Destan, toplum hayatını derinden etkileyen ve tarihî önem taşıyan savaş, göç, doğal afet, yangın gibi olayları manzum olarak aktaran ---- ürünlerdir. Yunan edebiyatında ---- olarak geçer. ---- edebiyat ürünü olduğu için kulaktan kulağa yayılıp şifahi özellik gösterir. Genellikle ---- özellik gösterir. Toplumlara / uluslara özgü olduğu için ---- sayılır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilemez?
A) sözlü
B) millî
C) didaktik
D) epope
E) anonim
Destanların Genel Özellikleri ve İlgili Kavramlar
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
Metinde yer alan boşluklar destan türünün temel niteliklerine göre incelendiğinde:
- 1. ve 4. Boşluk (Anonim): Destanlar, ilk söyleyeni zamanla unutulduğu için halkın ortak malı hâline gelmiş anonim ürünlerdir. Özellikle doğal destanlar anonim özellik gösterir. Dolayısıyla E seçeneği (anonim) metne yerleştirilebilir.
- 2. Boşluk (Epope): Destan türü, Batı ve özellikle Yunan edebiyatında epope terimiyle ifade edilir. Bu nedenle D seçeneği (epope) 2. boşluğa gelir.
- 3. Boşluk (Sözlü): Kulaktan kulağa aktarılması ve şifahi bir nitelik taşıması, destanların sözlü edebiyat dönemi ürünü olduğunu gösterir. Buradan hareketle A seçeneği (sözlü) 3. boşluğa yerleştirilir.
- 5. Boşluk (Millî): Ait olduğu toplumun kültürünü, değerlerini ve tarihini yansıttığı için destanlar millî kabul edilir. Dolayısıyla B seçeneği (millî) bu boşluğa uygundur.
- C Seçeneği (Didaktik): Destanlar öğretici, ders verici (didaktik) amaçla değil; kahramanlık, yiğitlik, savaş ve göç gibi temaları coşkulu bir dille anlatan epik ürünlerdir. Bu sebeple parçadaki hiçbir boşluğa getirilemez.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C — didaktik
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Doğal destanlar ile yapay destanlar arasındaki farkları ve Türk edebiyatındaki önemli destan örneklerini birlikte incelemek ister misin?