Bu etkinlikte cümlelerdeki özne-yüklem uyumsuzluğu olan sözcükleri bulup düzeltmemiz gerekiyor. Görseldeki cümlelere göre doğru düzeltmeler şöyle:
1. “Elindeki şem de masaya bırakabilirsin.”
- Buradaki sorun “sen de” kısmında.
- Cümlede anlatılmak istenen anlam “elindeki şemsiye” ise doğrusu: “Elindeki şemsiyeyi masaya bırakabilirsin.”
2. “Suzan ve sen bana her şeyi öyle anlattınız.”
- Bu cümlede özne “Suzan ve sen” olduğu için yüklem “anlattınız” olmalıdır.
- Yani bu cümlede belirgin bir uyumsuzluk yoksa doğru kabul edilir.
- Eğer öğretmen özellikle kişi uyumunu istiyorsa cümle doğru şekildedir.
3. “Ben, Ahmet ve İlknur hiçbir şey anlamıyor.”
- Özne birden fazla kişi: ben, Ahmet ve İlknur
- Bu yüzden yüklem “anlamıyoruz” olmalı.
- Doğrusu: “Ben, Ahmet ve İlknur hiçbir şey anlamıyoruz.”
4. “Annem, babam ve ben akşamki programı birlikte izledim.”
- Özne üç kişi olduğu için yüklem “izledik” olmalı.
- Doğrusu: “Annem, babam ve ben akşamki programı birlikte izledik.”
Kısa cevap:
- 1. şem de → şemsiyeyi
- 3. anlamıyor → anlamıyoruz
- 4. izledim → izledik
Cevap: 1, 3 ve 4. cümlelerde düzeltme gerekir.
İstersen bu sorunun deftere yazılacak kısa cevabını da hazırlayayım. Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Cümlelerde Özne ve Yüklem Uyumsuzluğunu Düzeltme
Resimdeki etkinlikte verilen cümlelerde özne ve yüklem arasındaki uyumsuzluklar belirlenmiş ve doğru yüklem kullanımı örnek verilmiştir. Şimdi aşağıdaki cümlelerin doğru hâline bakalım.
Cümle 1:
- Orijinal: “Ellerdekileri şu da masaya bırakabilirsin.”
- Doğru: “Ellerdekileri sen de masaya bırakabilirsin.”
Burada cümledeki özne (sen) yükleme uygun hâle getirilmiştir.
Cümle 2:
- Orijinal: “Suzan ve sen bana her şeyi otelde anlatmıyor.”
- Doğru: “Suzan ve sen bana her şeyi otelde anlatmıyorsunuz.”
“Suzan ve sen” çoğul özne olduğu için yüklem de çoğul olmalıdır.
Cümle 3:
- Orijinal: “Ben, Ahmet ve İlknur hiçbir şey anlamıyor.”
- Doğru: “Ben, Ahmet ve İlknur hiçbir şey anlamıyoruz.”
Burada da “ben, Ahmet ve İlknur” birden fazla kişi olduğundan yüklem çoğul kullanılır.
Cümle 4:
- Orijinal: “Annem, babam ve ben akşamki programı birlikte izledim.”
- Doğru: “Annem, babam ve ben akşamki programı birlikte izledik.”
Birden fazla kişi için yüklem çoğul yapılmalıdır.
Not: Cümledeki özne tekil ise yüklem tekil, çoğul ise yüklem çoğul olmalıdır. Bu uyuma özne-yüklem uyumu denir.
Başka örnekler veya daha fazla açıklama istersen, yardımcı olabilirim!
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!