Dikdörtgen biçimindeki kağıt parçası kırmızı renkli kırık çizgi boyunca kesilip iki parçaya ayrılıyor.
Şekilde verilen açı değerlerine göre, x açısının ölçüsü kaç derecedir?
A) 40
B) 50
C) 60
D) 70
E) 80
Paralel Doğrular Arasında Açı (Zikzak Kuralı)
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Dikdörtgenin karşılıklı üst ve alt kenarları birbirine paraleldir (d_1 \parallel d_2). Paralel iki doğru arasında kalan kırık çizgide zikzak (M/roket) kuralı geçerlidir:
Alternatif olarak her kırılma noktasından paralel doğrular çizilerek iç ters açılar (Z kuralı) kullanılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Açılardan Paralel Çizgiler Çizerek Açıları Ayırma
İki parça birleştirildiğinde tek bir dikdörtgen oluşur. Üst kenara ve alt kenara paralel olacak şekilde her kırılma noktasından yatay doğrular çizelim:
-
Üstteki 100^\circ’lik köşe:
- Dikdörtgenin üst kenarı ile yapılan açı 70^\circ olduğundan, iç ters açılardan bu köşenin yatayın üstünde kalan kısmı da 70^\circ olur.
- Köşenin tamamı 100^\circ olduğundan, yatayın altında kalan parça:
100^\circ - 70^\circ = 30^\circ -
Alttaki 110^\circ’lik köşe:
- Dikdörtgenin alt kenarı ile yapılan açı 60^\circ olduğundan, iç ters açılardan bu köşenin yatayın altında kalan kısmı 60^\circ olur.
- Köşenin tamamı 110^\circ olduğundan, yatayın üstünde kalan parça:
110^\circ - 60^\circ = 50^\circ
Adım 2 — x Açısının Değerini Bulma
x açısının bulunduğu köşeden de yatay bir paralel geçtiğini düşündüğümüzde, iç ters açılar gereği:
- Üstten gelen açı bileşeni: 30^\circ
- Alttan gelen açı bileşeni: 50^\circ
(Doğrudan Zikzak Kuralı ile Sağlama: Sola bakan açılar 70^\circ + x + 60^\circ, sağa bakan açılar 100^\circ + 110^\circ \implies 130^\circ + x = 210^\circ \implies x = 80^\circ)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E — 80
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Zikzak (M) Kuralı: İki paralel doğru arasında zikzak yapan açılarda, bir yöne bakan dar/geniş açıların toplamı diğer yöne bakan açıların toplamına eşittir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Şekil kesilip ayrıldığı için parçaları bağımsız düşünüp açıları dikdörtgenin 90^\circ’lik köşeleriyle karıştırmak.
Doğru Yaklaşım: Parçaların kesilmeden önceki bir bütün olduğunu ve kırmızı çizginin ortak bir kesen oluşturduğunu fark ederek paralellik kurallarını uygulamak.
Benzer bir paralel doğru açısı sorusu çözerek konuyu pekiştirmek ister misin?
