Dik koordinat düzleminde x = 1 doğrusunu A noktasında kesen y = 3x^2 parabolü, B noktasında kesen y = x^2 parabolü ve C noktasında kesen y = -2x^2 parabolü şekilde gösterilmiştir.
Buna göre \frac{|AB|}{|BC|} oranı kaçtır?
A) \frac{2}{3}
B) \frac{3}{4}
C) 1
D) \frac{3}{2}
E) 2
Dik Koordinat Düzleminde x = 1 Doğrusunu Kesen Paraboller Arasındaki Uzaklık Oranı
KULLANILAN KURAL VE FORMÜLLER:
- Doğru ile Eğrinin Kesişim Noktası: Bir eğri ile x = k doğrusunun kesişim noktasının ordinatını (y) bulmak için fonksiyonda x yerine k değeri yazılır:y = f(k)
- Aynı Düşey Doğru Üzerindeki İki Nokta Arasındaki Uzaklık: x koordinatları aynı olan (x_0, y_1) ve (x_0, y_2) noktaları arasındaki uzaklık:d = |y_1 - y_2|
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Noktasının Koordinatlarını Bulma
x = 1 doğrusu ile y = 3x^2 parabolünün kesişim noktası A noktasıdır. x = 1 değerini denklemde yerine yazalım:
Buradan A noktasının koordinatları A(1, 3) olur.
Adım 2 — B Noktasının Koordinatlarını Bulma
x = 1 doğrusu ile y = x^2 parabolünün kesişim noktası B noktasıdır. x = 1 değerini denklemde yerine yazalım:
Buradan B noktasının koordinatları B(1, 1) olur.
Adım 3 — C Noktasının Koordinatlarını Bulma
x = 1 doğrusu ile y = -2x^2 parabolünün kesişim noktası C noktasıdır. x = 1 değerini denklemde yerine yazalım:
Buradan C noktasının koordinatları C(1, -2) olur.
Adım 4 — |AB| ve |BC| Uzunluklarını Hesaplama
Tüm noktalar aynı düşey hat (x = 1 doğrusu) üzerinde yer aldığından, aralarındaki uzaklıklar y değerlerinin farkının mutlak değeridir:
- |AB| = |y_A - y_B| = |3 - 1| = 2 \text{ birim}
- |BC| = |y_B - y_C| = |1 - (-2)| = |1 + 2| = 3 \text{ birim}
Adım 5 — Oranı Bulma
Bizden istenen \frac{|AB|}{|BC|} oranını hesaplayalım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) \frac{2}{3}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Kesişim Noktası Bulma
- Tanım: İki geometrik şeklin kesiştiği noktada denklemler ortak çözülür. x = k düşey doğrusu verildiğinde doğrudan x yerine k yazılır.
- Bu problemde: x = 1 değeri üç farklı parabol denklemine yazılarak A(1,3), B(1,1) ve C(1,-2) noktaları elde edildi.
2. Doğrusal Noktalar Arası Uzaklık
- Tanım: Koordinat düzleminde aynı düşey doğru üzerindeki iki nokta arasındaki mesafe ordinatların farkıdır.
- Bu problemde: B(1,1) ile C(1,-2) noktaları arasındaki uzaklık hesaplanırken negatif işaret dikkate alınarak |1 - (-2)| = 3 bulundu.
SIK YAPILAN HATALAR:
Negatif Ordinatı Çıkarırken İşaret Hatası Yapmak
- Yanlış: |BC| = |1 - 2| = 1 şeklinde yazıp oranı \frac{2}{1} = 2 bulmak.
- Doğru: |BC| = |1 - (-2)| = |1 + 2| = 3 olarak hesaplamak.
- Neden yanlış: C noktasının ordinatı -2 olduğu için fark alınırken eksi ile eksi artıya dönüşür.
Bu soru tipini pekiştirmek için x = 2 doğrusu kesildiğinde oranların nasıl değişeceğini birlikte incelememizi ister misin?
