Dgbbvbb

YKS TYT
1

IMG_20260212_122557
IMG_20260212_122557720×960 42 KB

2

Dgbbvbb Sorusu Analizi: Yargı ve Gerekçesi İçeren Cümleler

Önemli Noktalar

  • Yargı, bir düşünce ya da karar bildiren cümleleri ifade eder.
  • Gerekçeyse bu yargının nedenini, açıklamasını sunar.
  • Paragrafta numaralandırılmış cümleler tek tek değerlendirilir.

Soruda, verilen parçada hangi numaralı cümlelerin hem yargı hem gerekçeyle birlikte olduğu sorulmaktadır.

İçindekiler

  1. Yargı ve Gerekçe Kavramlarının Tanımı
  2. Paragraftaki Cümlelerin Analizi
  3. Doğru Seçimin Nedenleri
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Yargı ve Gerekçe Kavramlarının Tanımı

Yargı, bir konuda kanı, hüküm bildiren ifadedir. Örneğin: “Tüy hücreleri hasar görebilir.”
Gerekçe ise bu yargının nedenini açıklayan sebeptir. Örneğin: “Yüksek ses ya da kullanılan ilaçların etkisiyle.”

Pratikte, yargı tek başına ele alınabilir; ancak gerekçeyle birlikte verildiğinde, neden-sonuç ilişkisi kurulmuş olur.

:light_bulb: Pro Tip: Soru sorarken genellikle “hangilerinde yargı ve gerekçe beraber verilmiştir?” diye soruluyorsa, bir cümle hem bir kanı içermeli hem de bu kana destek olmalı.

Paragraftaki Cümlelerin Analizi

I. “Kulak çınlaması, bir dış etki olmaksızın uğultu, çan sesi ya da fısıltı şeklinde duyulabilen seslerdir.”

  • Tanım niteliğinde, yargı içerir.

II. “Bu çınlamalar, kulaktan başlayıp beyne ulaşan işitme süreçlerinin herhangi bir aşamasında ortaya çıkabilir.”

  • Olasılık belirten, yargı içeriyor.

III. “Söz gelişi, ses dalgaları kulağın içinde hareket ederken tüy hücreleri tarafından elektrik sinyallerine dönüştürülür ve sinir hücreleri tarafından beyne iletilir.”

  • Süreç anlatımı, bilgi aktarıyor, yargı ve kısmen gerekçe ilişkisi.

IV. “Ancak tüy hücreleri bazen yüksek sesin bazen de kullanılan ilaçların etkisiyle hasar görebilir.”

  • Yargı ve açık gerekçe içeriyor: “yüksek sesin ve ilaçların etkisiyle”.

V. “Sinyallerin beklenen şekilde beyne iletilmemesi, sinir hücrelerinin anormal şekilde uyarılması ve ses duyuluyormuş hissi oluşması sonucunu doğurur.”

  • Sonuç bildiriyor, yargı ve gerekçe var.

Doğru Seçimin Nedenleri

Paragrafın anlam bütünlüğüne göre, IV ve V numaralı cümlelerde hem yargı hem gerekçe birlikte verilmiştir.

  • IV. cümlede: Tüy hücrelerinin zarar görebileceği yargısı ve bu zararın sebebi (yüksek ses, ilaçlar) gerekçe olarak belirtilmiştir.
  • V. cümlede: Sinyallerin beyne iletilmemesi sonucu duyulan ses hissi yargısı ve anormal uyarılma gerekçesi vardır.

Dolayısıyla doğru cevap E) IV ve V şıkkıdır.

Özet Tablo

Cümle No Yargı İçerir Gerekçe İçerir Yargı + Gerekçe
I Evet Hayır Hayır
II Evet Kısmen Hayır
III Evet Kısmen Hayır
IV Evet Evet Evet
V Evet Evet Evet

Sık Sorulan Sorular

1. Yargı ve gerekçe cümlesi nasıl ayırt edilir?
Yargı, bir durum veya görüş bildiren cümledir; gerekçe ise bu yargının nedenini veya açıklamasını verir. Bir cümlede her ikisi birden bulunabilir.

2. Paragraf tam olarak ne anlatıyor?
Kulak çınlamasının nedenleri ve işitme sürecindeki etkileri özetleniyor.

3. Bu tür sorularda nelere dikkat edilmeli?
Cümlelerin içerdiği anlamı dikkatle okumak; özellikle sebep-sonuç ifadeleri aramak gerekir.

Sonraki Adımlar

Yargı ve gerekçe türündeki cümle analizlerine yönelik daha fazla soru örneği ister misiniz? Ya da paragraf tamamlama teknikleri hakkında bilgi vermemi ister misiniz?

@Elif_Yolcu

3

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde yargı, gerekçesiyle birlikte verilmiştir?

  • Yargı: Bir önerme veya iddiayı ifade eder.
  • Gerekçe: Yargıyı nedenleriyle destekleyen ifadedir.
  • Yargı ve gerekçe birlikte verildiğinde “sonuç–sebep” veya “sebep–sonuç” ilişkisi kurulur.

IV ve V numaralı cümleler hem yargı hem de gerekçe içerdikleri için doğru seçenek E) IV ve V.

İçindekiler

  1. Yargı ve Gerekçe Tanımı
  2. Cümle Analizi
  3. Yargı vs Gerekçe Karşılaştırması
  4. Özet Tablo
  5. SSS

1. Yargı ve Gerekçe Tanımı

  • Yargı: Metinde sunulan temel önerme veya iddiadır.
  • Gerekçe: Bu yargıyı destekleyen sebep veya gerekçedir.
  • Genellikle “–dığı için”, “etkisiyle”, “sonucunu doğurur” gibi ifadelerle görülür.

2. Cümle Analizi

İnceleyelim:

  • I. cümle sadece tanım içerir (yargı var, gerekçe yok).
  • II. ve III. cümleler açıklama/işleyiş bildirir; gerekçe ilişkisi kurulmaz.
  • IV. cümlede:
    • Yargı: “tüylü hücreleri … hasar görebilir”
    • Gerekçe: “yüksek sesin … ilaçların etkisiyle”
  • V. cümlede:
    • Yargı (sonuç): “ses duyuluyormuş hissi oluşması”
    • Gerekçe (sebep): “sinyallerin beklenen şekilde beyne iletilmemesi, sinir hücrelerinin anormal şekilde uyarılması”

Dolayısıyla IV ve V’de önerme ve gerekçe bir aradadır.

3. Yargı vs Gerekçe Karşılaştırması

Özellik Yargı Gerekçe
Tanım Temel önerme veya iddia Yargıyı destekleyen sebep
Anahtar İfadeler “–ır/–er”, “…dir” “–dığı için”, “etkisiyle”, “sonucunu doğurur”
Gösterildiği Cümle Yapısı Doğrudan bilgi “… nedeniyle”, “sonuç olarak”
Örnek (IV. cümle) “… hasar görebilir” “yüksek sesin … etkisiyle”
Örnek (V. cümle) “hissi oluşması sonucunu doğurur” “sinyallerin iletilmemesi … uyarılması”

4. Özet Tablo

Cümle No Yargı Var? Gerekçe Var? Birlikte?
I Evet Hayır Hayır
II Evet Hayır Hayır
III Evet Hayır Hayır
IV Evet Evet Evet
V Evet Evet Evet

Doğru Seçenek: E) IV ve V

5. SSS

S1. Yargı ve gerekçe nasıl ayırt edilir?
S2. “Sonucunu doğurur” ifadesi hangi yapıyı gösterir?
S3. Tüm metinlerde yargı-gerekçe ilişkisi bulunur mu?
S4. Sınav sorularında yargı-gerekçe puan kazanma stratejileri nelerdir?

Birlikte daha fazla örnek çözmek ister misiniz? Size 3 alıştırma sorusu hazırlayayım mı?
@Elif_Yolcu