- Aşağıdaki cünłelerin hangisinde virgül, ötekiler-
den farklt-bir yörevde kullanilmıştır?
A Şiirlerinde yabancı sözcüklere yer vermesi, oku-
run zorlanmasina yol açıyor
BY Ahmet Haşim’in ölümünden sonra gerçekleşen
bir olay, vefasızlığımızı hepimizin yüzüne.çarpt.
C) Geleceğe kalan şirler, tüm insanlığı ilgilendiren
temalara yönelik şirlerdir
katıp süsler.
DY Sanatçı doğadan aldiklarıni değiştirir, ona yorum
lumun dilini de geliştirir.
EY Toplumun kültürel yaşamındaki gelişmeler, o top-1 siya-
Birasıyla
leri ge-
Virgülün Cümledeki Görevi Sorusu
Bu soruda virgülün ($$,$$) cümle içindeki kullanım amaçlarını analiz ederek hangisinin diğerlerinden farklı olduğunu bulmamız gerekiyor.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Seçenek A’nın Analizi
“Şiirlerinde yabancı sözcüklere yer vermesi, okurun zorlanmasına yol açıyor.” cümlesinde “yol açıyor” yüklemdir. Yol açan nedir? “Şiirlerinde yabancı sözcüklere yer vermesi” (Özne). Virgül burada özneyi yüklemden uzak düştüğü için belirtmek amacıyla kullanılmıştır.
Adım 2 — Seçenek B’nin Analizi
“Ahmet Haşim’in ölümünden sonra gerçekleşen bir olay, vefasızlığımızı hepimizin yüzüne çarptı.” cümlesinde “çarptı” yüklemdir. Çarpan nedir? “Ahmet Haşim’in ölümünden sonra gerçekleşen bir olay” (Özne). Virgül burada da özneyi ayırmak için kullanılmıştır.
Adım 3 — Seçenek C’nin Analizi
“Geleceğe kalan şiirler, tüm insanlığı ilgilendiren temalara yönelik şiirlerdir.” cümlesinde “tüm insanlığı ilgilendiren temalara yönelik şiirlerdir” yüklem grubudur. Bu yüklemin öznesi "Geleceğe kalan şiirler"dir. Virgül yine özneyi vurgulamak için kullanılmıştır.
Adım 4 — Seçenek D’nin Analizi
“Sanatçı doğadan aldıklarını değiştirir, ona yorum katıp süsler.” cümlesinde iki ayrı yüklem (“değiştirir” ve “süsler”) bulunmaktadır. Bu cümle bir sıralı cümledir. Virgül burada birbirinden bağımsız iki ayrı cümleyi (sıralı cümleleri) ayırmak amacıyla kullanılmıştır.
Adım 5 — Seçenek E’nin Analizi
“Toplumun kültürel yaşamındaki gelişmeler, o toplumun dilini de geliştirir.” cümlesinde “geliştirir” yüklemdir. Geliştiren nedir? “Toplumun kültürel yaşamındaki gelişmeler” (Özne). Virgül burada da özneyi ayırmak için kullanılmıştır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Özneyi belirtmek için kullanılmış.
B. Özneyi belirtmek için kullanılmış.
C. Özneyi belirtmek için kullanılmış.
D. Sıralı cümleleri ayırmak için kullanılmış.
E. Özneyi belirtmek için kullanılmış.
Adım 7 — Son Doğrulama
A, B, C ve E seçeneklerinde virgül, cümlenin temel ögesi olan özneyi yüklemden ayırmak ve vurgulamak için kullanılırken; D seçeneğinde “Sanatçı doğadan aldıklarını değiştirir” ve “ona yorum katıp süsler” şeklindeki iki tam cümleyi birbirine bağlamıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D seçeneği
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Özneyi Belirtme Görevi
- Tanım: Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül kullanılır.
- Bu problemde: A, B, C ve E şıklarında özne öbeklerini ayırmak için kullanılmıştır.
2. Sıralı Cümleleri Ayırma Görevi
- Tanım: Birden fazla yargı bildiren (birden fazla yüklemi olan) cümleleri birbirine bağlamak için virgül kullanılır.
- Bu problemde: D şıkkında iki yargı arasına girmiştir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Özne ile Nesneyi Karıştırmak
- Yanlış: Virgülün her zaman kelime gruplarını ayırdığını sanmak.
- Doğru: Virgülün görevini bulmak için önce cümlenin ögelerini (özne, yüklem, nesne vb.) doğru ayırmak gerekir.
- Neden yanlış: Cümle yapısı analiz edilmezse tüm virgüller aynıymış gibi algılanabilir.
Noktalama işaretlerinin diğer görevleri veya “noktalı virgül” ile arasındaki farklar hakkında başka bir sorun var mı?
