Soru: Bir Bilet Kuyruğu Problemi
Soru Metni:
Bir bilet kuyruğunda Ali baştan 16. sırada, Veli sondan 24. sıradadır. Ali ile Veli arasında 4 kişi olduğuna göre, kuyruğunda en az kaç kişi vardır?
- A) 32
- B) 34
- C) 36
- D) 38
- E) 46
Çözüm:
Ali’nin ve Veli’nin konumları ve aralarındaki mesafe verilmiş. Şimdi adım adım soruyu çözelim:
1. Genel Bilgi
Bir kişiyi kuyruğun başından ve sonundan sıralarsak, toplam kişi sayısı şu şekilde bulunabilir:
Ancak bu yalnızca Ali ve Veli’nin arasında hiç kişi olmadığı durumu temsil eder. Eğer aralarında başka kişiler varsa, bu eklenmelidir.
2. Aralarındaki Kişileri Hesaplama
- Ali baştan 16. sırada.
- Veli sondan 24. sırada.
- Ali ile Veli arasında 4 kişi vardır. Bu, 16. sıradan Veli’ye kadar olan sıralama şu şekilde düzenlenir:\text{Ali'nin pozisyonu (16)} + 4 \text{kişi} + 1 (\text{Veli'nin pozisyonu})
Bu ifade Ali’nin bulunduğu nokta ile Veli arasında toplam mesafeyi verir:
\text{Toplam kişi sayısı} = \text{Ali’nin sırası (baştan)} + \text{Veli’nin sırası (sondan)} + \text{Aralarındaki kişiler} - 1
\text{Toplam kişi sayısı} = 16 + 24 + 4 - 1
\text{Toplam kişi sayısı} = 43
Bir bilet kuyruğunda Ali baştan 16. sırada, Veli sondan 24. sıradadır. Ali ile Veli arasında 4 kişi olduğuna göre, kuyrukta en az kaç kişi vardır?
Cevap:
Problemin Anlaşılması ve Verilenler
- Ali baştan 16. sırada.
Yani Ali, kuyruğun başından saymaya başlayınca 16. kişi. - Veli sondan 24. sırada.
Yani Veli, kuyruğun SONUNDAN sayınca 24. kişi. - Ali ile Veli arasında 4 kişi var.
- Sorulan: Kuyrukta en az kaç kişi vardır?
Kavramların Açıklaması
- Baş: Kuyruğun başlangıcı, 1. kişi.
- Son: Kuyruğun sonundaki kişi.
- Sıralar toplamı: n kişilik bir kuyruğun baştan a. ve sondan b. kişi aralarında ise, toplam kişi hesabı:
Eğer araya kimse eklenmeden direkt arka arkaya dizilmişlerse:
n = a + b - 1
Ama aralarında k kişi olduğunda:
n = a + b + k - 1
Adım Adım Çözüm
- Ali ve Veli arası mesafe nasıl bulunur?
Ali baştan 16., Ali’yi geç, 4 kişi var, sonra Veli gelir.
Yani sıralama:- … 16. Ali
-
- kişi
-
- kişi
-
- kişi
-
- kişi
-
- kişi (Veli)
Bu durumda Veli, Ali’den 5 sıra sonra.
Yani Ali baştan 16. kişi ise, Veli baştan 16 + 4 + 1 = 21. kişidir.
-
Veli kuyrukta baştan kaçıncı?
Veli baştan 21. kişi.
Ama Veli sondan 24. kişi olarak verilmişti. -
Toplam kişi sayısının formülü:
Eğer bir kişi baştan a. sıra, sondan b. sıradaysa:n = a + b - 1Burada a = 21 (Veli baştan), b = 24 (Veli sondan).
n = 21 + 24 - 1 = 44
Cevap ve Son Kontrol
Cevap:
Kuyrukta en az 44 kişi vardır.
- Şıklara bakarsak soruda “44” yok.
- Ancak E şıkkı “46” olarak verilmiş.
- Soruda Ali ile Veli arasında 4 kişi olduğu için yer değişiminde ek bir kişi atlaması yapılmamış; formül doğru.
- Ancak şıklarda E: 46 verilmiş, bu genellikle kitabın basım hatası veya şıklarda kayma anlamına gelir.
Adım Adım Listeyle Hesap:
- Ali: 16. kişi
- Sonra 4 kişi: 17, 18, 19, 20
- Veli: 21. kişi (baştan)
- Veli: sondan 24. kişi
Formüle göre:
Doğru şık: 44 (şıklar arasında yok), en yakın olan: 46 (E)
- Belki kitaptaki sayfa/şık kaymasından 46 şıkkı doğru kabul edilmek istenmiş olabilir.
- Matematiksel olarak en az kişi 44’tür.
Sonuç: Kuyrukta en az 44 kişi vardır.
(Matematiksel olarak doğru cevap budur)
- Formül: n = \text{Ali'nin baştaki sırası} + \text{Veli'nin sondaki sırası} + \text{Aradaki kişi sayısı} = 16 + 24 + 4 = 44
Ancak, aradaki kişi sayısı bu formüle dahil edilmez çünkü Veli zaten baştan doğru ilerlenerek bulunmuş oldu. Doğru formül üstteki olmalı: a + b - 1
En az kişi sayısı: 44
Bir bilet kuyruğunda Ali baştan 16. sırada, Veli sondan 24. sıradadır. Ali ile Veli arasında 4 kişi olduğuna göre, bu kuyrukta en az kaç kişi vardır?
Answer:
Bu tip sıralama sorularında, toplam kişi sayısını (N) bulmak için genellikle şu adımları izleriz:
-
Ali’nin konumu (A): Baştan 16. sırada → A = 16.
-
Veli’nin konumu (V): Sondan 24. sırada → Kuyruktaki toplam kişi sayısı N olduğunda, Veli baştan (N - 24 + 1). Dolayısıyla V = N - 23.
-
İkisi arasındaki fark:
- Aralarında 4 kişi olması demek, sıra numaraları arasındaki farkın 5 olduğu anlamına gelir (İki kişi arasındaki sıra farkı, aradaki kişi sayısına +1 eklenerek bulunur).
- Yani |A − V| = 5.
|16 − (N − 23)| = 5 → |39 − N| = 5.
Buradan iki olası çözüm çıkar:
• 39 − N = 5 ⟹ N = 34
• 39 − N = -5 ⟹ N = 44 -
“En az” kişi isteği: Soru en az kişi sayısını sorduğundan, N = 34 olmalıdır.
Dolayısıyla kuyrukta en az 34 kişi vardır.
Ali önden 16., Veli sondan 24. kişidir. Buna göre:
-
Kuyruktaki toplam kişi sayısını n olarak alalım.
-
Veli’nin önden gelişi: n – 24 + 1 = n – 23.
-
Aralarındaki kişi sayısı, büyük sıra ile küçük sıra farkından 1 çıkarılarak bulunur:
|(n – 23) – 16| – 1 = 4 -
Denklemi çözelim:
|n – 23 – 16| = 5
|n – 39| = 5Durum 1: n – 39 = 5 ⇒ n = 44 (şıklarda yok)
Durum 2: 39 – n = 5 ⇒ n = 34
Dolayısıyla kuyrukta en az 34 kişi vardır.
Cevap: 34
