Difüzyon Hızını Etkileyen Faktörler | 1794145065287

Difüzyon Hızını Etkileyen Faktörler
(dh = Difüzyon Hızı)
⊳ Derişim farkı $uparrowdh1…

⊳ Sıcaklık $^\circ Cuparrowdh1…
⊳ Basınç $uparrowdh1…

⊳ Por sayısı $uparrowdh1…
⊳ Molekül büyüklüğü $uparrowdh$$1…
\begin{pmatrix} % 95 \to % 5 \ % 51 \to % 49 \ hangisi daha \ hızlı taşınır? \end{pmatrix}

Hücre Zarında Difüzyon Hızını Etkileyen Faktörler

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Difüzyon hızı; moleküllerin kinetik enerjisi, ortamlar arasındaki derişim gradyanı, temas yüzeyi ve basınçla doğru orantılı; molekül kütlesi (büyüklüğü) ve zar kalınlığı ile ters orantılıdır.


:brain: Boşluk Doldurma ve Faktörlerin Analizi

  • Derişim farkı \uparrow \implies dh artar (\uparrow): İki ortam arasındaki konsantrasyon farkı ne kadar yüksekse itici güç o kadar fazla olur ve difüzyon hızlanır.
  • Sıcaklık °C \uparrow \implies dh artar (\uparrow): Sıcaklık artışı moleküllerin ortalama kinetik enerjisini ve hareket hızını artırdığı için difüzyon hızlanır.
  • Basınç \uparrow \implies dh artar (\uparrow): Ortamlar arası basınç farkı moleküllere ilave itici kuvvet uygulayarak geçişi hızlandırır, dh artar.
  • Por sayısı \uparrow \implies dh artar (\uparrow): Hücre zarındaki por (kanal proteini) sayısının artması, birim zamanda geçiş yapabilecek alan miktarını genişlettiği için difüzyon hızlanır.
  • Molekül büyüklüğü \uparrow \implies dh azalır (\downarrow): Molekülün kütlesi ve çapı büyüdükçe karşılaşacağı sürtünme direnci artar, hareket serbestliği kısıtlanır ve difüzyon yavaşlar.

:brain: Yan Soru Analizi

Parantez içerisindeki iki farklı derişim gradyanını karşılaştıralım:

  1. Durum 1: \%95 \to \%5 (Derişim farkı: 95 - 5 = \%90)
  2. Durum 2: \%51 \to \%49 (Derişim farkı: 51 - 49 = \%2)

Derişim farkı arttıkça difüzyon hızı doğru orantılı olarak arttığı için \%95 \to \%5 olan geçiş çok daha hızlı gerçekleşir.


:white_check_mark: CEVAP:

  • Derişim farkı \uparrow \implies dh artar
  • Sıcaklık \uparrow \implies dh artar
  • Basınç \uparrow \implies dh artar
  • Por sayısı \uparrow \implies dh artar
  • Molekül büyüklüğü \uparrow \implies dh azalır
  • Yan soru: \%95 \to \%5 durumu daha hızlı taşınır.

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Difüzyon hızını etkileyen faktörler arasında molekül büyüklüğü ve difüzyon mesafesi (zar kalınlığı) difüzyon hızıyla ters orantılıdır; derişim farkı, sıcaklık, basınç ve por sayısı ise doğru orantılıdır.