Dik koordinat düzleminde [0, 1] kapalı aralığında tanımlı f, g ve h fonksiyonlarının grafikleri aşağıda verilmiştir.
a in (0, 1) ve b in (0, 1) olmak üzere
f(a) > g(a) > h(a)
g(b) > g(b^2)
eşitsizliklerini sağlayan a ve b değerleri vardır.
Buna göre f, g ve h fonksiyonlarının grafikleri sırasıyla hangi renklerde gösterilmiştir?
A) Mavi - Yeşil - Kırmızı
B) Mavi - Kırmızı - Yeşil
C) Yeşil - Mavi - Kırmızı
D) Yeşil - Kırmızı - Mavi
E) Kırmızı - Mavi - Yeşil
Fonksiyon Grafikleri ve Artan-Azalanlık Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: 0 < b < 1 aralığındaki tüm gerçel sayılar için b^2 < b eşitsizliği geçerlidir. Tanım kümesindeki x_1 < x_2 iken g(x_1) < g(x_2) oluyorsa g fonksiyonu bu aralıkta artan bir fonksiyondur.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — g Fonksiyonunun Belirlenmesi
b \in (0, 1) aralığında basit bir kesir olduğu için karesi kendisinden daima küçüktür:
Soruda verilen g(b) > g(b^2) eşitsizliği, b^2 < b iken fonksiyonun g(b^2) < g(b) değerini aldığını gösterir. Yani girdi büyüdükçe fonksiyonun aldığı değer de büyümüştür; bu durum g fonksiyonunun artan olduğunu kanıtlar. Grafikte [0, 1] aralığında daima artan olan tek eğri Kırmızı renklidir. Dolayısıyla:
Adım 2 — f ve h Fonksiyonlarının Belirlenmesi
f(a) > g(a) > h(a) eşitsizliğine göre, bir a \in (0, 1) apsisinde fonksiyonların düşey sıralaması en üstten en alta doğru f > g > h şeklinde olmalıdır. g fonksiyonunun Kırmızı olduğunu bildiğimizden:
- Kırmızı eğrinin ortada yer aldığı bölge, Kırmızı ile Yeşilin kesişim noktasından sonraki aralıktır.
- Bu aralıkta en üstte Mavi, ortada Kırmızı (g), en altta ise Yeşil eğri yer alır:
Buradan doğrudan:
- f = \text{Mavi}
- g = \text{Kırmızı}
- h = \text{Yeşil}
olarak bulunur.
CEVAP: B) Mavi - Kırmızı - Yeşil
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: (0, 1) aralığındaki sayıların kuvvetleri alındıkça küçüldüğünü (x^2 < x) unutmamak, artan-azalan fonksiyon sorularında hangi fonksiyonun kastedildiğini saniyeler içinde tespit etmenizi sağlar.
