- Aşağıdakilerden hangisi adli yargida yer alan ilk
derece ceza mahkemeleri arasında yer alır?
A) Aile mahkemeleri
B) Çocuk mahkemeleri
C) Vergi mahkemeleri
D) Iş mahkemeleri
E) lcra mahkemeleri
Adli Yargıda Yer Alan İlk Derece Ceza Mahkemeleri
Adli yargı kolu içerisinde yer alan mahkemeler, hukuk ve ceza mahkemeleri olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Soruda bizden istenen, bu seçenekler arasından hangisinin bir “ceza” mahkemesi olduğudur.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini Analiz Et (Aile Mahkemeleri)
Aile mahkemeleri, adli yargı kolu içerisinde yer almasına rağmen bir özel hukuk mahkemesidir. Boşanma, velayet ve nafaka gibi medeni hukuk konularına bakar. Ceza yargılaması yapmaz.
Adım 2 — B Seçeneğini Analiz Et (Çocuk Mahkemeleri)
Çocuk mahkemeleri, adli yargı kolunda yer alan özel ihtisas ceza mahkemelerinden biridir. Suça sürüklenen çocukların yargılamasını yapar. Dolayısıyla bir “ceza mahkemesi” kategorisindedir.
Adım 3 — C Seçeneğini Analiz Et (Vergi Mahkemeleri)
Vergi mahkemeleri, adli yargı kolunda değil, idari yargı kolunda yer alan ilk derece mahkemeleridir. Vergi uyuşmazlıklarına bakar.
Adım 4 — D Seçeneğini Analiz Et (İş Mahkemeleri)
İş mahkemeleri, adli yargı kolunda yer alan bir özel hukuk mahkemesidir. İşçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıkları (kıdem tazminatı, işe iade vb.) çözer. Ceza mahkemesi değildir.
Adım 5 — E Seçeneğini Analiz Et (İcra Mahkemeleri)
İcra mahkemeleri, adli yargı teşkilatında icra ve iflas işlerine bakan özel hukuk mahkemeleridir. Bazı icra suçlarına baksa da asıl niteliği itibarıyla hukuk mahkemeleri kategorisinde değerlendirilir. Ancak seçenekler arasında doğrudan bir ceza mahkemesi olan “Çocuk Mahkemesi” varken, asli görevi ceza olmayan bu seçenek elenir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Aile mahkemeleri — Adli Hukuk Mahkemesi
B. Çocuk mahkemeleri — Adli Ceza Mahkemesi
C. Vergi mahkemeleri — İdari Mahkeme
D. İş mahkemeleri — Adli Hukuk Mahkemesi
E. İcra mahkemeleri — Adli Hukuk Mahkemesi
Adım 7 — Final Doğrulama
Adli yargıdaki ilk derece ceza mahkemeleri; genel mahkemeler (Asliye Ceza ve Ağır Ceza) ile özel mahkemeler (Çocuk, Çocuk Ağır Ceza, Trafik vb.) olarak ikiye ayrılır. Çocuk mahkemeleri, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu uyarınca kurulan ihtisas ceza mahkemeleridir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) Çocuk mahkemeleri
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Adli Yargı İlk Derece Ceza Mahkemeleri
- Genel Mahkemeler: Asliye Ceza Mahkemesi, Ağır Ceza Mahkemesi.
- Özel Mahkemeler: Çocuk Mahkemesi, Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi, Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi.
SIK YAPILAN HATALAR:
İdari ve Adli Yargıyı Karıştırmak
- Yanlış: Vergi mahkemesini adli yargı içinde sanmak.
- Doğru: Vergi ve İdare mahkemeleri “İdari Yargı” içindedir.
- Neden: Türkiye’de yargı kolları ayrılmıştır; adli yargı ve idari yargı farklı teşkilatlara sahiptir.
Adli yargı teşkilat şeması veya diğer mahkeme türleri hakkında daha detaylı bir tablo hazırlamamı ister misin?