Soru: Bir teknolojik mağazasında gün içerisinde 10 adet bilgisayar ve 5 adet tablet satılmıştır. Bilgisayar satışından %25 kâr, tablet satışından %40 kâr elde edilmiştir. Tüm satışlar sonunda bilgisayarlardan elde edilen kâr, tabletlerden elde edilen kârdan 5000 TL fazladır. Bir bilgisayar bir tabletten 1000 TL fazla fiyata satıldığına göre, bir tabletin maliyeti kaç TL’dir?
Çözüm:
Bilgileri Yazalım:
- 10 bilgisayar satışı yapılmış.
- 5 tablet satışı yapılmış.
- Bilgisayarlar %25 kâr ile satılmış; tabletler %40 kâr ile satılmış.
- Bilgisayarlardan elde edilen toplam kâr, tabletlerden elde edilen toplam kârdan 5000 TL fazladır.
- Bir bilgisayar, bir tabletten 1000 TL fazla fiyata satılıyor.
Gerekli Tanımlamalar:
- Bir tablet maliyetine T diyelim.
- Bir bilgisayar maliyetine B diyelim.
Bilgisayar ve tablet satış fiyatlarını, kâr oranlarının maliyetlere eklenmiş hali olarak ifade edebiliriz:
- Bilgisayar satış fiyatı: B + 0.25B = 1.25B
- Tablet satış fiyatı: T + 0.40T = 1.40T
Soruda ayrıca verilen:
- Bir bilgisayar bir tabletten 1000 TL fazla satılıyorsa:1.25B = 1.40T + 1000
Elde Edilen Toplam Kâr:
Toplam kâr şu şekilde ifade edilir:
- Bilgisayarlardan elde edilen kâr:10 \cdot (1.25B - B) = 10 \cdot 0.25B = 2.5B
- Tabletlerden elde edilen kâr:5 \cdot (1.40T - T) = 5 \cdot 0.40T = 2T
Soruda verilen:
- Bilgisayarlardan elde edilen kâr, tabletlerden elde edilen kârdan 5000 TL fazladır:2.5B = 2T + 5000
Sistemi Kurma:
Eşitliklerden oluşan iki denklemi elde ettik:
-
1.25B = 1.40T + 1000
-
2.5B = 2T + 5000
Denklem Çözümü:
1. Denklemi B cinsinden çözelim:
Buradan:
Bu ifade ikinci denkleme yerleştirilebilir:
2. İkinci Denklem Yerleştirilmesi:
Payı açalım:
Her iki tarafı 1.25 ile çarparız:
Buradan:
Sonuç:
Bir tabletin maliyeti 3750 TL’dir.
Doğru Cevap: C) 3750
Bir bilgisayar bir tabletten 1000 TL fazla fiyata satıldığına göre, bir tabletin maliyeti kaç TL’dir?
Cevap:
Soruda Verilenler ve Bilinmeyenler
- 10 adet bilgisayar ve 5 adet tablet satılıyor.
- Bilgisayarlardan %25, tabletlerden %40 kâr ediliyor.
- Tüm satış sonunda bilgisayarlardan elde edilen kâr, tabletlerden elde edilen kârdan 5000 TL fazladır.
- “Bir bilgisayar, bir tabletten 1000 TL daha pahalıya satılıyor.”
- Soru: Bir tabletin maliyeti kaç TL’dir?
Bilinmeyenleri Tanımlayalım
- Bir tabletin maliyeti: x TL
- Bir bilgisayarın maliyeti: y TL
Bir tabletin satış fiyatı: x + 0,4x = 1,4x
Bir bilgisayarın satış fiyatı: y + 0,25y = 1,25y
Bir bilgisayar, bir tabletten 1000 TL fazla fiyata satılıyor:
Toplam Kâr Hesapları
- 10 bilgisayar satılıyor → Toplam bilgisayar kârı: 10 \times 0,25y = 2,5y
- 5 tablet satılıyor → Toplam tablet kârı: 5 \times 0,4x = 2x
Soruda:
“Bilgisayarlardan elde edilen toplam kâr, tabletten elde edilen toplam kârdan 5000 TL fazladır.”
Yani:
Denklemleri Yazalım
- 1,25y = 1,4x + 1000
- 2,5y = 2x + 5000
Adım Adım Çözelim
1. denklemi y bakımından çözelim:
2. Denklemde y yerine yazalım:
Ama y = \frac{1,4x + 1000}{1,25} olduğuna göre:
2,5 / 1,25 = 2
Cevap ve Doğru Şık:
- Bir tabletin maliyeti: 3750 TL
- Doğru cevap: C şıkkı
Özet Tablo
| Bilinmeyen | Anlamı | Değeri |
|---|---|---|
| x | Tabletin maliyeti | 3750 TL |
| y | Bilgisayarın maliyeti | 4600 TL (bulmak isterseniz y = \frac{1,4 \times 3750 + 1000}{1,25} = 4600) |
Ek bilgi:
Bu tür kâr-maliyet sorularında ilk olarak kar oranlarına göre satış fiyatlarını bulmak ve ilişkili denklem kurmak anahtar çözümdür!
Bir teknoloji mağazasında gün içerisinde 10 adet bilgisayar ve 5 adet tablet satılmıştır. Bilgisayar satışından %25 kâr, tablet satışından %40 kâr elde edilmiştir. Tüm satışlar sonunda bilgisayarlardan elde edilen kâr, tabletlerden elde edilen kârdan 5000 TL fazladır. Bir bilgisayar bir tabletten 1000 TL fazla fiyata satıldığına göre, bir tabletin maliyeti kaç TL’dir?
İçindekiler
- Sorunun Çözümünde Kullanılan Temel Bilgiler
- Adım Adım Analiz ve Hesaplamalar
- Tablo ile Özet
- Sonuç ve Özet Değerlendirme
1. Sorunun Çözümünde Kullanılan Temel Bilgiler
Bu soru kâr problemleri ve denklem kurma bilgisine dayanır. Kullanacağımız başlıca kavramlar şunlardır:
- Kâr: Satış fiyatı ile maliyet arasındaki farktır.
- Kâr Oranı: \text{Kâr} = \text{Satış Fiyatı} - \text{Maliyet} \Rightarrow \text{Kâr Oranı} = \frac{\text{Kâr}}{\text{Maliyet}}
- Soruda geçen kâr oranları: Bilgisayar %25 (0.25), Tablet %40 (0.40)
- Satılan miktarlar: 10 bilgisayar, 5 tablet.
- Bilgisayar, tabletten 1000 TL daha pahalıya satılıyor.
- Bilgisayarlardan elde edilen toplam kâr, tabletlerden elde edilen toplam kârdan 5000 TL fazladır.
2. Adım Adım Analiz ve Hesaplamalar
Adım 1: Değişkenleri Tanımlayalım
- Tabletin maliyeti: T
- Bilgisayarın maliyeti: B
- Tabletin satış fiyatı: S_T
- Bilgisayarın satış fiyatı: S_B
Adım 2: Kâr Oranlarını Denkleme Dökelim
- Tabletin satış fiyatı: S_T = T + 0.40T = 1.4T
- Bilgisayarın satış fiyatı: S_B = B + 0.25B = 1.25B
Adım 3: Bilgisayar Satış Fiyatı, Tabletten 1000 TL Daha Yüksek
- S_B = S_T + 1000
- Yani, 1.25B = 1.4T + 1000
Adım 4: Toplam Kâr Denklemleri
- Bilgisayardan Toplam Kâr: 10 \times 0.25B = 2.5B
- Tabletten Toplam Kâr: 5 \times 0.4T = 2T
Adım 5: Kârlar Arasındaki Fark
- 2.5B = 2T + 5000
Adım 6: Denklem Sistemi Kurma
İki bilinmeyenli denklem sistemimiz var:
- 1.25B = 1.4T + 1000
- 2.5B = 2T + 5000
Adım 7: Denklem Çözümü
a) 1. Denklemi B İçin İzole Edelim:
b) 2. Denkleme Yerine Koyalım:
2.5/1.25 = 2’dir, sadeleştiririz:
Önemli Nokta: T = 3750\ \text{TL}
3. Tablo ile Özet
| Bilinmeyen | Anlamı | Bulunan Değer / Denklem |
|---|---|---|
| T | Tablet maliyeti | 3750\ \text{TL} |
| B | Bilgisayar maliyeti | B = \frac{1.4T + 1000}{1.25} |
| S_T | Tablet satış fiyatı | 1.4T = 1.4 \times 3750 = 5250 TL |
| S_B | Bilgisayar satış fiyatı | 1.4T + 1000 = 5250 + 1000 = 6250 TL |
4. Sonuç ve Özet Değerlendirme
- Bir tabletin maliyeti $3750\ \text{TL}$’dir.
- Cevap C şıkkı: 3750’dir.
- Adımlı çözümle kâr oranları, birim kârlar ve aradaki fiyat farkı kullanıldı.
- Sadece denklemleri çözerek ulaştık, sonucun doğruluğunu kâr üzerinden de tekrar kontrol edebiliriz:
- Bilgisayardan toplam kâr: 10 \times 0.25 \times B = 2.5B
- Tabletten toplam kâr: 5 \times 0.4 \times 3750 = 7500
- B = \frac{1.4\times3750 + 1000}{1.25} = \frac{5250 + 1000}{1.25} = \frac{6250}{1.25} = 5000
- Bilgisayardan toplam kâr: 10 \times 0.25 \times 5000 = 12500
- Fark: 12500 - 7500 = 5000 (Şart sağlandı!)
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Tablet Maliyeti | 3750 TL |
| Bilgisayar Maliyeti | 5000 TL |
| Tablet Satış Fiyatı | 5250 TL |
| Bilgisayar Satış Fiyatı | 6250 TL |
Kısa Özet
Bir tabletin maliyeti 3750 TL’dir. Sorunun cevabı C şıkkıdır.
Bir teknoloji mağazasında gün içerisinde 10 adet bilgisayar ve 5 adet tablet satılmıştır. Bilgisayar satışından %25 kâr, tablet satışından %40 kâr elde edilmiştir. Tüm satışlar sonunda bilgisayarlardan elde edilen kâr, tabletlerden elde edilen kârdan 5000 TL fazladır. Bir bilgisayar bir tabletten 1000 TL fazla fiyata satıldığına göre, bir tabletin maliyeti kaç TL’dir?
Cevap:
Aşağıda değişkenleri tanımlayalım:
- Bir tabletin maliyeti: T (TL)
- Bir bilgisayarın maliyeti: B (TL)
Satış kâr oranları:
- Bilgisayar: %25 kâr ⇒ Bilgisayarın satış fiyatı = 1.25B
- Tablet: %40 kâr ⇒ Tabletin satış fiyatı = 1.40T
-
Bilgisayarların toplam kârı (10 adet):
- Her bir bilgisayardaki kâr = 0.25B
- Toplam bilgisayar kârı = 10 × 0.25B = 2.5B
-
Tabletlerin toplam kârı (5 adet):
- Her bir tabletteki kâr = 0.40T
- Toplam tablet kârı = 5 × 0.40T = 2T
-
Bilgisayarlardan elde edilen kâr, tabletlerden elde edilen kârdan 5000 TL fazladır:
2.5B = 2T + 5000
(1) 2.5B - 2T = 5000 -
Bir bilgisayar, bir tabletten 1000 TL daha yüksek fiyata satılmaktadır:
1.25B - 1.40T = 1000
(2) 1.25B - 1.40T = 1000
Sistem (1) ve (2)’yi birlikte çözelim:
(1) den B’yi çekelim:
2.5B = 2T + 5000
B = (2T + 5000) / 2.5 = 0.8T + 2000
(2) denklemine bu B değerini yazalım:
1.25(0.8T + 2000) - 1.40T = 1000
1.0T + 2500 - 1.40T = 1000
-0.40T + 2500 = 1000
-0.40T = -1500
T = 3750
Yani bir tabletin maliyeti 3750 TL’dir. (Doğru seçenek C şıkkı 3750 olarak görünmektedir.)
