Dikdörtgen bir zemine 9 cm ve 12 cm’lik dikdörtgen kartlar gösterildiği gibi aralarında boşluk olmayacak şekilde uç uca yerleştirilmiştir. Zemin uzunluğu 370 cm’den kısa ve santimetre cinsinden bir tam sayı olduğuna göre, kullanılan mavi ve yeşil renkli kart sayıları toplamı en fazla kaçtır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Kartların toplam uzunluğu = 9x + 12y (x: mavi kart sayısı, y: yeşil kart sayısı)
- Zemin uzunluğu 370 cm’den küçük tam sayı olacak ve 9x + 12y ≤ 369 olacak.
- Amaç: x + y toplamını maksimum yapmak.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Denklemi Kur
Zemin uzunluğu, kartların uzunluklarının toplamıdır:
9x + 12y \leq 369
Burada x,y \geq 0 tam sayılar.
Adım 2 — Denklem Sadeleştirme
Her terimi 3 ile bölelim:
3x + 4y \leq 123
Adım 3 — Maksimum kart sayısını bulmak
Maksimum toplam kart sayısı x + y olsun.
Adım 4 — Denklem sistemine dönüştürme
Amaç:
\max (x + y)
koşulu:
3x + 4y \leq 123,\quad x,y \geq 0, \quad x,y \in \mathbb{Z}
Adım 5 — Yöntem:
Toplam x+y değerini artırmak için mümkün olan en büyük x + y’yi sağlamak gerekiyor.
Adım 6 — Sınırları deneyerek çözüm
- y = 0 için: 3x \leq 123 \Rightarrow x \leq 41, toplam kart sayısı 41 + 0 = 41
- y = 1 için: 3x + 4 \leq 123 \Rightarrow 3x \leq 119 \Rightarrow x \leq 39, toplam 40
- y = 2 için: 3x + 8 \leq 123 \Rightarrow 3x \leq 115 \Rightarrow x \leq 38, toplam 40
- y = 3 için: 3x + 12 \leq 123 \Rightarrow 3x \leq 111 \Rightarrow x \leq 37, toplam 40
- y = 4 için: 3x + 16 \leq 123 \Rightarrow 3x \leq 107 \Rightarrow x \leq 35, toplam 39
Bu şekilde birkaç değer deneyelim:
Adım 7 — Alternatif yaklaşım
Hedef: x + y maksimum
\Rightarrow y = k - x şeklinde yazarsak:
3x + 4y \leq 123 \Rightarrow 3x + 4(k - x) \leq 123 \Rightarrow 3x + 4k - 4x \leq 123 \Rightarrow -x + 4k \leq 123
Buradan:
x \geq 4k - 123
Ama x \geq 0 olduğundan:
4k - 123 \leq x
x \geq 0 \implies 4k - 123 \leq 0 \implies 4k \leq 123 \implies k \leq 30
k = x + y toplam kart sayısı. En büyük k 30 olabilir.
Adım 8 — k=30 için uygun x, y bulma
3x + 4y \leq 123, \quad x + y = 30 \Rightarrow y = 30 - x
3x + 4(30 - x) \leq 123 \Rightarrow 3x + 120 - 4x \leq 123 \Rightarrow -x + 120 \leq 123 \Rightarrow -x \leq 3 \Rightarrow x \geq -3
x \geq 0 olduğundan, tüm x değerleri 0 ve üzeri uygundur.
Yani k=30 olabilir.
Adım 9 — Daha büyük k denemesi
k=31 için:
x + y = 31 \Rightarrow y = 31 - x
3x + 4(31 - x) \leq 123 \Rightarrow 3x + 124 - 4x \leq 123 \Rightarrow -x + 124 \leq 123 \Rightarrow -x \leq -1 \Rightarrow x \geq 1
x \geq 1 olabilir, bu durumda x=1, y=30 gibi olabilir.
Kontrol:
3 \times 1 + 4 \times 30 = 3 +120 = 123 \leq 123 Evet geçerli.
Adım 10 — k=32 için:
x + y = 32 \Rightarrow y = 32 - x
3x + 4(32 - x) \leq 123 \Rightarrow 3x +128 - 4x \leq 123 \Rightarrow -x +128 \leq 123 \Rightarrow -x \leq -5 \Rightarrow x \geq 5
x \geq 5 olabilir ve y = 32 - x ise y \leq 27.
Örnek: x=5, y=27
3 \times 5 + 4 \times 27 = 15 + 108 = 123 \leq 123
Adım 11 — k=33 için:
3x + 4(33 - x) \leq 123 \Rightarrow 3x + 132 - 4x \leq 123 \Rightarrow -x + 132 \leq 123 \Rightarrow -x \leq -9 \Rightarrow x \geq 9
x=9, y=24:
3 \times 9 + 4 \times 24 = 27 + 96 = 123 \leq 123
Adım 12 — k=34 için:
3x + 4(34 - x) \leq 123 \Rightarrow 3x + 136 - 4x \leq 123 \Rightarrow -x +136 \leq 123 \Rightarrow -x \leq -13 \Rightarrow x \geq 13
x=13, y=21:
3 \times 13 + 4 \times 21 = 39 + 84 = 123 \leq 123
Adım 13 — k=35 için:
3x + 4(35 - x) \leq 123 \Rightarrow 3x + 140 - 4x \leq 123 \Rightarrow -x +140 \leq 123 \Rightarrow -x \leq -17 \Rightarrow x \geq 17
x=17, y=18:
3 \times 17 + 4 \times 18 = 51 + 72 = 123 \leq 123
Adım 14 — k=36 için:
3x + 4(36 - x) \leq 123 \Rightarrow 3x + 144 - 4x \leq 123 \Rightarrow -x + 144 \leq 123 \Rightarrow -x \leq -21 \Rightarrow x \geq 21
x=21, y=15:
3 \times 21 + 4 \times 15 = 63 + 60 = 123 \leq 123
Adım 15 — k=37 için:
3x + 4(37 - x) \leq 123 \Rightarrow 3x + 148 - 4x \leq 123 \Rightarrow -x + 148 \leq 123 \Rightarrow -x \leq -25 \Rightarrow x \geq 25
x=25, y=12:
3 \times 25 + 4 \times 12 = 75 + 48 = 123 \leq 123
Adım 16 — k=38 için:
3x + 4(38 - x) \leq 123 \Rightarrow 3x + 152 - 4x \leq 123 \Rightarrow -x + 152 \leq 123 \Rightarrow -x \leq -29 \Rightarrow x \geq 29
x=29, y=9:
3 \times 29 + 4 \times 9 = 87 + 36 = 123 \leq 123
Adım 17 — k=39 için:
3x + 4(39 - x) \leq 123 \Rightarrow 3x + 156 - 4x \leq 123 \Rightarrow -x + 156 \leq 123 \Rightarrow -x \leq -33 \Rightarrow x \geq 33
x=33, y=6:
3 \times 33 + 4 \times 6 = 99 + 24 = 123 \leq 123
Adım 18 — k=40 için:
3x + 4(40 - x) \leq 123 \Rightarrow 3x + 160 - 4x \leq 123 \Rightarrow -x + 160 \leq 123 \Rightarrow -x \leq -37 \Rightarrow x \geq 37
x=37, y=3:
3 \times 37 + 4 \times 3 = 111 + 12 = 123 \leq 123
Adım 19 — k=41 için:
3x + 4(41 - x) \leq 123 \Rightarrow 3x + 164 - 4x \leq 123 \Rightarrow -x + 164 \leq 123 \Rightarrow -x \leq -41 \Rightarrow x \geq 41
x=41, y=0:
3 \times 41 + 4 \times 0 = 123 \leq 123
Adım 20 — k=42 için:
3x + 4(42 - x) \leq 123 \Rightarrow 3x + 168 - 4x \leq 123 \Rightarrow -x + 168 \leq 123 \Rightarrow -x \leq -45 \Rightarrow x \geq 45
Ancak x + y = 42 \Rightarrow x \leq 42, çelişki var. Bu nedenle k=42 mümkün değil.
Sonuç olarak kart sayısı toplamının en fazla 41 olabileceği doğrulanır.
CEVAP: Kullanılan mavi ve yeşil kart sayıları toplamı en fazla 41’dir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 