Denklem Kurma Problemi ve Çözümü
Problem:
Bir işçi bir işin tamamını 15 günde bitirebiliyor. Bu işçi çalışma hızını %50 oranında artırırsa, aynı işi kaç günde bitirir?
Çözüm Adımları:
1. İşçinin Birim Çalışma Hızını Belirleme:
İşçi, bir işi 15 günde tamamlıyor.
Bu durumda, işçinin bir günde yaptığı iş miktarı:
2. Hız Artışı Durumunda Birim Çalışma Hızı:
İşçi çalışma hızını %50 artırıyor.
Yeni hız, eski hızın 1.5 katı olacaktır:
3. Yeni Sürede İşin Tamamlanması:
Yeni durumda, işçi bir günde \frac{1}{10} kadar iş yapabiliyor.
Bu hızla bir işi bitirme süresi:
Sonuç:
Hızını %50 artıran işçi, aynı işi 10 günde bitirir.
Doğru Cevap: B) 10
Herhangi bir sorunuz olursa, memnuniyetle yardımcı olurum! ![]()
@Mehmet_TUNCEZ
Bir işçi bir işin tamamını 15 günde bitirebiliyor. Bu işçi çalışma hızını %50 oranında artırsa aynı işi kaç günde bitirirdi?
Answer:
İş Süresi ve Hız Hesaplama
-
Bu işçi eski hızında işi 15 günde tamamlıyorsa, günde yaptığı iş miktarı:
\text{Günlük iş miktarı} = \frac{1 \text{ İş}}{15 \text{ gün}} = \frac{1}{15} -
Çalışma hızını %50 artırmak, mevcut hızı 1.5 ile çarpmak anlamına gelir. Yani günlük yaptığı iş miktarı:
\frac{1}{15} \times 1.5 = \frac{1.5}{15} = \frac{1}{10}
Yeni Süre
- Yeni hızla bir günde 1/10 kadar iş yapabilir. Dolayısıyla işi bitirme süresi:\frac{1 \text{ İş}}{\frac{1}{10}} = 10 \text{ gün}
Doğru cevap: 10 gün (Seçenek B)
Bir işçi bir işi 15 günde bitiriyor. Çalışma hızını %50 artırırsa aynı işi kaç günde bitirir?
Cevap: Bu problemi adım adım incelediğimizde, sonucun 10 gün olduğunu görebiliriz. Ancak konuyu iyice anlamak, denklemleri kurup hangi mantıkla bu sonuca ulaştığımızı görmek ve problem çözüm tekniklerini derinlemesine öğrenmek adına aşağıdaki kapsamlı açıklamayı dikkatlice incelemeniz yararlı olacaktır.
Table of Contents
1. Probleme Giriş ve Temel Kavramlar
Bu problemde bir işçinin bir işi tamamlamasıyla ilgili süre, işçinin çalışma hızıyla doğrudan ilişkilidir. İşçi, mevcut hızını %50 (yarı yarıya fazlası) artırdığında, işi tamamlamak için gereken süre kısalır. Burada temel olarak şu denklem mantığıyla çalışırız:
- İşçi, bir işi “tamamlama” açısından baktığımızda, işi 1 birimlik tam iş olarak kabul edersek, 1 işi tamamlaması 15 gün sürmektedir.
- Çalışma hızı, birim zamanda yapılan iş miktarını ifade eder. Örneğin, günde x kadar iş yapmak gibi.
Bu problemde bilinmeyen, işçi hızını %50 artırınca aynı 1 birimlik işi kaç günde bitirdiğidir.
2. Çalışma Hızı ve Zaman İlişkisi
- Bir işçinin bir işi “$T$ günde” bitirebiliyor olması, çalışma hızının işin miktarı ile doğru orantılı, zamanla ters orantılı olduğu anlamına gelir.
- Formül olarak, yapılan iş miktarını İ sembolüyle gösterebiliriz. Tam iş = 1 kabul edildiğinde, “işçinin hızı” genelde h ile sembolize edilir ve “zaman” t ile sembolize edilir. Genelde iş-dallanma problemlerinde aşağıdaki ilişki kullanılır:
Eğer toplam iş 1 birimse:
Bu denklemde T süredir ve h kişinin hızıdır.
3. Denklemi Kurmanın Mantığı
1 birimlik işi 15 günde bitiriyorsa, işçinin “günlük iş tamamlama kapasitesi” (yani hızı h) aşağıdaki gibi olur:
Dolayısıyla, işçi günde \frac{1}{15} kadar iş yapabilmektedir. Hızı %50 artırıldığında, bu hızı 1.5 \times \frac{1}{15} şeklinde yazabiliriz. Yani \frac{1.5}{15} = \frac{3}{30} = \frac{1}{10} olur. Yani günde \frac{1}{10} iş yaparsa 1 iş 10 günde biter.
4. Adım Adım Çözüm
Adım 1: İşçinin İlk Hızı
- İşçi 1 işi 15 günde bitiriyorsa:
Adım 2: Yeni Hızın Hesaplanması
- Hızını %50 artırmak demek, orijinal hızının 1.5 katı hızla çalışmak demektir. Yani:
Adım 3: Yeni Sürenin Bulunması
- Yeni hız \frac{1}{10} iş/gün olduğuna göre, 1 birimlik işi tamamlamak için gereken yeni süre T_{\text{yeni}} olur:
Dolayısıyla,
5. Matematiksel İspat ve Denklemler
Problemin özünü daha matematiksel bir bakış açısıyla gösterebiliriz:
- Başlangıçta işçinin hızı h olsun. Süre (zaman) de T olsun. Burada:
- Verilmiş: T = 15 gün. Dolayısıyla:
- Yeni hız h_{\text{yeni}} = x\cdot h. Burada x = 1 + \frac{50}{100} = 1.5. O halde:
- Yeni sürenin (yani T_{\text{yeni}}) bilinmediğini varsayalım:
- O zaman:
Böylece matematiksel olarak ispatlamış oluyoruz ki yeni süre 10 gündür.
6. Çözüm Yolunun Detaylı Açıklaması
Bu soruyu hızlıca çözebileceğiniz gibi, adım adım anlayarak da çözebilirsiniz. “%50 bir artış” ifadesi çoğu zaman “ilk hızın 1.5 katına çıkması” şeklinde yorumlanır. Örneğin bir kişi yahut işçi saatte 20 sayfa okuyorsa ve bu hızını %50 artırırsa artık saatte 30 sayfa (yani 20 + 10) okuyabilir. Bu tip sorularda hız yükseldiğinde aynı iş daha kısa sürede tamamlanır. Zaman ile hız arasında “ters orantı” bağı vardır.
Ters orantının püf noktası:
- Bir işçinin hızı arttıkça, aynı işi bitirmesi için gereken gün sayısı azalır.
- Hızla süre çarpımı sabit bir iş miktarını verir.
Bu yüzden, bir işçinin hızını ne kadar katına çıkarırsanız, süre o oranda bölünmüş olur. Burada %50 artış, “1 + 0.5 = 1.5 kat” anlamına gelir. Dolayısıyla, süre ise \frac{1}{1.5} = \frac{2}{3} kadarına düşer. 15 günün $\frac{2}{3}$’ü 10 gündür.
7. Problemin Farklı Yöntemlerle Çözümü
7.1. Oran-Orantı Yöntemi
- “Hız” ve “zaman” ters orantılıdır. İşçinin hızı %50 artarsa hızı 1.5 katına çıkar.
- Ters orantı matematiğinde aşağıdaki gibi düşünebilirsiniz:
7.2. İş ve Zaman Formülleri Yöntemi
- Temel formül: \text{İş Miktarı} = \text{Hız} \times \text{Zaman} .
- Verilen: İş miktarı = 1, hız = \frac{1}{15} iş/gün, yeni hız = 1.5 \times \frac{1}{15}. Dolayısıyla yeni zamanı T_{\text{yeni}} bulmak için:
Çözülünce T_{\text{yeni}} = 10 gün.
7.3. Mantıksal Yaklaşım (Akıl Yürütme) Yöntemi
- Mantıksal olarak, “%50 artırmak” demek eski hızın üstüne yarısı kadar daha eklemek demektir.
- Eğer işçi eskiden her gün 1/15 iş yapıyorsa, artık bir günde 1/15 + 1/30 = 1/10 iş yapacaktır. (Çünkü 1/15’in yarısı 1/30’dur. İkisi toplanınca 1/10 elde edilir).
- Günde 1/10 iş yapıyor ise 1 işi makul olarak 10 günde bitirir.
Bu üç ayrı yöntem, farklı ama özünde aynı mantık yürütme süreçleridir. Hangisi size kolay geliyorsa onu kullanabilirsiniz. Genelde tekrar tekrar aynı prensiplere götürür.
8. Benzer Problemler ve Uygulamalar
- Makine hızları: Bir makine 100 ürünü 20 dakikada üretiyorsa ve makinenin hızı %50 artırılırsa aynı 100 ürünü kaç dakikada üretir? Cevap 13.33 dakikadır. Mantık aynı.
- Okuma hızı: 200 sayfalık kitabı 10 günde okuyan biri, sayfa okuma hızını %50 artırırsa 200 sayfayı 10/(1.5) = 6.66 günde bitirir veya kabaca 7 günde.
- Üretim bandı soruları: Bir üretim hattı günde 500 parça üretiyorsa, hızını %50 artırmak günlük üretimi 750 parçaya çıkarmak demektir. Aynı üretim hedefini yakalamak için gereken süre kısalır.
Bu örnekler, sorunun prensibinin günlük hayatta birçok alana uyarlanabileceğini gösteriyor.
9. Sınav ve Testlerde Kullanılabilecek İpuçları
- Ters Orantı Kavramını Yakalayın: Hızdaki artış = zamanın kısalması anlamına gelir.
- Kat ve Oran Hesaplarını Pratikleştirin: %50 artış = 1.5 kat. %20 artış = 1.2 kat. %100 artış = 2 kat vb.
- Fazladan İşlem Yapmaktan Kaçınmayın: Kısa sorularda bile net olmayınca formülü yazmak, tablo yapmak genellikle hata payınızı azaltır.
- Cevaptan Geriye Doğru Kontrol Etme: Eğer 10 gün olduğunu bulduysanız, bu 10 gün içinde günde 1/10 iş yapılıyor mu diye bir kez daha kontrol edin.
- Benzer Sorular İçin Anımsama: Eğer bir soru “Bir işçi 12 günde yapıyor, hızını %25 artırırsa kaç günde bitirir?” gibi soruyorsa, siz de
1.25kat hız =eski süre / 1.25şeklinde hızlıca sonuca gidebilmeniz mümkündür.
10. Örnek Tablo ile Sonuçların Özeti
Aşağıdaki tabloda işçinin ilk durumu ve ikinci durumu açıkça karşılaştırılmaktadır:
| Durum | İlk Hız | Zaman | İş Miktarı (Sabit) |
|---|---|---|---|
| Eski (Orijinal) Durum | \frac{1}{15} iş/gün | 15 gün | 1 |
| Yeni (Hız %50 artırıldığında) | 1.5 \times \frac{1}{15} = \frac{1}{10} iş/gün | 10 gün | 1 |
Bu tablodan da görebileceğiniz gibi, hız 1/10 iş/gün seviyesine çıkınca, 1 işin tamamlanması 10 gün alacaktır.
11. Çözümün ve Konunun Geniş Özeti (2000 Kelime Üzeri Anlatım)
Aşağıda, “işçi-iş-zaman” gibi geleneksel problemlerden biri olan “Bir işçi, bir işi 15 günde tamamlıyor. Çalışma hızını %50 artırırsa aynı işi kaç günde bitirir?” sorusunu kapsamlı ve uzun bir biçimde ele alacağız. Bu anlatımın amacı, öğrenciler veya konuyu öğrenmek isteyenler için tüm bakış açılarını sunmaktır. Özellikle, iş problemleri matematik müfredatında sık sık karşımıza çıkar. Kavramın temelinde “İş = Hız × Zaman” bağıntısı bulunur. Gelin bu denklem üzerine inşa ettiğimiz bilgileri genişçe açalım, farklı örneklerle zenginleştirelim ve en sonunda orijinal problemimize tekrar dönüp cevabımızı pekiştirelim.
11.1. İş Kavramının Temelleri
Matematiksel “iş” konsepti, gerçek hayatta yaptığımız “bir işi bitirmek” fiilini simgeler. “İş” mecazi anlamda bir proje, bir tamirat, bir üretim, hatta bir okuma süreci olabilir. İşin hangi alanda olduğu çok da önemli değildir. Önemli olan, işin “tamamlanması” eylemini genellikle 1 birim iş olarak kabul ederiz. Örneğin:
- Bir inşaat projesinde “1 bina” = 1 iş,
- Bir kitap okumada “tamamı okunmuş kitap” = 1 iş,
- Bir üretim bandında “istenen ürün adedinin tamamı” = 1 iş, vb.
Bu durumda, işçinin (veya makinenin, kişinin) çalışma hızı, çoğu zaman günde (veya saatte) kaç birim iş yapabildiğiyle ifade edilir. Eğer “Bir işçi 1 işi 15 günde yapabiliyor” diyorsak, bu işçinin hızı günde \tfrac{1}{15} iş yapmaktır. Bu basit gibi görünse de bir sonraki adımda “Hız nasıl artırılırsa zaman nasıl değişir?” sorusunu cevaplayabilmemizi sağlar.
11.2. Hız ve Zaman Arasındaki Ters Orantı
İş problemlerinde hız ile zaman ters orantılıdır. Yani, hızınız artarsa aynı işi daha kısa sürede tamamlarsınız. Çok basit bir örnekle açıklayalım:
- Günde 1 sayfa okuma hızına sahip biri, 100 sayfalık kitabı 100 günde bitirir.
- Hızını saatte 2 sayfa okumaya çıkarırsa günde 2 sayfa okumuş olacak, bu sefer 50 günde bitirir.
Burada “%50 hız artışı” kavramı genellikle şu şekilde düşünülür:
- İlk hız h.
- Yeni hız h_{\text{yeni}} = h + (\%50 \cdot h) = 1.5h.
Yani hız ilk halinin 1.5 katına çıkar. Hız “eski halinin 1.5 katı” ise, zaman da eski halinin \frac{1}{1.5} = \frac{2}{3} katına düşer.
11.3. Neden %50 Artış = 1.5 Kat?
Okullarda sıklıkla karıştırılan noktalardan biri, “%50 hız artışı” deyince neden 1.5 katına çıkıldığının hemen anlaşılmamasıdır. Yüzde artışı, orijinal büyüklüğü referans alarak ekler. %100 artış eski değere 1 katı kadar daha ekler ve 2 katına çıkar. Dolayısıyla:
- %50 artış = 0.5 kat ekleme, dolayısıyla 1 + 0.5 = 1.5 kat.
- %100 artış = 1 kat ekleme, dolayısıyla 1 + 1 = 2 kat.
- %200 artış = 2 kat ekleme, dolayısıyla 1 + 2 = 3 kat.
Bu, hız ve benzeri büyüklükler için geçerli bir mantıktır.
11.4. Bu Bilgilerin Gerçek Hayatta Kullanımı
Günlük hayatta da benzer hesaplamalar yaparız. Örneğin, bir proje yöneticisi, ekibin verimliliğini %50 arttırabilirse, toplam projenin bitiş süresinin beklenenden daha kısa olacağını öngörebilir. Aynı şekilde, bir makinenin üretim hızını artırmak, toplam üretim süresini kısaltmayı hedefleyen endüstriyel bir uygulamadır. Denkleme dayalı bu yaklaşımlar, planlama ve zaman yönetimi açısından oldukça işlevseldir.
11.5. Farklı Soru Tipleri
Buradaki gibi sorular test sınavlarında sık görülür. Örneğin:
- “Bir işçi bir işi 15 günde yapar. Bir diğer işçi aynı işi 10 günde yapar. İkisi beraber çalışırsa kaç günde bitirirler?”
- “Bir üretim bandı saatte 40 parça üretir, bu üretim hızının %25 artırılması hedefleniyor. Hız hedefe ulaştığında, 400 parça üretmek kaç saat sürer?”
- “%50’si yapılmış bir işi iki işçi beraber bitirmeye başlayacak, birinin hızı … diğeri …” gibi daha karmaşık varyasyonlar.
Bu örnekler, iş ve zaman ilişkisini ve işçi(ler)in hızının, değişen şartlar altındaki sonuçları anlamamızı sağlar.
11.6. Orijinal Problemimiz ve Basit Denklemler
Şimdi tekrar asıl problemimize dönelim. Verilen:
- “Bir işçi, bir işi 15 günde bitiriyor.” Yani T = 15 gün.
- Hızı h = \tfrac{1}{15}. (“iş/gün” şeklinde)
- Hız %50 arttığında yeni hız h_{\text{yeni}} = 1.5 \times \frac{1}{15} = \frac{1}{10}.
- Dolayısıyla 1 işi yeni hızla tamamlamak için gereken zaman T_{\text{yeni}} şu şekilde:
11.7. “Gerçekten 10 Gün” Olduğunu Moral Olarak Sınama
Bazı öğrenciler, sadece formülü uygulamayı “ezber” gibi gördükleri için ekstra bir kavram geliştirirler: moral test veya mantık testi. Yani, “Eğer işçi hızını 1.5 katına çıkardıysa, orijinal süresi olan 15 günü 1.5’e böler. 15 / 1.5 = 10. O halde 10 günde bitirmesi gayet mantıklı.” Süre göze çok büyük ya da çok küçük gelmez, çünkü 1.5 kat hız farkı devasa değildir, fakat kayda değerdir. Bu sayısal kontrol, hataları azaltır.
11.8. Daha Kapsamlı Zaman ve Hız İlişkisi
Daha karmaşık sorularda, hız artışı 1.5 katla sınırlı kalmayabilir. Örneğin, %20 artış, %75 artış, hatta %110 artış gibi durumlar da çıkabilir. Bu tip sorularda şu basit yaklaşım kullanılır:
- Eğer hız h iken, %p artış varsa:
Bu, zamanın \left(1 + \tfrac{p}{100}\right) kat hız artışına karşılık \tfrac{1}{1 + \tfrac{p}{100}} kat kısalacağı anlamına gelir. Örneğin, p=50 için \left(1 + \tfrac{50}{100}\right) = 1.5 katsayısı.
11.9. “Neden Bu Tür Konular Önemli?”
Denklem kurma becerisi, özellikle lise ve üniversitenin ilk yıllarındaki temel derslerde oldukça önemlidir. İşlemsel olarak basit görünse de, bu tür sorular problem çözme tekniğini geliştirir, mantıksal düşünmeyi pekiştirir. Gerçek hayatta iş planlama, proje yönetimi, üretim yönetimi, ekonomi ve çeşitli mühendislik alanlarında kullanılan benzer denklemler vardır. Temel seviye matematik testlerinde bu konunun sıklıkla yer almasının nedeni, öğrencilerin “formül ve mantık” alışkanlığını kazanmasıyla ilgilidir.
11.10. Dikkat Edilmesi Gereken Püf Noktalar
- Yüksek yüzdeleri yanlış anlamamak: %150 artırmak ile %50 artırmak karıştırılmamalıdır. %150 artırmak, hızı orijinalin 2.5 katına çıkarır.
- Ekiple çalışmada hız toplaması: İki işçi birlikte çalıştığında hızlar toplanır. Bu problemde tek işçi olduğu için böyle bir durum yok. Ancak benzer konularda hataya düşmemek önemlidir.
- Negatif veya alakasız değerleri dışlamak: İş problemlerinde zaman negatif olamaz, hız negatif ya da sıfır olamaz. Mantık kontrolü her basamakta yapılmalıdır.
- Sonucu mantığa kontrol ettirme: 15 gün yerine 10 gün gibi bir sonuç, %50 hız artışıyla tutarlı mıdır? Evet, “1.5 kat hız = 2/3 kat zaman” yöntemine uyuyor.
11.11. Uzun Anlatımın Kısa Bir Özeti
15 günlük bir sürenin hız %50 artırıldığında 10 güne düşmesi, çok basit bir ters orantı hesabıdır. Hız-süre orantısının kökünde “birim zamanda yapılan iş miktarının” artması prensibi yatar. Daha yüksek hız = daha kısa zamanda tamamlanan iş. Tam çarpım formülü (\text{İş} = \text{Hız} \times \text{Zaman}) ise konunun matematiğini netleştirir.
11.12. Farklı Öğrenme Teknikleriyle Uygulama
- Somutlaştırma: Hızı sabit sayılarla örnekleyin. “Günde 1/15 iş” veya “Dakikada 1/15 mektup yazmak” gibi.
- Küçük Adımlara Bölmek: Her gün ne kadar iş yapılır, bu işin ne kadarı kalır gibi bölümlendirmeler.
- Grafikler: Bir eksende hız, diğer eksende zaman. Hız yükseldikçe zaman eğrisi nasıl düşer? Bu, ters orantının grafiksel gösterimidir.
11.13. Akademik ve Sınav Bağlamında Alt Başlıklar
- Basit İş-Zaman Soruları: Tek işçi, sabit hız, sabit iş miktarı.
- Birlikte Çalışma Soruları: İki veya daha fazla işçi, hız toplaması.
- Hızdaki Değişikliklerin Etkisi: Bu problemde olduğu gibi, hız artışı veya bazen yavaşlaması.
- Denklem Kurma ve Çözme Becerisi: Lise matematiğinde yaklaşık 9. ve 10. sınıfta yoğun olarak işlenen konulardan.
- Özel Durumlar: Bir işin yarısı tamamlanmışsa, veya işin tamamlanması için hız arttırma planı yapılıyorsa.
11.14. Neden Cevap “10 Gün” Mantıklı?
15 gün yerine 10 güne düşmesi, %50 artırmanın getirdiği kazancın “vakit olarak” 5 gün kazanmamızı sağladığını ortaya koyar. Eğer hız iki katına (yani %100 artış) çıksaydı, süre 15’in yarısı olan 7.5 güne düşerdi. %50 artış 1.5 kata tekabül ettiğinden, 15 / 1.5 = 10 mantıklı ve tutarlıdır.
11.15. Öğrencilerin Yapabileceği Yanlışlar
- %50 artışı 2’ye katlamak sanmak: Bazen öğrenciler %50 artışı “2 kat” olarak yanlış anlar. Bu durumda 7.5 gün gibi bir sonuca ulaşarak hatalı bir cevap bulabilirler.
- Zaman orantısını doğrudan %50 düşürmek: Yani “kafadan %50 artış varsa, süre de %50 azalır” diye tensel bir yanılgı. Bu, 15 günün %50’sini 7.5 gün diye düşünme yanlışıyla aynı hataya çıkar.
- Ters orantıyı unutmak: Hız artarsa zaman direkt aynı oranda artar gibi bir yanlış mantık kullanmak.
Sonuçta, bu problemin en önemli püf noktası, “%50 artışın 1.5 kat hız” anlamına geldiğini doğru yorumlamaktır.
11.16. Soruya Bağlı Ek Egzersizler
- Aynı işçi, hızını %100 artırsaydı süre kaç güne inerdi? Cevap: 15 / 2 = 7.5 gün.
- Aynı işçi, hızını %20 artırsaydı, önceki 15 günü kaç güne indirirdi? Cevap: 15 / 1.2 = 12.5 gün.
- Aynı işçi, hızını %300 artırsaydı yeni hızı 4.0 katına çıktığı için 15 günden 3.75 güne inebilirdi.
Bu tarz ek çalışmalar, öğrencilerin yüzdeler ve oranlar konusunu pekiştirmesini sağlar.
11.17. Detaylı Bir Örnek Daha
Bir inşaat işçisi, normalde 30 günde tamamladığı bir duvarı örmektedir. Kendi hızını %25 artırarak, duvarı kaç günde bitirir?
- Orijinal hız: h = \frac{1}{30} (duvar/gün).
- Yeni hız: %25 artış = 1.25 \times \frac{1}{30} = \frac{1.25}{30} = \frac{5}{120} = \frac{1}{24}.
- Zaman ise: T_{\text{yeni}} = \frac{1}{(1/24)} = 24.
Yani 30 günden 24 güne düşer.
Bu örnek, buradaki sorunun mantığının ne kadar genel geçer olduğunu daha da pekiştirir.
11.18. Kapsayıcı Son Yorum
Tüm bu anlatımlardan gördüğümüz üzere, eğer temel formülü ve ters orantı mantığını kavradıysanız, problem oldukça basittir. Diyelim ki “optiği, fiziği, kimyayı veya günlük hayattaki üretim ve tüketim süreçlerini” modellemeye de çabalıyorsunuz. Bu tür “iş-zaman-hız” denklemleri bu alanlarda da karşınıza çıkabilir. Her daim “İş = Hız × Zaman” prensibiyle yola çıkılır. Değişen tek şey, hangi büyüklüğün sabit varsayıldığı ve hangisinin arttırılıp azaltıldığıdır.
Bu kadar detaylı anlatım, sadece bir sorunun yanıtının 10 gün olduğunu ispat etmekle kalmaz, aynı zamanda matematikte “neden” ve “nasıl” sorularını da cevaplandırır. Kavramlar arasındaki bağı kurmak, çok adımlı veya çok bilinmeyenli sorunlara yaklaşımlarınızı güçlendirir ve matematiksel akıl yürütmenizi genişletir.
12. Kısa Sonuç ve Hatırlatmalar
- Denklem: \text{İş} = \text{Hız} \times \text{Zaman} .
- Esas: Bir işi 15 günde bitiren işçinin hızı \frac{1}{15} iş/gün’dür.
- %50 artış: Hız 1.5 \times \frac{1}{15} = \frac{1}{10} olur.
- Yeni süre: 1 işi tamamlaması 10 gündür.
Dolayısıyla, problemdeki sorunun cevabı 10 gündür (Seçenek B).
Aşağıdaki tabloyu kullanarak hızlıca görebilirsiniz.
| Önceki Durum | Yeni Durum |
|---|---|
| Günlük hız: 1/15 | Günlük hız: 1/10 |
| 15 günde tamam | 10 günde tamam |
| %50 hız artışı | %33(1/3) zaman azalışı |
Görüldüğü üzere hız ve zaman arasındaki ters orantı, 15 günü 10’a indirmiştir.
@anonymous13
