devirli sayılar nasıl yazılır
Devirli sayılar nasıl yazılır?
Cevap: Devirli sayılar, ondalık gösterimde belirli bir rakam grubunun sonsuz kere tekrarlandığı sayılardır. Devirli sayıları yazarken ve gösterirken bazı özel yöntemler kullanılır. İşte devirli sayıların nasıl yazıldığına dair detaylı bir açıklama:
1. Devirli Sayıların Tanımı:
Devirli sayılar, ondalık kesirli sayılardır ve ondalık kısmında belirli bir rakam veya rakam grubu sürekli olarak tekrar eder. Bu tekrar eden kısım “devir” olarak adlandırılır.
2. Devirli Sayıların Gösterimi:
Devirli sayıları yazarken, tekrar eden kısmı vurgulamak için genellikle bir üst çizgi (vinculum) veya parantez kullanılır. Örneğin:
- 0.3333… sayısı, 0.(3) veya 0.\overline{3} şeklinde gösterilir.
- 0.142857142857… sayısı, 0.(142857) veya 0.\overline{142857} şeklinde gösterilir.
3. Devirli Sayıların Kesir Olarak Yazılması:
Devirli sayıları kesir olarak ifade etmek için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:
Örnek 1: Tek Rakamlı Devirli Sayı
Örnek olarak 0.666… sayısını ele alalım.
-
Devirli sayıyı bir değişkene atayın:
x = 0.666... -
Devirli kısmı yok etmek için sayıyı 10 ile çarpın:
10x = 6.666... -
İlk denklemden ikinci denklemi çıkarın:
10x - x = 6.666... - 0.666...
9x = 6 -
x’i yalnız bırakın:
x = \frac{6}{9}
x = \frac{2}{3}
Dolayısıyla, 0.666… sayısı \frac{2}{3} kesrine eşittir.
Örnek 2: Çok Rakamlı Devirli Sayı
Örnek olarak 0.142857142857… sayısını ele alalım.
-
Devirli sayıyı bir değişkene atayın:
y = 0.142857142857... -
Devirli kısmı yok etmek için sayıyı 1000000 ile çarpın (çünkü 6 rakam tekrarlanıyor):
1000000y = 142857.142857... -
İlk denklemden ikinci denklemi çıkarın:
1000000y - y = 142857.142857... - 0.142857...
999999y = 142857 -
y’yi yalnız bırakın:
y = \frac{142857}{999999}
y = \frac{1}{7} (sadeleştirilmiş hali)
Dolayısıyla, 0.142857142857… sayısı \frac{1}{7} kesrine eşittir.
4. Genel Formül:
Devirli sayıyı kesir olarak yazmak için genel bir formül de kullanabilirsiniz. Eğer devirli kısmı a olan bir sayı 0.\overline{a} şeklindeyse, bu sayı \frac{a}{10^n - 1} olarak yazılabilir. Burada n, devirli kısmın uzunluğudur.
Örneğin, 0.444… sayısı için:
a = 4 ve n = 1 olduğundan,
0.444... = \frac{4}{10^1 - 1} = \frac{4}{9}
Sonuç olarak, devirli sayılar belirli bir desenle tekrar eden ondalık sayılardır ve bu sayıları kesir olarak ifade etmek için yukarıdaki yöntemler kullanılabilir.