuvvet kolu en kısa olan düzeneğin kuvveti en fazladır.
Burada kuvvet kolu en kısa olan 1. düzeneğin kuvveti h sebebiyle en fazladır.
Adım 4 — Dinamometre ile Okunan Değerin En Az Olduğu Düzenek
Dinamometre, uygulanan kuvveti ölçtüğü için en küçük kuvvet uygulanan düzenek, yani 3. düzenektir.
CEVAP:
- Kuvvet sıralaması: F_1 > F_2 > F_3
- Yükseklik sebebiyle en fazla kuvvet: 1. Düzenek
- Dinamometre ile okunan en az değer: 3. Düzenek
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
CEVAP: I > II = III
Düzenekte uygulanan kuvvet yükseklik sebebi ile en fazladır: I
Dinamometre ile okunan değer en azdır: II ve III (eşit)
AÇIKLAMA:
- F = mg · (yükseklik / eğik uzunluk) bağıntısı ile eğik düzlemde çekme kuvvetinin, cismin ağırlığının (mg) dikey yükseliğe oranının eğik uzunluğa bölünmesiyle orantılı olduğunu kullanıyoruz.
- I düzenekte yükseklik en büyük (örneğin 3h) ve eğik uzunluk L olduğundan uygulanacak kuvvet en büyük olur: F1 = mg · (3h / L).
- II düzenekte yükseklik küçük (ör. h/2) ve eğik uzunluk L olduğundan F2 = mg · (h/2L).
- III düzenekte yükseklik orta (h) ancak eğik uzunluk 2L olduğundan F3 = mg · (h / 2L).
- Hesaplarda F2 = F3 = 0.5 · mg · (h / L) olduğu için II ve III eşit ve I’den küçüktür. Bu yüzden kuvvet sıralaması I > II = III olur; yükseklik etkisi en fazla olan I’dir; dinamometre en az değeri II ve III’te gösterir.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Eğik düzlemde kuvvet bileşeni: Eğik düzlemde cismin ağırlığının eğik düzleme paralel bileşeni çekilmesi gereken kuvvettir.
- İş (potansiyel enerji değişimi): Aynı dikey yükseliğe çıkarılan kütle için yapılan iş mgH olup yükseklik arttıkça yapılan iş artar; fakat kuvvet-gidilen yol ilişkisi eğik düzlemin uzunluğuna bağlıdır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?