Yukarıda verilen denklemin çözüm kümesindeki elemanlar toplamı 6 ise su dökülen kısım hangi ifadeler olabilir?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İlk faktörü incele
İlk faktör:
x^2-4
= $$(x-2)(x+2)$$
Böylece bu faktörün kökleri 2 ve -2’dir.
Köklerin toplamı:
2+(-2)
= $$0$$
Adım 2 — Diğer faktörün kökleri toplamı
Tüm denklemin çözüm kümesindeki elemanlar toplamı 6 olduğuna göre diğer faktörün kökleri toplamı
6-0
= $$6$$
olmalıdır.
Diğer faktörün monik olduğunu (görselde x^2 olduğu için baş katsayının 1 olduğu) kabul edersek bu faktörün formu:
x^2+bx+c
ve kökler toplamı
-b
olduğuna göre
-b=6
= $$b=-6$$
Diğer faktörün monik olması durumunda sabit terim c köklerin çarpımıdır.
Adım 3 — I. ifadeyi incele
I. ifade:
-8x+12=0
= $$-8x=-12$$
= $$x=\dfrac{-12}{-8}$$
= $$\dfrac{12}{8}$$
= $$\dfrac{3}{2}$$
I. ifadenin kökü \dfrac{3}{2} ise diğer kökün
6-\dfrac{3}{2}
= $$\dfrac{12}{2}-\dfrac{3}{2}$$
= $$\dfrac{9}{2}$$
olur. Bu iki kökün çarpımı (monik polinomun sabit terimi):
\dfrac{3}{2}\cdot\dfrac{9}{2}
= $$\dfrac{27}{4}$$
Bu durumda monik ikinci polinom
x^2-6x+\dfrac{27}{4}
olur; sabit terim kesirli olduğu için orijinal ifadede (görselde tam sayılı katsayılara benzerlik göz önünde) beklenen formdan farklı olabilir. Ancak soru görselinden ikinci faktörün monik ve tam katsayılı olması beklendiğini varsayarsak I. ifade uygun değildir.
Adım 4 — II. ifadeyi incele
II. ifade:
4x-12=0
= $$4x=12$$
= $$x=\dfrac{12}{4}$$
= $$3$$
Kök 3 ise diğer kök
6-3
= $$3$$
olur. Köklerin çarpımı:
3\cdot 3
= $$9$$
Buna göre monik polinom
x^2-6x+9
olur ki bu tam sayılı katsayılara sahiptir ve görüntüde beklenen formla uyumludur.
Adım 5 — III. ifadeyi incele
III. ifade:
-12x+36=0
= $$-12x=-36$$
= $$x=\dfrac{-36}{-12}$$
= $$3$$
III. ifadenin kökü de 3 tür; II. ile aynı durumu verir ve monik polinom x^2-6x+9 ile uyumludur.
Adım 6 — Seçenek karşılaştırması
- A) Yalnız I — YANLIŞ (I kökü 3/2 verir; monik ve tam katsayılı bir polinom bekleniyorsa uymaz)
- B) I ve II — YANLIŞ (I uygun değil)
- C) I ve III — YANLIŞ (I uygun değil)
- D) II ve III — DOĞRU (her ikisi de kök 3 verir ve monik ikinci faktör için x^2-6x+9 ile uyumludur)
- E) I, II ve III — YANLIŞ (I uygun değil)
Adım 7 — Son doğrulama
Monik ikinci faktör gerektiği için köklerin toplamı 6 ve tam katsayılı olması beklendiğinde kök 3 olan II ve III ifadeleri uygundur.
CEVAP: D) II ve III
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Kökler ve katsayı ilişkisi
- Tanım: Bir ikinci dereceden polinomun kökleri toplamı -b/a, çarpımı c/a ile verilir.
- Bu problemde: İlk faktörün kökleri toplamı 0 olduğundan diğer faktörün kökleri toplamı 6 olmalı.
2. Monik polinom
- Tanım: Baş katsayısı 1 olan polinom.
- Bu problemde: Görselde ikinci faktörün x^2 şeklinde başladığı için monik olduğu kabul edildi ve tam sayı katsayı aralığı esas alındı.
SIK YAPILAN HATALAR:
Kökleri toplarken ilk faktörü unutmamak
- Yanlış: Tüm kök toplamını doğrudan diğer faktörün kökleri toplamı sanmak.
- Doğru: Önce ilk faktörün köklerini çıkarmalı, kalan toplamı diğer faktörün kökleri toplamı olarak almalısınız.
- Neden yanlış: İlk faktör zaten iki kök verir; onların toplamı toplamdan düşülmelidir.
- Düzeltme: İlk faktörün köklerini bulun, toplamlarını çıkarın, kalan toplamı diğer faktörün kökleri toplamı yapın.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 