Dik koordinat sisteminde O noktasından harekete başlayan bir hareketli A(1, 1) noktasına geldiğinde saat yönünde x

Dik koordinat sisteminde O noktasından harekete başlayan bir hareketli A(1, 1) noktasına geldiğinde saat yönünde x kadar dönerek B noktasına, B noktasından saat yönünün tersi yönde 4x kadar dönerek C noktasına, C noktasında saat yönünün tersi yönde 2x kadar dönerek D noktasına ulaşıyor.
DC yolu y - eksenine paralel olduğuna göre x kaç derecedir?
A) 3
B) 4
C) 5
D) 6
E) 9

Doğrusal Hareket ve Yön Açısı Analizi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Dik koordinat sisteminde yönelme açıları pozitif x-ekseni referans alınarak hesaplanır. Saatin tersi yönündeki dönüşler pozitif (+), saat yönündeki dönüşler ise negatif (-) yön değişimi olarak kabul edilir. y-ekseninin pozitif yönü 90^\circ’lik açıya karşılık gelir.


:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI

Adım 1 — Başlangıç Doğrultusunun Açısını Belirleme
Hareketli O(0, 0) noktasından A(1, 1) noktasına doğru doğrusal hareket etmiştir. OA doğrusunun eğimi:

m = \frac{1 - 0}{1 - 0} = 1 \implies \alpha_0 = 45^\circ

Adım 2 — Dönüşleri ve Son Yönelme Açısını Hesaplama

  • A noktasında saat yönünde (negatif yönde) x kadar dönerek AB doğrultusuna geçer:
    \alpha_1 = 45^\circ - x
  • B noktasında saat yönünün tersi yönde (pozitif yönde) 4x kadar dönerek BC doğrultusuna geçer:
    \alpha_2 = (45^\circ - x) + 4x = 45^\circ + 3x
  • C noktasında saat yönünün tersi yönde (pozitif yönde) 2x kadar dönerek CD doğrultusuna geçer:
    \alpha_3 = (45^\circ + 3x) + 2x = 45^\circ + 5x

Adım 3 — Paralellik Şartını Uygulama ve x Değerini Bulma
CD yolu y-ekseninin pozitif yönüne paralel olduğundan, CD doğrusunun pozitif x-ekseni ile yaptığı açı 90^\circ olmalıdır:

45^\circ + 5x = 90^\circ
5x = 45^\circ \implies x = 9^\circ

:white_check_mark: CEVAP: E) 9 (x = 9^\circ)

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Analitik geometri ve vektör hareket sorularında “saat yönü” saat kollarının dönüşü gereği açı azaltır (-), “saat yönünün tersi” ise trigonometrik yön olduğundan açı artırır (+). Bağıl açıları kümülatif toplayarak son duruma eşitlemek en pratik yoldur.