3,
x-2x |3-x| +3 =0
denkleminin farklı rasyonel köklerinin toplamı kaçtır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 6
vx+X+3
denklemini sac
x^2 - 2x|3 - x| + 3 = 0 Denkleminin Rasyonel Köklerinin Toplamı
KULLANILAN KURAL VE FORMÜLLER:
- Mutlak Değer Tanımı:|f(x)| = \begin{cases} f(x), & f(x) \ge 0 \\ -f(x), & f(x) < 0 \end{cases}
- İkinci Dereceden Denklem Çözümü ve Kök Türleri:
- ax^2 + bx + c = 0 denkleminde diskriminant \Delta = b^2 - 4ac tam kare ise kökler rasyonel, tam kare değilse irrasyoneldir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Mutlak Değerin Kritik Noktasına Göre İnceleme
Mutlak değerli ifadenin içini sıfır yapan kritik nokta:
Denklemi iki ayrı aralıkta incelememiz gerekir:
- 1. Durum: x \le 3 ise 3 - x \ge 0 olacağından |3 - x| = 3 - x çıkar.
- 2. Durum: x > 3 ise 3 - x < 0 olacağından |3 - x| = -(3 - x) = x - 3 çıkar.
Adım 2 — Birinci Durumun Çözümü (x \le 3)
Mutlak değer dışarıya aynen çıkar:
Parantezi dağıtıp ifadeyi düzenleyelim:
Eşitliğin her iki tarafını 3 ile bölelim:
Bulunan x = 1 değeri x \le 3 koşulunu sağlar. Ayrıca 1 sayısı bir rasyonel sayıdır (1 \in \mathbb{Q}).
Adım 3 — İkinci Durumun Çözümü (x > 3)
Mutlak değer dışarıya işaret değiştirerek çıkar:
Parantezi dağıtıp ifadeyi düzenleyelim:
Diskriminantı (\Delta) hesaplayalım:
Kökleri bulalım:
- x_1 = 3 + 2\sqrt{3} \approx 3 + 3{,}46 = 6{,}46 > 3 (Koşulu sağlar ancak irrasyonel bir sayıdır).
- x_2 = 3 - 2\sqrt{3} < 3 (x > 3 koşulunu sağlamaz).
Adım 4 — Farklı Rasyonel Köklerin Toplanması
Soru bizden yalnızca rasyonel kökleri istemektedir:
- Tek rasyonel kök: x = 1
Dolayısıyla farklı rasyonel köklerin toplamı 1 olur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A şıkkı (1)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Mutlak Değerli Denklemler
- Tanım: İçerisinde mutlak değer barındıran denklemler, mutlak değerin içini sıfır yapan kritik noktalara göre parçalı tanımlı hale getirilerek çözülür.
- Bu problemde: x = 3 kritik noktasına göre x \le 3 ve x > 3 aralıkları ayrı ayrı incelenmiştir.
2. Rasyonel ve İrrasyonel Sayılar
- Tanım: a, b \in \mathbb{Z} ve b \neq 0 olmak üzere \frac{a}{b} biçiminde yazılabilen sayılara rasyonel sayı, kök dışına tam çıkamayan (\sqrt{3} gibi) sayılara irrasyonel sayı denir.
- Bu problemde: 3 + 2\sqrt{3} değeri denklemi sağlayan bir kök olmasına rağmen irrasyonel olduğu için toplam hesabına dahil edilmemiştir.
SIK YAPILAN HATALAR:
İrrasyonel Kökleri Çözüme Dahil Etmek
- Yanlış: İkinci durumdan gelen 3 + 2\sqrt{3} kökünü de rasyonel kök sanıp 1 + 3 + 2\sqrt{3} toplamını aramaya çalışmak.
- Doğru: Soruda altı çizili rasyonel ifadesine dikkat ederek yalnızca tam sayı ve kesirli kökleri almak.
- Neden yanlış: Karekökten kurtulamayan sayılar rasyonel değil, irrasyonel sayılardır.
Bu tür mutlak değerli ikinci derece denklemlerle ilgili bir pekiştirme sorusu daha çözmek ister misin?
