Doğal gazın farklı kullanım alanları vardır. Aşağıdaki grafikte bir ülkede sanayi ve konut alanlarında kullanılan gaz miktarlarının kullanım oranının yüzde kaçı olduğu verilmiştir.
Grafik: Doğal Gaz Tüketim Oranları
Tüketim oranı (%)
2022
11.500
2023
24.000
2023 yılında sanayide kullanılan doğal gaz miktarı 8 bin m^3 ve 2022 yılında konutta kullanılan doğal gaz miktarı 5 bin m^3’tür.
Buna göre bu iki yılda ülkede tüketilen toplam doğal gaz miktarları farkı kaç metreküptür?
A) 20\,000
B) 18\,000
C) 16\,000
D) 15\,000
Doğal Gaz Tüketim Miktarları Farkı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
\text{Toplam Miktar} = \frac{\text{Kullanılan Miktar}}{\text{Yüzde Oranı}} = \text{Kullanılan Miktar} \times \frac{100}{\text{Yüzde}}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 2022 Yılı Toplam Doğal Gaz Tüketiminin Hesaplanması
Grafik incelendiğinde 2022 yılında konutlardaki (kırmızı sütun) tüketim oranının \%25 olduğu görülmektedir. Konutta tüketilen miktar 5\text{ bin }\text{m}^3 = 5\,000\text{ m}^3 olarak verilmiştir.
\text{Toplam}_{2022} = \frac{5\,000}{0{,}25} = 5\,000 \times 4 = 20\,000\text{ m}^3
Adım 2 — 2023 Yılı Toplam Doğal Gaz Tüketiminin Hesaplanması
Grafik incelendiğinde 2023 yılında sanayideki (mavi sütun) tüketim oranının \%20 olduğu görülmektedir. Sanayide tüketilen miktar 8\text{ bin }\text{m}^3 = 8\,000\text{ m}^3 olarak verilmiştir.
\text{Toplam}_{2023} = \frac{8\,000}{0{,}20} = 8\,000 \times 5 = 40\,000\text{ m}^3
Adım 3 — İki Yıl Arasındaki Tüketim Farkının Bulunması
Her iki yıla ait toplam tüketim miktarlarının farkını alalım:
\text{Fark} = \text{Toplam}_{2023} - \text{Toplam}_{2022} = 40\,000\text{ m}^3 - 20\,000\text{ m}^3 = 20\,000\text{ m}^3
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) 20\,000
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Yüzdeden Bütüne Ulaşma: Bir parçanın miktarı ve o parçanın bütüne oranı biliniyorsa, miktar yüzdeye bölünerek bütüne (toplam miktara) ulaşılır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Yalnızca verilen 8\,000\text{ m}^3 ile 5\,000\text{ m}^3 değerlerini birbirinden çıkararak 3\,000\text{ m}^3 bulmak.- Doğru Yaklaşım: Verilen miktarların toplam tüketim değil, yalnızca ilgili sektörün payı olduğunu dikkate alıp önce her yılın toplamını hesaplamak.
Benzer bir yüzde-grafik problemi çözerek bu konuyu daha da pekiştirmek ister misin?