DNA’nın kendini eşlemesi sırasında gerçekleşen olaylar modellenmiştir

Aşağıdaki şekilde DNA’nın kendini eşlemesi sırasında gerçekleşen olaylar modellenmiştir.
DNA’nın kendini sorunsuz olarak eşlemesi sürecinde, verilen yukarıdaki görsel değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) C ve D iplikleri, sitoplazmadan gelen nükleotitlerden oluşmuştur.
B) A ipliği, C ipliğine kalıp olarak görev yapmıştır.
C) C ve D’nin nükleotit dizilimleri birbirinin aynısıdır.
D) Yeni oluşan DNA’lar birbirleriyle ve ata DNA ile aynı dizilime sahiptir.

DNA Eşlenmesi ve Yarı Korunumlu Eşlenme Modeli

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
DNA’nın kendini yarı korunumlu (semikonservatif) eşlemesinde ata DNA’nın iki ipliği birbirinden ayrılır ve her bir eski iplik yeni sentezlenecek iplik için kalıp görevi görür. Adenin karşısına timin, guanin karşısına sitozin gelecek şekilde kurulan tamamlayıcı eşleşme sonucunda ata DNA ile nükleotit dizilimi tamamen aynı iki yeni DNA molekülü oluşur.


:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Görselde verilen ata DNA’nın iplikleri A ve B, yeni sentezlenen iplikler ise D ve C’dir. A ve B birbirini tamamlayan (komplementer) ipliklerdir:

  • Yeni DNA 1: Eski A ipliğinin karşısına yeni D ipliği sentezlenmiştir (dolayısıyla D, B ile aynı dizilime sahiptir).

  • Yeni DNA 2: Eski B ipliğinin karşısına yeni C ipliği sentezlenmiştir (dolayısıyla C, A ile aynı dizilime sahiptir).

  • A) Doğru. Eşlenme sırasında çekirdekte yeni üretilen C ve D ipliklerinin yapısına katılan serbest nükleotitler sitoplazmadan çekirdeğe taşınır.

  • B) Doğru. Yeni DNA 1 molekülünde ata DNA’dan gelen A ipliği, karşısına gelen yeni D ipliğinin sentezlenmesinde kalıp olarak görev yapmıştır.

  • C) Yanlış (Ulaşılamaz). A ve B iplikleri birbirinin aynısı değil, birbirinin tamamlayıcısıdır. D ipliği A’nın, C ipliği ise B’nin tamamlayıcısı olduğuna göre; C ve D ipliklerinin dizilimleri birbirinin aynısı olamaz, birbirinin tamamlayıcısıdır.

  • D) Doğru. Sorunsuz gerçekleşen replikasyon sonucunda üretilen Yeni DNA 1 ve Yeni DNA 2, ata DNA ile birebir aynı nükleotit dizilimine sahip olur.


:white_check_mark: CEVAP: C — C ve D’nin nükleotit dizilimleri birbirinin aynısıdır.

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:
DNA eşlenmesinde oluşan yeni DNA molekülleri birbirinin ve ata DNA’nın fotokopisi gibidir (aynıdır). Ancak bir DNA molekülünü oluşturan karşılıklı iki iplik (zincir) birbirinin aynısı değil, birbirini tamamlayıcısıdır (komplementerdir). Sorularda “yeni DNA molekülü” ile “yeni iplik” ifadelerini birbirine karıştırmamak gerekir.