a ve b sıfırdan farklı iki gerçek sayı olmak üzere, 2x^2 + 2(a + b)x + b^2 + a^2 = 0 denkleminin diskriminantı Δ ise, aşağıdakilerden hangileri her zaman doğrudur?
I. b > a ise Δ < 0
II. b = a ise Δ = 0
III. b < a ise Δ > 0
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
İkinci dereceden denklem diskriminantı: \Delta = B^2 - 4AC
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Katsayıları belirle
Denklemdeki katsayılar:
A = 2
B = 2(a+b)
C = a^2 + b^2
Adım 2 — Δ ifadesini hesapla
\Delta = B^2 - 4AC
\Delta = [2(a+b)]^2 - 4 \cdot 2 \cdot (a^2 + b^2)
\Delta = 4(a+b)^2 - 8(a^2 + b^2)
\Delta = 4(a^2 + 2ab + b^2) - 8a^2 - 8b^2
\Delta = 4a^2 + 8ab + 4b^2 - 8a^2 - 8b^2
\Delta = -4a^2 + 8ab - 4b^2
\Delta = 4(-a^2 + 2ab - b^2)
\Delta = 4[-(a^2 - 2ab + b^2)]
\Delta = -4(a-b)^2
Adım 3 — İfadeleri değerlendir
-
Çünkü (a-b)^2 \ge 0 her zaman olduğundan, \Delta = -4(a-b)^2 \le 0 olur.
-
Eşitlik durumu: (a-b)^2 = 0 ise yani a=b ise \Delta = 0.
-
a \ne b ise (a-b)^2 > 0 ve dolayısıyla \Delta < 0.
Adım 4 — Seçenekleri incele
Adım 4.1 — A Seçeneğini İncele (Yalnız I)
- I: b>a ise a-b < 0 ve (a-b)^2 > 0 olduğundan \Delta = -4(a-b)^2 < 0.
- Sonuç: I doğrudur.
- A seçeneği (Yalnız I) doğru olabilmesi için II ve III yanlış olmalıdır. II doğru olduğundan A yanlış olur.
Adım 4.2 — B Seçeneğini İncele (Yalnız II)
- II: b=a ise (a-b)^2=0 ve \Delta=0.
- Sonuç: II doğrudur.
- B seçeneği (Yalnız II) doğru olabilmesi için I yanlış olmalıdır. Oysa I doğrudur; dolayısıyla B yanlış olur.
Adım 4.3 — C Seçeneğini İncele (Yalnız III)
- III: b<a ise a-b > 0 ve (a-b)^2 > 0 olduğundan \Delta = -4(a-b)^2 < 0.
- Sonuç: III yanlıştır (çünkü Δ>0 olmaz, Δ<0 olur).
- C seçeneği (Yalnız III) yanlış olur.
Adım 4.4 — D Seçeneğini İncele (I ve II)
- I doğrudur ve II doğrudur; bu yüzden D seçeneği geçerlidir.
Adım 4.5 — E Seçeneğini İncele (I, II ve III)
- III yanlış olduğu için E yanlış olur.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. Yalnız I — YANLIŞ (II de doğru olduğu için)
B. Yalnız II — YANLIŞ (I de doğru olduğu için)
C. Yalnız III — YANLIŞ (III yanlış)
D. I ve II — DOĞRU (I ve II her zaman doğru)
E. I, II ve III — YANLIŞ (III yanlış)
Adım 6 — Son Doğrulama
\Delta = -4(a-b)^2 ifadesi I ve II’nin her zaman doğru; III’ün ise her zaman yanlış olduğunu kesin olarak gösterir.
CEVAP: D) I ve II
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?