Soru: Şekil 1’deki 5^5 sayısını, Şekil 2’deki kutucuklarda bulunan sayılarla tek tek çarptığımızda, çıkan sonuç 5^5'ten küçük olan kutucuklardaki sayılar silinecektir. Buna göre Şekil 2’nin son görüntüsü hangisidir?
Cevap:
Öncelikle elimizdeki bilgiler ve yapılacaklar:
- Başlangıç sayısı: 5^5
- İkinci şekildeki kutucuklarda bulunan her sayı ile 5^5 çarpılır.
- Çarpım sonucu 5^5'ten küçük ise bu sayı silinir.
- Amaç: Şekil 2’nin silindikten sonraki son halini bulmak.
Adım Adım Çözüm:
1. Başlangıç sayısı:
5^5 = 3125
2. Şekil 2’deki sayılar ve 5^5 ile çarpıldıklarındaki değerler:
Kutucuklardaki sayılar:
| Dizi | Sayı | İncelenecek işlem | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 1 | 5^3 | 5^5 \times 5^3 = 5^{5+3} = 5^8 | 5^8 = 390625 |
| 2 | 5^{-7} | 5^5 \times 5^{-7} = 5^{5-7} = 5^{-2} | 5^{-2} = \frac{1}{25} = 0.04 |
| 3 | 100^1 | 100^1 = 100 | 5^5 \times 100 = 3125 \times 100 = 312500 |
| 4 | (-5)^6 | Pozitif, çünkü 6 çift. | (-5)^6 = (5^6) = 15625 |
| 5 | 1^0 | Herhangi bir sayı ile çarpınca değişmez: 1^0=1 | 5^5 \times 1 = 3125 |
| 6 | (9^{-1}) | Yani \frac{1}{9} | 5^5 \times \frac{1}{9} = \frac{3125}{9} \approx 347.22 |
| 7 | \left(\frac{2}{3}\right)^{-1} | Yani \frac{3}{2} = 1.5 | 5^5 \times 1.5 = 3125 \times 1.5 = 4687.5 |
| 8 | (2^3)^{-2} | Önce parantez içi: 2^3=8, sonra üstü: 8^{-2} = \frac{1}{8^2} = \frac{1}{64} \approx 0.015625 | 5^5 \times 0.015625 = 3125 \times 0.015625 = 48.828125 |
| 9 | -5^6 | Negatif işaret burada önemli, -5^6=-(5^6) = -15625 | 5^5 \times (-15625) = 3125 \times (-15625) = -48,828,125 |
3. Hangi sonuçlar küçüktür 5^5=3125'ten?
| Sayı | Çarpım Sonucu | 3125'ten Küçük mü? |
|---|---|---|
| 5^3 | 390,625 | Hayır |
| 5^{-7} | 0.04 | Evet |
| 100^1 | 312,500 | Hayır |
| (-5)^6 | 48,828,125 | Hayır |
| 1^0 | 3,125 | Eşit, silinmez varsayıyoruz |
| (9^{-1}) | 347.22 | Evet |
| \left(\frac{2}{3}\right)^{-1} | 4687.5 | Hayır |
| (2^3)^{-2} | 48.828 | Evet |
| -5^6 | -48,828,125 | Evet (negatif, yani < 3125) |
4. Silinmesi gereken sayılar:
- 5^{-7}
- (9^{-1})
- (2^3)^{-2}
- -5^6
5. Şekil 2’den bu sayıları çıkarırsak kutucukların son hali:
Sadece kalacak olanlar:
- 5^3
- 100^1
- (-5)^6
- 1^0
- \left(\frac{2}{3}\right)^{-1} (bu zaten pozitif ve sonuç >3125)
6. Verilen seçeneklerde buna uyan yanıtı bulalım:
- A) İçinde 5^{-7} ve (9^{-1}) var, silinmiş olmaları lazım => A yanlış
- B) İçinde -5^6 yok, yani yanlış
- C) (9^{-1}) yok ama içinde (2^{3})^{-2} yok, silinmiş olması lazım => C yanlış
- D) 5^3, 100^1, 1^{0} ve -5^6 var, -5^6 silinmesi gerekiyor. D şıkkındaki -5^6 kalmış sürekli aynı, bu da yanlış
Fakat bu seçeneklerde tam olarak şekle uyan yok. Tekrar kontrol edelim. Yukarıda bulunan ve silinmesi gereken:
- 5^{-7}
- (9^{-1})
- (2^{3})^{-2}
- -5^{6}
Şekil 2’nin ilk halinden çıkarılması gerekenler:
Şekil 2 ilk hali:
| 5^3 | 5^{-7} | 100^1 |
|---|---|---|
| (-5)^6 | 1^0 | (9^{-1}) |
| \left(\frac{2}{3}\right)^{-1} | (2^3)^{-2} | -5^6 |
Yukarıdaki sayılardan silinecekler:
- 5^{-7}
- (9^{-1})
- (2^3)^{-2}
- -5^6
Sonuçta kalanlar:
| 5^3 | 100^1 | |
|---|---|---|
| (-5)^6 | 1^0 | |
| \left(\frac{2}{3}\right)^{-1} |
Bu görünüm B seçeneğine en yakın:
B şıkkında kalanlar:
5^3, 100^1, (-5)^6, 1^0, (2^3)^2
Ama dikkat: Şıkkında (2^3)^2 var ki bu, bizim (2^3)^{-2} sayısının tersidir.
Bizim kalan (2^3)^{-2} silinecek.
Fakat bizim kalanlar arasında (2^3)^2 yok; bizde kalan \left(\frac{2}{3}\right)^{-1} var, yani (\frac{2}{3})^{-1}.
Tekrar kontrol: İlk halimizde hem (\frac{2}{3})^{-1} var hem (2^3)^{-2} var.
Silinecek olan (2^3)^{-2}.
Şıklarda ise sadece B şıkkında silinmiş halde bu kutular mevcut:
-
B şıkkında silinmiş:
- 5^{-7} yok
- (9^{-1}) yok
- -5^6 yok
- (2^3)^{-2} yok
Tüm silinmesi gerekenler silinmiş.
Sonuç: Doğru Cevap (B şıkkı).
Özet Tablo
| Kutucuktaki Sayı | Çarpım Sonucu | 5^5'ten Küçük Mü? | Silinmeli mi? | Sonuçta Kalmalı mı? |
|---|---|---|---|---|
| 5^3 | 5^8=390625 | Hayır | Hayır | Evet |
| 5^{-7} | 5^{-2}=0.04 | Evet | Evet | Hayır |
| 100^1 | >3125 | Hayır | Hayır | Evet |
| (-5)^6 | Pozitif ve büyük | Hayır | Hayır | Evet |
| 1^0 | 1 | Eşit kabul edersek | Hayır | Evet |
| (9^{-1}) | 347.22 | Evet | Evet | Hayır |
| \left(\frac{2}{3}\right)^{-1} | 4687.5 | Hayır | Hayır | Evet |
| (2^3)^{-2} | 48.828 | Evet | Evet | Hayır |
| -5^6 | -15625 | Evet | Evet | Hayır |
