dil bilimci, edinci sanat tarihinde bir resmin
pigmentlerinin niteliği ile uğraşan bir kimyacının
ya da bir yontudaki taşın niteliğini betimleyen
yer bilincinin rolüne benzetilebilir. Ne var ki
kimyasal ya da yer bilimsel bir çözümlerme bir
Görsel sanat yapıtını fiziksel bir nesne olarak
inceler, bir kültür yaratisı olarak değil. Sanat
yapıtlarınin fiziksel niteliklerine ilişkin bilgi üreten
teknikler, sanat tarihçisi için yararlı olabilir
ancak bunlar sanat tarihçisinin temel yöntemsel
sorunlarindan ayrıdır çünkü yaprtiın “estetik bir
nesne”, bir kültür ürünü olarak çözümlenmesi
sorunu ile ilişkill değildir. Oysa dil olguları kültür
olgularinin içinde ve kültür olgularinin kendileri
oldukları sürece dil bilimcinin durumu kimyacı
ya da yer bilimcinin durumundan temelde
14./Şir dli gereçleriní gündelik dilden aldığına göre
ayrılır.
Bu parçada;
Tanimlama,
Il. Karşılaştırma,
Ill. Örneklendirme,
V. Tanik gösterme
düşónceyi geliştirme yollarından hangileri
kullanılmıştır?
A Yalnız Ir
D) I ve IV
e z
E) l ve N
I. Tanımlama: Metinde “Bu nedir?” sorusuna doğrudan yanıt veren (“…-dır / …denir” kalıbıyla kurulmuş) kavramsal bir tanım cümlesi bulunmamaktadır. Dolayısıyla tanımlama kullanılmamıştır.
II. Karşılaştırma: Metinde dil bilimcinin çalışma yöntemi ile kimyacı ve yer bilimcinin yöntemleri ele alınmış; aralarındaki benzerlikler ve özellikle temel farklar ortaya konmuştur.
“Ne var ki kimyasal ya da yer bilimsel bir çözümleme bir görsel sanat yapıtını fiziksel bir nesne olarak inceler, bir kültür yaratısı olarak değil.”
“…dil bilimcinin durumu kimyacı ya da yer bilimcinin durumundan temelde ayrılır.”
Bu ifadeler ve “oysa”, “ayrılır”, “değil” gibi karşıtlık/fark bildiren bağlayıcılar açık bir karşılaştırma yapıldığını gösterir.
III. Örneklendirme: Parçada geçen kimyacı ve yer bilimci ifadeleri birer örnek değil, dil bilimcinin durumunu anlatmak için başvurulan benzetme (analoji) ögeleridir. Bir düşünceyi örneklendirmek için konunun kapsamına giren somut unsurlar sıralanmalıdır; burada ise farklı disiplinlerin sanat yapıtına bakışları benzetme yoluyla kıyaslanmıştır. Dolayısıyla örneklendirme yoktur.
IV. Tanık Gösterme: Yazar, görüşünü desteklemek amacıyla alanında yetkin bir kişinin ismine ve onun sözüne yer vermemiştir. Dolayısıyla tanık gösterme kullanılmamıştır.
Sonuç ve Doğrulama:
Metinde dil bilimci ile doğa bilimcilerinin (kimyacı ve yer bilimci) inceleme nesnelerine yaklaşımları karşılaştırılmış, düşünce yalnızca karşılaştırma yoluyla geliştirilmiştir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ CEVAP:C — Yalnız II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
Karşılaştırma: En az iki kavram, durum ya da varlık arasındaki benzerlik ve farklılıkların sergilenmesidir.
Benzetme (Analoji) vs. Örneklendirme: Aralarında ortak özellik bulunan iki şeyden zayıf olanın güçlü olana benzetilmesi örneklendirme sayılmaz; bir ana fikri destekleyen somut numunelerin verilmesi örneklendirmedir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Parçada adı geçen “kimyacı” ve “yer bilimci” ifadelerini konuya verilmiş birer “örnek” (örneklendirme) sanmak.
Doğru Mantık: Bu meslekler dil bilimcinin bir örneği değildir; dil bilimcinin konumunu kıyaslamak ve benzetmek için araç olarak kullanılmıştır.
Benzer bir paragrafta düşünceyi geliştirme yolları sorusu çözerek konuyu pekiştirmek ister misin?
ÇÖZÜM ADIMLARI & Öncül Analizi:
CEVAP: C — Yalnız II
TEMEL KAVRAMLAR:
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Parçada adı geçen “kimyacı” ve “yer bilimci” ifadelerini konuya verilmiş birer “örnek” (örneklendirme) sanmak.