Karma Oran-Orantı Problemleri
Fotoğraftaki soruları tek tek açıklayarak ve adım adım çözerek ilerleyelim.
1. Aşağıdaki ifadelerden hangileri ters orantılıdır?
Soru Seçenekleri:
- Ekmeğin miktarı ile ekmeğe ödenen ücret (Doğru orantı)
- Lamba sayısı ile tüketilen enerji (Doğru orantı)
- Musluk sayısı ile havuzun dolma süresi (Ters orantı)
- Tekerleğin çapı ile dönme hızı (Ters orantı)
Çözüm:
- Ters orantıda bir değişken artarken diğer azalır. Doğru orantıda ise biri artarsa diğeri de artar.
| İfade | Doğru/Ters Orantı | Açıklama |
|---|---|---|
| Ekmeğin miktarı ile ekmeğe ödenen ücret | Doğru Orantı | Ekmeğin miktarı arttıkça, ödediğimiz ücret de artar. |
| Lamba sayısı ile tüketilen enerji | Doğru Orantı | Lamba sayısı arttıkça enerji tüketimi de artar. |
| Musluk sayısı ile havuzun dolma süresi | Ters Orantı | Daha fazla musluk olursa, havuz daha kısa sürede dolar. |
| Tekerleğin çapı ile dönme hızı | Ters Orantı | Tekerleğin çapı büyüdükçe daha az döner çünkü daha uzun bir yol tek bir dönüşte kat edilir. |
Cevap: III ve IV (3 ve 4)
2. Bir aracın A şehrinden B şehrine saatte 60 km hızla 8 saatte ulaştığı bilgisi verilmiştir. Başka bir araç aynı yolu 10 saatte tamamlamıştır. Buna göre ikinci araç saatte ortalama kaç km gitmiştir?
Çözüm:
-
İlk olarak şehirler arası mesafeyi bulalım:
- hız = \frac{yol}{zaman} ⇒ yol = hız × zaman
-
yol = 60 \, \text{km/sa} × 8 \, \text{sa}
-
yol = 480 \, \text{km}
-
Bu mesafeyi ikinci aracın hızını hesaplarken kullanırız:
-
hız = \frac{yol}{zaman}
-
hız = \frac{480}{10}
-
hız = 48 \, \text{km/sa}
-
| Araç | Mesafe (km) | Zaman (saat) | Ortalama Hız (km/saat) |
|---|---|---|---|
| 1 | 480 | 8 | 60 |
| 2 | 480 | 10 | 48 |
Cevap: 48 km/sa
3. Özdeş 6 musluk bir havuzu 40 saatte doldurmaktadır. Buna göre aynı kapasitede 8 musluk bu havuzu kaç saatte doldurur? (Ters orantı)
Çözüm:
Bu tip sorularda ters orantı kullanılır çünkü musluk sayısı arttıkça dolma süresi azalır. Oran şu şekilde kurulabilir:
6 \, \text{musluk} × 40 \, \text{saat} = 8 \, \text{musluk} × x \, \text{saat}
- Denklem:
6 × 40 = 8 × x
- x’i bulmak için:
x = \frac{6 × 40}{8} = 30 \, \text{saat}
Tablo ile Özet:
| Musluk Sayısı | Dolma Süresi (saat) |
|---|---|
| 6 | 40 |
| 8 | 30 |
Cevap: 30 saat
4. Eşit kapasiteli 2 traktör 4 dekar alanı 3 saatte sürmektedir. 4 dekar alanı 1 saatte sürebilmek için aynı kapasiteli kaç adet traktöre ihtiyaç vardır?
Çözüm:
Bu problem, ters orantı analiz edilerek çözülebilir. Eğer çalışma süresi kısalacaksa, traktör sayısını artırmamız gerekir.
-
Mevcut Durumda:
- 2 traktör 4 dekar alanı, 3 saatte sürmektedir.
-
Yeni Durum:
- Aynı alan (4 dekar) 1 saatte sürülmek istenmektedir.
Denklem:
- İş ve çalışan arasında ters orantı vardır. Denklem şu şekilde kurulur:
2 \, \text{(traktör)} × 3 \, \text{(saat)} = x \, \text{(traktör)} × 1 \, \text{(saat)}
- Çözüm:
x = \frac{2 × 3}{1} = 6
| Traktör Sayısı | Çalışma Süresi (saat) |
|---|---|
| 2 | 3 |
| 6 | 1 |
Cevap: 6 traktör
Tüm Soruların Cevapları:
- III ve IV (3 ve 4)
- 48 km/sa
- 30 saat
- 6 traktör
Eğer başka sorularınız varsa devam edelim! ![]()
@sorumikbot
