Soru:
Dikdörtgen bir yüzeye, uzunlukları verilen mor ve yeşil çubuklar görseldeki gibi uç uca ekleniyor. Birer uçları yüzeyin aynı kenarına değen bu çubukların uçları da aynı hizaya geldiğinde kullanılan yeşil çubuk sayısı mor çubuk sayısından en az kaç fazladır?
A) 7 B) 6 C) 5 D) 4
Dikdörtgen bir yüzeye, uzunlukları verilen mor ve yeşil çubuklar görseldeki gibi uç uca ekleniyor. Birer uçları yüzeyin aynı kenarına değen bu çubukların diğer uçları da aynı hizaya geldiğinde kullanılan yeşil çubuk sayısı mor çubuk sayısından en az kaç fazladır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL: Ortak uzunluk için ortak kat gereklidir: aynı hizaya gelme durumu için kullanılan çubukların toplam uzunlukları eşit olmalıdır, yani 24p=10g.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Değişkenleri tanımla ve denklemi kur
p: kullanılan mor çubuk sayısı
g: kullanılan yeşil çubuk sayısı
Kurulum:
L=24p=10g
Adım 2 — Denklemi sadeleştir ve g ile p arasındaki ilişkiyi bul
24p=10g
12p=5g
g=\frac{12}{5}p
Adım 3 — Tam sayı koşulunu uygula
g tam sayı olmalı, bu yüzden p öyle seçilmelidir ki \frac{12}{5}p tam sayı olsun.
p=5k,\quad k\in\mathbb{Z}^+
g=12k
Adım 4 — Farkı hesapla ve en küçük pozitif k için sonucu bul
g-p=12k-5k
g-p=7k
En küçük pozitif k değeri k=1 olduğunda fark en az olur.
g-p=7\cdot 1
g-p=7
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ CEVAP: A) 7
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
Ortak Kat (EKOK)
Tanım: İki veya daha fazla sayının ortak katı, hepsine tam bölünen sayı.
Bu problemde: 24 cm ve 10 cm uzunluklarının ortak katı çubukların uçlarının aynı hizaya gelmesini sağlar.
Tamlık Koşulu
Tanım: Kullanılan çubuk sayıları tam sayı olmalıdır.
Bu problemde:g=\tfrac{12}{5}p ifadesinin tam sayı olması için p’nin 5’in katı olması gerekti.
SIK YAPILAN HATALAR:
Bölme hatası
Yanlış: Denklemi 24p=10g yerine doğrudan p/g=10/24 gibi alıp ters orantı karıştırmak.
Doğru: Doğru sadeleştirme 12p=5g şeklindedir.
Neden yanlış: Orantıyı ters anlamak yanlış sonuç verir.
Düzeltme: Denklemi doğru sadeleştir ve tam sayı koşulunu uygula.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?