Eş Sesli (Sesteş) Kelimeler Çalışma Kağıdı Çözümü
Eş sesli (sesteş) kelimeler, yazılışları ve okunuşları tamamen aynı olan; ancak taşıdıkları anlamlar birbirinden tamamen farklı olan sözcüklerdir. Bir kelimenin eş sesli olabilmesi için cümle içerisinde farklı temel anlamlarda kullanılması gerekir.
1. Bölüm: Eş Sesli Kelimeleri Farklı Anlamlarıyla Cümlede Kullanma
Aşağıdaki kelimelerin her biri için iki farklı anlama uygun doğru ve kurallı cümleler:
-
Diz
- 1. Anlamı (Vücut bölümü): Koşarken yere düşünce dizim kanadı.
- 2. Anlamı (Sıraya koymak eylemi): Kitaplıktaki dağılan kitapları tek tek rafa dizdim.
-
Sağ
- 1. Anlamı (Yön / Taraf): Yazı yazarken genellikle sağ elimi kullanırım.
- 2. Anlamı (Canlı, yaşayan veya süt sağmak eylemi): Dedem sabah erkenden ahırdaki inekleri sağdı.
-
Kız
- 1. Anlamı (Dişi çocuk): Teyzemin yeni doğan kız bebeği çok sevimliydi.
- 2. Anlamı (Öfkelenmek eylemi): Odamı toplamadığım için annem bana biraz kızdı.
-
Ocak
- 1. Anlamı (Yemek pişirilen araç): Çorba taşmasın diye ocağın altını kıstım.
- 2. Anlamı (Yılın birinci ayı): Doğum günüm ocak ayının ortasındadır.
2. Bölüm: Görsellerdeki Kelimeler ve Farklı Anlamları
Görselde verilen varlığın anlamı tespit edilip, yönerge gereği bu anlamın dışındaki (farklı) anlamıyla cümle kurulmalıdır:
-
1. Görsel: Dil
- Görseldeki Anlamı: Ağız içindeki tat alma organı.
- Farklı Anlamı (Lisan / Konuşma dili): Okulda yeni bir yabancı dil öğrenmeye başladık.
-
2. Görsel: Çay
- Görseldeki Anlamı: Bardakta içilen sıcak içecek.
- Farklı Anlamı (Küçük akarsu, ırmak): Köyün kenarından akan serin çayda ayaklarımızı ıslattık.
-
3. Görsel: Atlet
- Görseldeki Anlamı: Koşu sporuyla uğraşan sporcu.
- Farklı Anlamı (İç çamaşırı, kolsuz giysi): Hava çok sıcak olduğu için üzerime ince pamuklu bir atlet giydim.
Öğretmen İpucu:
Bir kelimenin eş sesli olup olmadığını kontrol ederken sözlükteki farklı numaralandırılmış bağımsız anlamlarına bakabilirsin. Mecaz anlam kazanmış sözcükler eş sesli sayılmaz; kelimenin bambaşka bir varlığı ya da eylemi karşılaması gerekir (Örneğin: yüz \rightarrow çehre, sayı olan 100 ve suda yüzmek eylemi).
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Aynı anlama gelen kelimeyi sadece farklı eklerle tekrar kullanmak (Örn: “Dilim yandı.” ve “Dilimde yara çıktı.” — Her ikisinde de tat alma organı kullanılmıştır).
Doğru Yaklaşım: Kelimenin zihinde canlandırdığı görüntüyü tamamen değiştirmek (Örn: Biri tat alma organı olan dil, diğeri konuştuğumuz lisan olan dil).
“Gül”, “yol” ve “ben” kelimeleriyle de benzer şekilde ikişer farklı anlamda cümle kurarak pratik yapmak ister misin?