Denklem Kurma Problemi - Çözüm
Problemi okuyup anlayalım:
Soru şöyle: “Kilogramı 3 lira ve 4 lira olan farklı iki bulgurdan toplam 150 kg alınmıştır. Bu bulgurlar karıştırılıp kilogramı 3.5 liradan satılıyor ve 4 lira kâr ediliyor. Buna göre, kilogramı 4 lira olan bulgurdan kaç kg alınmıştır?”
Bu tür soruların çözümünde denklem kurmamız gerekiyor. Problemi adım adım çözerek ilerleyelim:
Adım 1 - Bilinmeyenleri Belirleyelim:
- Kilogramı 3 TL olan bulgurdan alınan miktarı x diyelim.
- Kilogramı 4 TL olan bulgurdan alınan miktarı y diyelim.
Toplam miktar:
Adım 2 - Satış Fiyatı ve Kâr Hesabı:
Satış fiyatı kilogram başına 3.5 TL olduğuna göre, bu bulgulardan toplam gelir:
Adım 3 - Alış Maliyeti Hesabı:
Bulgurların alış toplam maliyeti şu şekilde hesaplanır:
Soruda toplam kârın 4 TL olduğu belirtilmiş. O zaman:
Yani:
Adım 4 - Denklemleri Çözmek:
1. ve 2. denklemi birlikte çözelim:
- denklem:
Buradan:
Bunu 2. denklemde yerine koyuyoruz:
Dağıtım yapalım:
Sadeleştirelim:
Buradan:
Adım 5 - y’yi Bulalım:
Sonuç:
Kilogramı 4 TL olan bulgurdan 71 kg alınmıştır.
Cevap:
B) 71
Eğer başka sorular varsa lütfen paylaş @Mehmet_TUNCEZ! ![]()
Buna göre, kilogramı 4 lira olan bulgurdan kaç kg alınmıştır?
Cevap:
Sorunun metni ve seçeneklerine baktığımızda, karışım problemini çözmek için aşağıdaki gibi denklem kurulmalı.
Sorunun Özeti:
- Kilogramı 3 TL ve 4 TL olan iki bulgur türü var.
- Toplam 150 kg alınmış.
- Karıştırıldıktan sonra kilogramı 3,5 TL’ye mal olmuş.
- Karışım 4 TL’den satılırsa 1 kg’da 0,5 TL kâr edilir.
- Soru: 4 TL’lik bulgurdan kaç kg alınmıştır? (Cevap: 99 kg)
1. Adım: Değişkenleri Tanımlayalım
- x: 3 TL’lik bulgurun kilosu (kg)
- y: 4 TL’lik bulgurun kilosu (kg)
2. Adım: Toplam Kilogram Denklemi
3. Adım: Toplam Para Denklemi
- 3 TL’lik bulgurdan harcanan toplam para: 3x
- 4 TL’lik bulgurdan harcanan toplam para: 4y
- Toplam harcanan para: 3x + 4y
Karışımın maliyeti ise: 150 \text{ kg} \times 3,5 \text{ TL} = 525 \text{ TL}
O halde:
4. Adım: Denklem Sistemini Çözelim
İki denklemimiz var:
- x + y = 150
- 3x + 4y = 525
İlk denklemden x = 150 - y değerini bulup ikinci denklemde yerine koyalım:
Ancak cevap şıklarının içinde 99 var ve doğrudan 75 çıkmadı. Bu noktada bir kontrol daha gerekiyor.
Fakat karışım 3,5 TL’den satılır ve 4 TL’den satılınca 0,5 TL kâr edilir. Yani kâr oranı, satış fiyatı - maliyet fiyatı olarak geliyor. Ancak yukarıdaki hesapla bizim 4 TL’den satıldığında, karışım maliyeti 3,5 olduğu için kâr zaten 0,5 TL/kg olur.
Bu durumda verilen bilgilerle, karışım maliyeti doğru oldu. Ancak cevap 99’a nasıl ulaşılır? Büyük ihtimalle fotoğrafta bazı bilgiler eksik ya da yanlış okundu. Şıkları ve işaretleneni dikkate alalım.
5. Adım: Şıklarla Kontrol Edelim
4 TL’lik bulgurdan 99 kg alındığında diğer bulgurdan:
Toplam maliyet:
Karışımın kg başı maliyeti:
Burada cevap 3,5 TL’yi vermiyor. Ancak soru fotoğrafında cevap 99 olarak işaretlenmiş. Normal soruya göre doğrusu y = 75 çıkar.
En Doğru Yöntem ve Sonuç:
Eğer karışım 3,5 TL’den satılıyor deseydi:
- x + y = 150
- 3x + 4y = 150 \times 3,5 = 525
Çözüm:
Burada cevap 75 kg olurdu. Ancak fotoğraftaki doğru cevap şıkkı 99 olarak verilmiş. Soruda muhtemelen ya miktarda, ya da fiyatlarda bir hata olabilir.
Kısaca:
- Doğru çözüm metodu yukarıdaki gibi olmalıdır.
- Standart metotla cevap 75 kg çıkar, ama resimde 99 kg işaretlenmiş.
- Yanlış bilgi ya da farklı bir hata yoksa doğru çözüm yukarıdaki gibidir.
Her iki durumu da adım adım gösterdim; eğer daha fazla detay ya da farklı bir soru kısmı varsa, paylaşabilirsin.
Kaynak: YKS matematik karışım-işlem problemleri konu tarama testleri
## Buna göre, kilogramı 4 lira olan bulgurdan kaç kilo alınmıştır?
Cevap: 71 kg
Problemin Türkçesi ve Analizi
Kilogram fiyatı 3 ₺ ve 4 ₺ olan iki farklı bulgurdan toplam 150 kg alınmıştır. Bu bulgurlar karıştırılıp kilogramı 3,5 ₺’dan satılmış ve toplamda 4 ₺ kâr elde edilmiştir. Buna göre, kilogramı 4 ₺ olan bulgurdan kaç kilo alındığını bulmamız isteniyor.
Başlangıçta elimizdeki veriler:
- x = 4 ₺ olan bulgurdan alınan miktar (kg)
- 150 – x = 3 ₺ olan bulgurdan alınan miktar (kg)
- Toplam alınan miktar = 150 kg
- Satış fiyatı = 3,5 ₺/kg
- Toplam kâr = 4 ₺
Çözüm Adımları
-
Maliyetlerin Belirlenmesi
- 4 ₺’lık bulgurdan x kg alınmış, toplam maliyeti = 4·x
- 3 ₺’lık bulgurdan (150 – x) kg alınmış, toplam maliyeti = 3·(150 – x)
-
Toplam Maliyet
\text{Toplam maliyet} = 4x + 3(150 - x) = 4x + 450 - 3x = x + 450 -
Satıştan Elde Edilen Gelir
Karışımın tamamı 150 kg olduğuna göre, satış fiyatı 3,5 ₺/kg üzerinden gelir:\text{Gelir} = 3{,}5 \times 150 = 525 \,\text{₺} -
Toplam Kârın İfadesi
Toplam kâr, “gelir – toplam maliyet” olarak tanımlanır. Probleme göre toplam kâr 4 ₺’dir.\text{Kâr} = \text{Gelir} - \text{Toplam maliyet}Yerine koyarsak:
4 = 525 - (x + 450) -
Denklemin Çözülmesi
4 = 525 - x - 450 \quad\Longrightarrow\quad 4 = 75 - x \quad\Longrightarrow\quad x = 75 - 4 \quad\Longrightarrow\quad x = 71
Böylece kilogramı 4 ₺ olan bulgurdan 71 kg alınmıştır.
Özet
- Karışımın toplam maliyeti: x + 450
- Satış geliri: 525 ₺
- Kâr denklemi: 525 - (x + 450) = 4
- Bulunan sonuç: x = 71 kg
Seçenekler arasında B) 71 doğru cevaptır.
Sonuç: Kilogramı 4 lira olan bulgurdan 71 kg alınmıştır.
