5.) Aşağıdaki dik üçgende verilmeyen
kenar uzunluğunu bulunuz. (15 Puan)
12 br
16 br
Dik Üçgende Verilmeyen Kenar Uzunluğunun Hesaplanması
KULLANILAN FORMÜL: Pisagor Bağıntısı
Bir dik üçgende dik kenarların karelerinin toplamı, hipotenüsün (90 derecenin karşısındaki kenar) karesine eşittir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilenleri Belirleme
Soruda verilen dik üçgende dik kenarlar 12\text{ br} ve 16\text{ br} olarak verilmiştir. Bizden istenen ise hipotenüs uzunluğu olan x değeridir.
Adım 2 — Pisagor Teoremini Uygulama
Dik kenarların karelerini alıp toplayalım:
Adım 3 — Toplamı Hesaplama ve Karekök Alma
Sayıları topladığımızda:
Her iki tarafın karekökünü aldığımızda:
Adım 4 — Pratik Yol (Özel Üçgen Kontrolü)
Bu üçgen, en temel özel dik üçgen olan 3-4-5 üçgeninin bir katıdır:
- 12 = 3 \times 4
- 16 = 4 \times 4
- x = 5 \times 4 = 20\text{ br}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: x = 20\text{ br}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Hipotenüs
- Tanım: Dik üçgende 90 derecelik açının karşısında bulunan en uzun kenardır.
- Bu problemde: x sembolü ile gösterilen kenar hipotenüstür.
2. Pisagor Bağıntısı
- Tanım: Dik üçgenin kenarları arasındaki karesel ilişkiyi ifade eden kuraldır.
- Bu problemde: Bilinmeyen kenarı bulmak için temel araç olarak kullanılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Kareleri Toplamak Yerine Kenarları Toplamak
- Yanlış: 12 + 16 = 28
- Doğru: Her zaman kenarların kareleri (12^2 ve 16^2) üzerinden işlem yapılmalıdır.
- Neden Yanlış: Üçgen eşitsizliği ve Pisagor bağıntısı doğrudan kenar uzunluklarının toplamı üzerinden yürümez.
Bu tür dik üçgen sorularında “3-4-5” veya “8-15-17” gibi özel üçgenleri ezberlemek işlemini hızlandırabilir. Bu konuyu pekiştirmek için benzer bir özel üçgen sorusu çözmemi ister misin?
