Denklem sistemini sağlayan sonsuz sayıda (x, y) ikilisi bulunduğuna göre, a'nın değerleri toplamı kaçtır?

a(x-2) + 3y = 5
bx + a(y-2) = 7
denklem sistemini sağlayan sonsuz sayıda (x, y) ikilisi bulunduğuna göre, a’nın değerleri toplamı kaçtır?
A) \frac{1}{2}
B) \frac{3}{2}
C) 2
D) \frac{5}{2}
E) 3

İki Bilinmeyenli Denklem Sisteminde Sonsuz Çözüm

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
A_1x + B_1y = C_1 ve A_2x + B_2y = C_2 şeklindeki bir denklem sisteminin sonsuz sayıda (x, y) çözümü olması için katsayılar oranının eşit olması gerekir:

\frac{A_1}{A_2} = \frac{B_1}{B_2} = \frac{C_1}{C_2}

İkinci dereceden Ax^2 + Bx + C = 0 denkleminin kökler toplamı:

x_1 + x_2 = -\frac{B}{A}

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Denklemleri Standart Biçime Getirme
Parantezleri dağıtıp değişkenleri (x ve y) sol tarafta, sabit terimleri sağ tarafta toplayalım:

  1. Denklem:
a(x-2) + 3y = 5 \implies ax - 2a + 3y = 5 \implies ax + 3y = 5 + 2a
  1. Denklem:
bx + a(y-2) = 7 \implies bx + ay - 2a = 7 \implies bx + ay = 7 + 2a

Adım 2 — Sonsuz Çözüm Şartını Uygulama
Sonsuz çözüm olması için katsayılar arasındaki orantıyı kuralım:

\frac{a}{b} = \frac{3}{a} = \frac{5 + 2a}{7 + 2a}

Adım 3 — a Değerlerini Belirleme
y’nin katsayıları ile sabit terimlerin oranını birbirine eşitleyelim:

\frac{3}{a} = \frac{5 + 2a}{7 + 2a}

İçler dışlar çarpımı yapalım:

3(7 + 2a) = a(5 + 2a)
21 + 6a = 5a + 2a^2
2a^2 - a - 21 = 0

Adım 4 — a’nın Değerleri Toplamını Bulma
Elde ettiğimiz ikinci dereceden denklemin kökler toplamı formülünden (-\frac{B}{A}):

a_1 + a_2 = -\frac{-1}{2} = \frac{1}{2}

(Çarpanlara ayırarak da kontrol edebiliriz: (2a - 7)(a + 3) = 0 \implies a_1 = \frac{7}{2}, \; a_2 = -3 \implies \frac{7}{2} + (-3) = \frac{1}{2})

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: A) \frac{1}{2}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

  • Çakışık Doğrular (Sonsuz Çözüm): İki doğru denkleminin tüm katsayıları birbiriyle orantılı olduğunda doğrular üst üste çakışır ve ortak sonsuz nokta bulunur.
  • Kökler Toplamı (Vieta Bağıntısı): Ax^2 + Bx + C = 0 denkleminde kökleri tek tek bulmadan toplamı -\frac{B}{A} formülü ile doğrudan hesaplanabilir.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

  • :cross_mark: Hatalı Yaklaşım: Parantez içindeki sabitleri (-2a) karşı tarafa atmayı unutup \frac{3}{a} = \frac{5}{7} eşitlemesini yapmak.
  • :white_check_mark: Doğru Yaklaşım: Önce denklemleri mutlaka Ax + By = C standart formuna dönüştürüp sabit terimleri netleştirmek.

Bu sorunun benzeri olan “denklem sisteminin çözüm kümesinin boş küme olması” durumunu da birlikte incelemek ister misiniz?

İki Bilinmeyenli Denklem Sisteminde Sonsuz Çözüm Durumu

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
A_1x + B_1y = C_1 ve A_2x + B_2y = C_2 doğrusal denklem sisteminin sonsuz sayıda (x, y) çözümünün bulunması için katsayılar ve sabit terimler arasındaki oranlar birbirine eşit olmalıdır:

\frac{A_1}{A_2} = \frac{B_1}{B_2} = \frac{C_1}{C_2}

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Denklemleri Standart Biçime Getirme
Parantezleri açarak x ve y’li terimleri sol tarafta, sabit terimleri ise sağ tarafta toplayalım:

  1. Denklem:
a(x-2) + 3y = 5 \implies ax - 2a + 3y = 5 \implies ax + 3y = 2a + 5
  1. Denklem:
bx + a(y-2) = 7 \implies bx + ay - 2a = 7 \implies bx + ay = 2a + 7

Adım 2 — Sonsuz Çözüm Koşulunu Uygulama
Sistemin sonsuz çözümü olduğuna göre katsayılar oranını kurala göre yazalım:

\frac{a}{b} = \frac{3}{a} = \frac{2a+5}{2a+7}

Adım 3 — a Değerlerini Bulma ve Kökler Toplamını Hesaplama
y’nin katsayıları oranı ile sabit terimlerin oranını eşitleyelim:

\frac{3}{a} = \frac{2a+5}{2a+7}

İçler dışlar çarpımı yapalım:

3(2a + 7) = a(2a + 5)
6a + 21 = 2a^2 + 5a
2a^2 - a - 21 = 0

İkinci dereceden Ax^2 + Bx + C = 0 denkleminde kökler toplamı -\frac{B}{A} bağıntısıyla bulunur:

a_1 + a_2 = -\left(\frac{-1}{2}\right) = \frac{1}{2}

(Çarpanlara ayırarak sağlarsak: (2a - 7)(a + 3) = 0 \implies a_1 = \frac{7}{2} ve a_2 = -3 olur. Toplamları: \frac{7}{2} + (-3) = \frac{1}{2} bulunur. Her iki a değeri için geçerli bir reel b sayısı mevcuttur.)

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: A) \frac{1}{2}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

  • Doğrusal Denklem Sistemlerinde Sonsuz Çözüm: İki denklemin belirttiği doğruların çakışık (aynı doğru) olması durumudur; bu da tüm terimlerin aynı oranda katlandığı anlamına gelir.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

  • :cross_mark: Hatalı Yaklaşım: Parantez içindeki sabitleri (a \cdot (-2) ve a \cdot (-2)) karşıya geçirmeden doğrudan katsayı oranlaması yapmak.
  • :white_check_mark: Doğru Yaklaşım: Değişkenlerin (x, y) katsayıları ile bağımsız sabit terimleri düzenleyip standart Ax + By = C formunda oranlamak.

Benzer bir iki bilinmeyenli denklem sistemi sorusuyla konuyu pekiştirmek ister misin?