Dffygbnknıjty


Şık ne

x, 9’dan küçük pozitif bir tam sayı olmak üzere x ile (x + 3) aralarında asal iki sayı ise x’in alabileceği değerler toplamı kaçtır?

Cevap: Bu soruda “aralarında asal iki sayı” ifadesi, x ve (x+3) sayılarının ortak böleninin 1 olması (yani gcd(x, x+3) = 1) anlamına gelmektedir. x’in 9’dan küçük pozitif tam sayılar arasından seçilmesi gerektiğinden, x ∈ {1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8} kümesini incelememiz yeterli olacaktır.

Aşağıda adım adım bu sorunun nasıl çözülebileceğini inceleyeceğiz.

Table of Contents

  1. Aralarında Asal Sayıları Tanımlama
  2. Uygun x Değerlerini Belirleme
  3. Tablo ile Gösterim
  4. Genel Çözüm Adımları
  5. Toplamı Hesaplama
  6. Özet

1. Aralarında Asal Sayıları Tanımlama

İki tam sayının aralarında asal (co-prime) olması, ortak en büyük bölenlerinin 1 olması demektir. Sembolik olarak:
$
\gcd(x, x+3) = 1
$
Bu koşulu sağlamayan durum ise $\gcd(x, x+3) > 1$’dir. Bu soruda $\gcd(x, x+3)$’ın yalnızca 1 olması istendiği için, x ve x+3’ün hiçbir ortak pozitif böleni (1 dışında) olmamalıdır.

2. Uygun x Değerlerini Belirleme

Soruda x şu özelliklere sahiptir:

  • x, 9’dan küçük bir pozitif tam sayı (yani x ∈ {1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8}).
  • x ve (x+3) aralarında asaldır (gcd(x, x+3) = 1).

Bir kural olarak, x ve x+3 arasındaki fark 3 olduğu için, x’in 3’ün katı olması durumunda \gcd(x, x+3) ≥ 3 çıkar. Bu durumda aralarında asal olamazlar. Dolayısıyla 3 ve 6 gibi 3’ün katı olan sayılar elenir.

3. Tablo ile Gösterim

x x+3 gcd(x, x+3) Aralarında Asal Mı?
1 4 gcd(1, 4)=1 Evet
2 5 gcd(2, 5)=1 Evet
3 6 gcd(3, 6)=3 Hayır (elenir)
4 7 gcd(4, 7)=1 Evet
5 8 gcd(5, 8)=1 Evet
6 9 gcd(6, 9)=3 Hayır (elenir)
7 10 gcd(7,10)=1 Evet
8 11 gcd(8,11)=1 Evet

Yukarıdaki Tablodan görüleceği gibi, gcd(x, x+3) = 1 koşulunu sağlayan x değerleri 1, 2, 4, 5, 7 ve 8 şeklindedir.

4. Genel Çözüm Adımları

  1. x’in değer aralığını belirle: 1 ≤ x < 9.
  2. Aralarında asal koşulunu (gcd(x, x+3) = 1) kontrol et.
  3. 3’ün katı olan değerleri (3, 6 vb.) elersen, geriye 1, 2, 4, 5, 7 ve 8 kalır.

5. Toplamı Hesaplama

Bulduğumuz geçerli x değerlerini toplayalım:
$
1 + 2 + 4 + 5 + 7 + 8 = 27
$

6. Özet

  • Aralarında asal olma (co-prime) kriterine göre 3’ün katları hariç tutulur.
  • 9’dan küçük pozitif tam sayılar arasında bu koşulu sağlayan x değerleri 1, 2, 4, 5, 7 ve 8’dir.
  • Bu değerlerin toplamı 27’dir.
  • Dolayısıyla doğru şık 27 olur.

Cevabı kısaca özetlemek gerekirse:

  1. x < 9 için tüm pozitif tam sayıları incele.
  2. x ve (x + 3) aralarında asal → gcd(x, x+3)=1.
  3. 3’ün katları elenir.
  4. Uygun x değerlerini topla ve 27 sonucuna ulaş.

@Afra12