A) 9x + 15
-3-3
Dikaörtgen geklindeki bir kağıdin Üzerine 5 edet birbirine es turuncu renkli kare, 3 adet birbirine eş mavi renkl kare ve
bir adet yeşil renkli bir dikdörtgen çizimiştir. ((643
(2x + 1) cm
Turuncu renkli karelerin bir kenarı (x t 3) cm, mavi renkli karelerin bir kenarı (2x +1) cm olduğuna göre yeş
renkli dikdörtgenin çevresi kaç cm’dir?
B) 9x + 17
Ix+3) cm
6y16x + 18
D) 18x + 34
Yeşil Renkli Dikdörtgenin Çevresinin Hesaplanması
KULLANILAN FORMÜLLER:
- Dikdörtgenin Çevresi: \text{Çevre} = 2 \times (\text{Kısa Kenar} + \text{Uzun Kenar})
- Cebirsel İfadelerde Toplama ve Dağılma Özelliği: a(bx + c) = abx + ac
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Yeşil Dikdörtgenin Yatay Kenar Uzunluğunu Bulma
- Yeşil dikdörtgenin tabanı, yan yana dizilmiş 3 adet mavi karenin kenarına eşittir.
- Bir mavi karenin kenar uzunluğu (2x + 1)\text{ cm} olduğuna göre:
Adım 2 — Şeklin Toplam Yüksekliğini Bulma
- Şeklin sağ tarafında üst üste dizilmiş 5 adet turuncu kare bulunmaktadır.
- Bir turuncu karenin kenar uzunluğu (x + 3)\text{ cm} olduğundan toplam yükseklik:
Adım 3 — Yeşil Dikdörtgenin Dikey Kenar Uzunluğunu Bulma
- Yeşil dikdörtgen, mavi karelerin üzerinde yer almaktadır.
- Bu nedenle dikey kenarını bulmak için toplam yükseklikten 1 adet mavi karenin kenar uzunluğu (2x + 1)\text{ cm} çıkarılır:
Adım 4 — Yeşil Dikdörtgenin Çevresini Hesaplama
- Bulunan kenar uzunlukları çevre formülünde yerine yazılır:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D şıkkı (18x + 34\text{ cm})
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Cebirsel İfadelerde Çıkarma İşlemi
- Tanım: Parantez önündeki eksi işareti (-), parantezin içindeki tüm terimlerin işaretini değiştirir.
- Bu problemde: (5x + 15) - (2x + 1) işlemi yapılırken +2x ifadesi -2x’e, +1 ifadesi -1’e dönüşmüştür.
SIK YAPILAN HATALAR:
Çevreyi Kenarların Toplamı Olarak Bırakmak
- Yanlış: (6x + 3) + (3x + 14) = 9x + 17 bulup B seçeneğini işaretlemek.
- Doğru: Dikdörtgenin çevresi 2 adet kısa ve 2 adet uzun kenardan oluştuğu için toplamı 2 ile çarparak 18x + 34 bulmak.
- Neden yanlış: 9x + 17, çevrenin yalnızca yarısını (bir kısa ve bir uzun kenarın toplamını) verir.
Cebirsel ifadelerle geometri problemlerini pekiştirmek için benzer bir pratik soru daha çözmek ister misin?
çok güzel anlattın ama neden x kere r yaziyorsun onda biraz kafam karıştı
Matematikte x Değişkeni ve Çarpma (\times) İşaretinin Farkı
Matematikte ve cebirsel ifadelerde harfler ile işlem sembolleri bazen birbiriyle karışabilir. Bu karışıklığı gidermek için temel farklar şu şekildedir:
1. Bilinmeyen Değişken Olan x Harfi
- Anlamı: Değeri henüz bilinmeyen bir sayıyı temsil eden harftir (değişken).
- Örnek: Sorudaki (x + 3) veya (2x + 1) ifadelerinde yer alan x, bir kenar uzunluğundaki bilinmeyen sayıdır.
2. Çarpma İşlemi Olan Çarpı (\times veya \cdot) Sembolü (“Kere / Katı”)
- Anlamı: Türkçede “tane”, “kere” veya “katı” anlamına gelen çarpma işlemidir.
- Kullanım Yeri:
- 3 adet mavi kare yan yana geldiğinde: 3 \times (2x + 1) yani “3 kere (2x + 1)”
- 5 adet turuncu kare üst üste geldiğinde: 5 \times (x + 3) yani “5 kere (x + 3)”
- Dikdörtgenin çevresini hesaplarken: 2 \times (\text{Kısa Kenar} + \text{Uzun Kenar}) yani “2 kere kenarlar toplamı”
KARIŞIKLIĞI ÖNLEME İPUCU:
Cebirsel ifadelerde x harfi ile çarpma işareti olan \times birbirine benzemesin diye çarpma işlemi için genellikle nokta (\cdot) kullanılır veya sayı parantezin hemen önüne yazılır:
| Çarpı Sembolü ile | Nokta (\cdot) ile | Parantez ile Doğrudan | Okunuşu |
|---|---|---|---|
| 3 \times (2x + 1) | 3 \cdot (2x + 1) | 3(2x + 1) | 3 kere 2x + 1 |
| 5 \times (x + 3) | 5 \cdot (x + 3) | 5(x + 3) | 5 kere x + 3 |
| 2 \times (9x + 17) | 2 \cdot (9x + 17) | 2(9x + 17) | 2 kere 9x + 17 |
Bu ayrımı daha net pekiştirmek için cebirsel ifadelerde paranteze dağılma işlemiyle ilgili kısa bir örnek üzerinden birlikte geçelim mi?
Cebirsel İfadelerde Paranteze Dağılma İşlemi
Parantezin önündeki bir katsayıyı içeri dağıtırken araya çarpı (\times) işareti koymadan, nokta (\cdot) kullanarak veya doğrudan parantezin önüne yazarak işlem yaparız.
Önceki sorumuzdaki 3(2x + 1) ifadesini adım adım açalım:
ÖRNEK ÇÖZÜM ADIMLARI:
İşlem: 3(2x + 1)
Adım 1 — Dıştaki Sayıyı Birinci Terim ile Çarpma
- Dışarıdaki 3 sayısı ile parantez içindeki birinci terim olan 2x çarpılır:
Adım 2 — Dıştaki Sayıyı İkinci Terim ile Çarpma
- Dışarıdaki 3 sayısı ile parantez içindeki ikinci terim olan +1 çarpılır:
Adım 3 — Sonuçları Bir Araya Getirme
- Bulunan terimler yan yana yazılır:
PRATİK BİLGİ:
Cebirsel ifadelerde harf ile sayı çarpılırken katsayılar birbiriyle çarpılır, harf aynen yanına yazılır.
Örneğin: 5 \cdot 3x = 15x veya 4 \cdot 2a = 8a olur.
Şimdi bu kuralı denemek için 4(3x + 2) ifadesinin açılımını birlikte yapalım mı, sence sonuç kaç çıkar?
