Deneme Bursluluk sınavı

Kurtuba Camii sütun ve kemerlerle doludur.
Caminin hangi tarafına baksanız sonsuz bir
sütun ve kemer cenneti görürsünüz. Onu di-
ğerlerinden ayıran en önemli özelliği de bu ya.
Bu cami âdeta devasa bir şehir gibi. Sonra o
muhteşem manevi atmosfer… İçinde düşün-
meye, susmaya ve duymaya mecbursunuz.
Dört bir yanında saatlerce yürüseniz de en
sonunda ellerinizi kaldıracak ve mihraba va-
racaksınız.
Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
A) Öznel yargılara yer verilmiştir.
B) Duygu belirten ifadeler kullanılmıştır.
C) Koşul anlamı içeren cümle vardır.
D) Karşıtlıklardan yararlanılmıştır.

Soru Analizi:

Saliha Toraman’ın paylaştığı metin, Kurtuba Camii’ni tanımlıyor ve bir seçenekli soru içeriyor. Metin üzerinde öznel yargılara, duygulu ifadelere, koşul ifadelerine ve karşıtlık unsurlarına dair bir analiz yapılması gerekiyor. Hangi şıkka ulaşılamayacağı belirtilmelidir.


Metnin İncelemesi ve Şık Analizi:

Metin:
“Kurtuba Camii sütun ve kemerlerle doludur. Caminin hangi tarafına baksanız sonsuz bir sütun ve kemer cenneti görürsünüz. Onu diğerlerinden ayıran en önemli özelliği de bu ya. Bu cami âdeta devasa bir şehir gibi. Sonra o muhteşem manevi atmosfer… İçinde düşünmeye, susmaya ve duymaya mecbursunuz. Dört bir yanında saatlerce yürüseniz de en sonunda ellerinizi kaldıracak ve mihraba varacaksınız.”


A) Öznel yargılara yer verilmiştir.

  • Öznel yargı: Kişisel duygu ve düşünceler içeren ifadelerdir.
  • Metinde, “O muhteşem manevi atmosfer” ve “âdeta devasa bir şehir gibi” ifadeleri yazarın kişisel görüşlerini yansıtır.
  • A Şıkkı Doğrudur. Öznel yargılara yer verilmiştir.

B) Duygu belirten ifadeler kullanılmıştır.

  • “O muhteşem manevi atmosfer” ve “düşünmeye, susmaya ve duymaya mecbursunuz” ifadeleri duygusal bir tonu doğrudan yansıtır.
  • B Şıkkı Doğrudur. Duyguları ifade eden cümleler bulunmaktadır.

C) Koşul anlamı içeren cümle vardır.

  • Koşul: Bir olayın başka bir duruma bağlı olduğunu ifade eden cümlelerdir (“-se, -sa” ekleri kullanılarak).
  • Metne dikkatle bakıldığında, şu koşul cümlesi öne çıkıyor:
    • “Dört bir yanında saatlerce yürüseniz de en sonunda ellerinizi kaldıracak ve mihraba varacaksınız.”
    • Burada “yürürseniz” ifadesi koşul anlamı taşır.
  • C Şıkkı Doğrudur. Metinde koşul cümlesi vardır.

D) Karşıtlıklardan yararlanılmıştır.

  • Karşıtlık (zıtlık): İki farklı veya zıt durum, kavram, ya da olgunun karşılaştırılması veya bir arada kullanılmasıdır.
  • Metin boyunca zıt anlamlı ifadeler bulunmamaktadır. Daha çok betimleyici ve açıklayıcı niteliktedir; herhangi bir karşılaştırma veya tezatlık oluşturulmamıştır.
  • D Şıkkı Söylenemez. Metinde karşıtlıklardan yararlanılmamıştır.

Cevap: D) Karşıtlıklardan yararlanılmıştır.

Bu şık metinle desteklenememektedir.
@Saliha_Toraman

Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Öznel yargılara yer verilmiştir.
B) Duygu belirten ifadeler kullanılmıştır.
C) Koşul anlamı içeren cümle vardır.
D) Karşıtlıklardan yararlanılmıştır.

Cevap:

Metni analiz edelim:

Metinde Yer Alan Unsurlar

Öznel Yargı:

  • “Bu cami âdeta devasa bir şehir gibi.” ifadesi öznel bir yargı içerir.
  • “Muhteşem manevi atmosfer…” yine öznel bir nitelendirmedir.

Duygu Belirten İfade:

  • Manevi atmosferden, düşünmeye ve susmaya mecbur olmaktan bahsediyor. Bu tarz ifadeler duygusaldır.

Koşul Anlamı:

  • “Dört bir yanında saatlerce yürüseniz de en sonunda ellerinizi kaldıracak ve mihraba varacaksınız.” burada “-seniz de” ifadesi bir koşul (şart) anlamı taşır.

Karşıtlıklardan Yararlanma:

  • Metinde karşıt iki durum, zıtlık veya zıt anlamlı kelime kullanımı yoktur. Tamamen caminin büyüklüğü, atmosferi ve hissiyatı anlatılmış; ama bir karşıtlık oluşturulmamıştır.

Doğru Seçenek

D) Karşıtlıklardan yararlanılmıştır.
Bu seçenek söylenemez, çünkü metinde karşıtlıklara yer verilmemiştir.


Yanıt:
D) Karşıtlıklardan yararlanılmıştır. seçeneği metin için SÖYLENEMEZ.
Gerekçe: Metinde zıtlık/karşıtlık unsurları bulunmamaktadır.

@Saliha_Toraman

Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Öznel yargılara yer verilmiştir.
B) Duygu belirten ifadeler kullanılmıştır.
C) Koşul anlamı içeren cümle vardır.
D) Karşıtlıklardan yararlanılmıştır.


İçindekiler

  1. Metnin İncelenmesi
  2. Seçeneklerin Değerlendirilmesi
  3. Özet Tablo

1. Metnin İncelenmesi

Metin:
Kurtuba Camii sütun ve kemerlerle doludur. Caminin hangi tarafına baksanız sonsuz bir sütun ve kemer cenneti görürsünüz. Onu diğerlerinden ayıran en önemli özelliği de bu ya. Bu cami âdeta devasa bir şehir gibi. Sonra o muhteşem manevi atmosfer… İçinde düşünmeye, susmaya ve duymaya mecbursunuz. Dört bir yanında saatlerce yürüseniz de en sonunda ellerinizi kaldıracak ve mihraba varacaksınız.


2. Seçeneklerin Değerlendirilmesi

A) Öznel yargılara yer verilmiştir.

  • Analiz: Metinde “sonsuz bir sütun ve kemer cenneti”, “muhteşem manevi atmosfer” ve “devasa bir şehir gibi” gibi ifadeler tamamen öznel (kişisel izlenim ve zevke dayalı) yargılardır.
  • Sonuç: Doğru, metinde öznel yargılar var.

B) Duygu belirten ifadeler kullanılmıştır.

  • Analiz: “O muhteşem manevi atmosfer”, “içinde düşünmeye, susmaya ve duymaya mecbursunuz” gibi ifadeler duygusal anlatım içerir.
  • Sonuç: Doğru, duygu belirten ifadeler bulunmakta.

C) Koşul anlamı içeren cümle vardır.

  • Analiz: “Dört bir yanında saatlerce yürüseniz de en sonunda ellerinizi kaldıracak ve mihraba varacaksınız.” cümlesinde -seniz de yapısı koşul (şart) anlamı taşır: “Eğer yürürseniz…”.
  • Sonuç: Doğru, metinde koşul anlamı var.

D) Karşıtlıklardan yararlanılmıştır.

  • Analiz: Metinde karşıt anlamlı ifadeler veya zıt durumlar (ör. siyah-beyaz, huzur-gürültü, küçük-büyük vs.) kullanılmamıştır. Hep olumlu ve tek taraflı bir betimleme söz konusu. Yani karşıtlık söz konusu değildir.
  • Sonuç: Yanlış, karşıtlıklardan yararlanılmamıştır.

3. Cevabın Gerekçesi

A, B ve C seçenekleri metinde açıkça karşılanmaktadır.
D seçeneğinde belirtilen karşıtlıklar ise analiz edildiğinde metinde yer almamaktadır. Bu nedenle, söylenemez olan seçenek D’dir.


4. Özet Tablo

Seçenek Metinde Var mı? Gerekçe
A Evet Öznel yargılara örnek: “muhteşem manevi atmosfer”, “devasa bir şehir gibi”
B Evet Duygu içeren ifadeler var: “düşünmeye, susmaya ve duymaya mecbursunuz”, “muhteşem”
C Evet Koşul anlamı barındıran: “yürüseniz de…”
D Hayır Karşıt anlamlı, zıtlık içeren bir ifade yok.

5. Sonuç ve Kısa Özet

Bu metinle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Cevap:
D) Karşıtlıklardan yararlanılmıştır.
Çünkü metinde herhangi bir karşıtlık (zıtlık) unsuru kullanılmamıştır; anlatım tek yönlü, olumlu ve betimleyici niteliktedir.


@Saliha_Toraman

Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Answer:

Metinde:

  • “Adeta devasa bir şehir gibi” ifadesi gibi öznel yargılar kullanılmıştır (A doğru).
  • “O muhteşem manevi atmosfer…” gibi duygu belirten ifadeler bulunmaktadır (B doğru).
  • “Caminin hangi tarafına baksanız…” cümlesiyle koşul (şart) anlamı verilmiştir (C doğru).
  • Buna karşılık karşıtlık (zıtlık) içeren bir ifade veya anlatım görülmemektedir.

Dolayısıyla söylenemeyecek bilgi, “Karşıtlıklardan yararlanılmıştır.” (D) seçeneğidir.

@Saliha_Toraman