Sorunuz ve çözümü:
Soru:
Bir tel 12 eşit parçaya bölünüyor. Her parça 5 cm daha uzun olsaydı, tel 10 eşit parçaya bölünecekti.
Buna göre, bu telin boyu kaç metredir?
Çözüm:
Bu problemleri çözmek için denklem kurma yöntemi kullanacağız.
Adım 1: Telin boyu için bir değişken tanımlama
Telin boyuna x cm diyelim.
Adım 2: Normal durumda telin her bir parçanın boyu
Tel 12 eşit parçaya bölünürse, her parçanın uzunluğu:
Adım 3: Parça uzunluğu değişirse tel 10 parçaya bölünür
Her parça 5 cm daha uzun olursa, her parçanın uzunluğu:
Adım 4: Denklem kurma
Bu iki durumun eşitliğini kullanarak denklem kurabiliriz:
Adım 5: Denklem çözümü
Denklemi çözmek için önce tüm kesirlerden kurtulalım. Paydaları eşitlemek için her iki tarafı 60 ile çarparız (10 ve 12’nin ortak katı).
Bu işlemden sonra:
Şimdi x’leri ayırıyoruz:
Adım 6: Telin boyunu metreye çevirme
Telin boyu 300 cm, yani 3 metredir.
Cevap:
Telin boyu 3 metredir.
Doğru şık: E) 3
Eğer aklınızda başka sorular varsa veya daha fazla açıklama isterseniz, yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım. ![]()
Bir tel 12 eşit parçaya bölünüyor. Her parça 5 cm. Tel biraz daha uzun olsaydı 10 eşit parçaya bölünecekti. Buna göre, bu telin boyu kaç metredir?
Cevap:
Sorunun Analizi
- Telin mevcut haliyle 12 eşit parçaya bölünüyor ve her parça 5 cm.
- Tel biraz daha uzun olsaydı 10 eşit parçaya bölünecekti (her bir parça yine 5 cm’den daha büyük olacak).
- Bulmamız istenen: Telin boyu kaç metredir?
Adım Adım Çözüm
1. Telin uzunluğunu bilinmeyen olarak alalım.
- X = Telin uzunluğu (cm cinsinden)
2. Mevcut durumda 12 parçaya bölündüğünde her biri 5 cm:
-
Yani,
\frac{X}{12} = 5 -
Buradan X’i bulabiliriz:
X = 12 \times 5 = 60\ \text{cm}
3. Tel biraz daha uzun olsaydı, 10 eşit parçaya bölünecekti.
- Yeni uzunluk: X + d
- Her yeni parça: \frac{X + d}{10}
- Soruda her yeni parça uzunluğunu bilmiyoruz, ama her iki durumda da parça uzunluklarının 5 cm’nin tam katı olacağı anlaşılıyor.
4. Çözüm Yolu 1: Yalnızca ilk verileni kullanarak:
- Telin mevcut boyu 12 parça × 5 cm = 60 cm
Kontrol edelim:
- Eğer tel biraz daha uzun olup 10 eşit parçaya bölünseydi, her parça \frac{X + d}{10} olacaktı. Ancak seçeneklerde 60 cm’nin metre karşılığı olan 0,6 m yok! O halde burada bir hata olabilir gibi görünüyorsa, ayrıntılara tekrar bakalım.
5. Soruya Tekrar Dikkatle Bakalım:
- Soruda tel 12 parçaya bölününce her parça 5 cm oluyor.
- Eğer tel birkaç cm daha uzun olsaydı, 10 eşit parçaya bölünecekti (her parça 5 cm’den daha büyük).
- Yani, telin boyu 12’nin katı ve 10’un katı olan bir değer olmalı, ama elimizde 5 cm’lik birimle tam bölünecek ortak bir değer arıyoruz.
6. Alternatif Yöntem: Deneme – En Küçük Ortak Kat Yöntemi
- 12 ve 10’un en küçük ortak katı 60 (zaten 60 cm’de 12 × 5 = 60 ve 10 × 6 = 60 oluyor).
- Eğer tel 60 cm olursa 10 eşit parça 6 cm olurdu.
Fakat soru şöyle diyor: Tel şimdiki haliyle her parça 5 cm ve 12 parça. Daha uzun olursa, 10 eşit parça olacak. O halde 60 cm’lik tel tam olarak 10 eşit parça hâline gelirse 6 cm’lik parça olur. Soruda da herhangi bir uzunluğa ilişkin başka bir bilgi yok.
7. Sonuç:
-
Telin şimdiki uzunluğu:
12 \times 5\ \text{cm} = 60\ \text{cm} -
cm’yi metreye çevir:
60\ \text{cm} = 0,6\ \text{metre}
Ancak şıklarda bu değer yok.
8. Şık Kontrolü ve İpucu:
- Şıklarda 1 metreden küçük değerler var. Belki de soruda “her parça 5 cm daha uzun olsaydı” gibi bir yanlış anlama oluyor.
- Fakat verilenlere göre tek doğru çözüm 60 cm = 0,6 metre olmalı. En yakın tam sayı metre olarak şıkların hepsi tam sayı; şıklarda da 3, 4, 5, 6, 7 var.
9. Şıklarda 3 Metreyi Kontrol Edelim:
- Eğer tel 3 metre = 300 cm olsa:
- 12’ye böl: 300 / 12 = 25 cm (her parça 5 cm olmuyor!)
- Olmaz.
10. 5 metreyi Kontrol Edelim:
- 5 metre = 500 cm
- 12’ye böl: 500 / 12 \approx 41,67 cm
- Olmaz.
11. Sonuç:
- Soru kökünde ya da cevaplarda hata olabilir, çünkü verilen bilgilerle çelişki veya eksik anlam mevcut.
- Doğru matematiksel denklem ve çözümle telin mevcut uzunluğu 60 cm (0,6 metre) çıkar.
Kısa Özet ve Cevap
Doğru mantıkla çözüm:
- Telin boyu 60 cm = 0,6 metre olmalı.
- Ancak, verilen şıklarda bu değer olmadığı için, cevap anahtarında veya şıklarda hata olabilir.
Doğru matematiksel çözüm:
- Telin boyu 0,6 metredir (60 cm).
Bir tel 12 eşit parçaya bölünüyor. Her parça 5 cm daha uzun olsaydı, tel 10 eşit parçaya bölünecekti. Buna göre, bu telin boyu kaç metredir?
Answer:
Adım 1 – Değişken Tanımlama
- Telin toplam uzunluğunu x (cm cinsinden) olarak ifade edelim.
Adım 2 – Denklem Kurma
- Tel 12 eşit parçaya bölündüğünde her bir parçanın uzunluğu \frac{x}{12} cm olur.
- Eğer her bir parça 5 cm daha uzun olursa, bu yeni parçaların uzunluğu \frac{x}{12} + 5 cm olacaktır.
- Bu durumda tel 10 eşit parçaya bölüneceği için, telin toplam uzunluğu aynı kalmalı yanix \;=\; 10 \times \bigl(\tfrac{x}{12} + 5\bigr).
Adım 3 – Denklemi Çözme
- Denklemi açarak:x \;=\; 10 \times \frac{x}{12} \;+\; 10 \times 5x \;=\; \frac{10x}{12} \;+\; 50
- Her iki tarafı 12 ile çarparak:12x \;=\; 10x \;+\; 600
- Sadeleştirerek:12x \;-\; 10x \;=\; 6002x \;=\; 600x \;=\; 300
- x=300 cm, yani 3 metre.
Adım 4 – Sonuç
Telin boyu 3 metredir. (Seçeneklerde bu değer genellikle “E) 3” olarak yer alır.)
Soru:
Bir tel, 12 eşit parçaya bölündüğünde her parçanın uzunluğu ( \tfrac{L}{12} ) cm oluyor. Eğer her parça 5 cm daha uzun olsaydı, tel 10 eşit parçaya bölünebilecekti. Buna göre telin toplam uzunluğu kaç metredir?
Çözümü adım adım inceleyelim:
-
Değişken Tanımlama
• Telin toplam uzunluğunu (L) (cm) ile gösterelim.
• İlk durumda her parça uzunluğu:
[
\frac{L}{12}\quad(\text{cm})
]
• İkinci durumda her parça 5 cm daha uzun olacağı için yeni parça uzunluğu:
[
\frac{L}{12} + 5
]
• Bu yeni uzunlukla parça sayısı 10 olacaksa, bir parçanın uzunluğu aynı zamanda
(\tfrac{L}{10}) olmalıdır. -
Denklem Kurma
Yukarıdaki iki ifade eşitlenir:
[
\frac{L}{12} + 5 ;=;\frac{L}{10}
] -
Denklemi Çözme
• Paydaları eşitlemek için her iki tarafı 60 ile çarparız (EBOB(12,10)=60):
[
60\cdot\Bigl(\frac{L}{12} + 5\Bigr)
= 60\cdot\frac{L}{10}
]
[
5L + 300 = 6L
]
• Şimdi (L)’yi yalnız bırakalım:
[
300 = 6L - 5L
\quad\Longrightarrow\quad
300 = L
]Böylece telin toplam uzunluğu 300 cm bulunur.
-
Metreye Çevirme
[
300\ \text{cm} = 3\ \text{m}
] -
Sonuç
Telin uzunluğu 3 metre’dir.
Önemli adımları ve sonuçları özetleyen tablo:
| Adım | İşlem Açıklaması | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Değişken tanımlama | Tel uzunluğu = (L) cm | – |
| 2. Parça uzunlukları | İlk: (L/12), İkinci: (L/12 + 5) cm, ayrıca (L/10) cm | – |
| 3. Denklem kurma | (\frac{L}{12} + 5 = \frac{L}{10}) | – |
| 4. Denklemi çözme | (5L + 300 = 6L \Longrightarrow L = 300) | (L = 300) cm |
| 5. Metreye çevirme | (300\ \text{cm} = 3\ \text{m}) | 3 m |
Cevap: 3 metre
