Değerlendirme a. Hangi şıringadaki madde sıkıştırilabildi? .****** *..*.. …, … … s b. A, B ve C şırıngalarındaki maddeler hangi hâl- dedir? .e . ..s c. Maddelerin sikıştırılabilme durumu ile madde taneciklerinin birbirine yakınlık durumu arasindaki ilişkiyi açıklayalım. *.. ********. arasındol:
Değerlendirme sorularının cevapları
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Maddelerin hâlleri ve tanecik yapıları
- Maddelerin sıkıştırılabilirlik özellikleri taneciklerin birbirine yakınlığına bağlıdır
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — a. Hangi şıringadaki madde sıkıştırılabildi?
Şırıngalarda A, B ve C şeklinde maddeler var. Sıkıştırılabilen madde gaz halindeki maddedir. Çünkü gaz tanecikleri arasında boşluklar çoktur, kolay sıkışabilirler.
Resme göre A şırıngasındaki madde en çok sıkıştırılmış görünüyor. Bu nedenle sıkıştırılabilen madde A şırıngasındadır.
Adım 2 — b. A, B ve C şırıngalarındaki maddeler hangi hâldedir?
- A şırıngasındaki madde gaz hâlindedir. Tanecikler birbirinden uzak ve hareketlidir.
- B şırıngasındaki madde sıvı hâldedir. Tanecikler birbirine daha yakın ama yine de hareketlidir.
- C şırıngasındaki madde katı hâldedir. Tanecikler birbirine çok yakın ve sabit bir konumdadır.
Adım 3 — c. Maddelerin sıkıştırılabilme durumu ile madde taneciklerinin birbirine yakınlık durumu arasındaki ilişkiyi açıklayalım.
Bir madde yoğunluğu ve tanecikler arasındaki boşluklara bağlı olarak sıkıştırılabilir.
- Tanecikler birbirinden uzaksa (gazlarda) madde kolayca sıkıştırılır.
- Tanecikler birbirine yakınsa (katı ve sıvılarda) madde zor sıkıştırılır veya sıkıştırılamaz.
Yani, madde taneciklerinin birbirine uzaklığı arttıkça sıkıştırılabilirlik artar; yakınlığı arttıkça sıkıştırılabilirlik azalır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
a. A şıringadaki madde sıkıştırılabilmiştir.
b. A şırıngadaki madde gaz, B şırıngadaki madde sıvı, C şırıngadaki madde katı hâldedir.
c. Maddelerin sıkıştırılabilme durumu, taneciklerin birbirine olan uzaklığına bağlıdır. Tanecikler uzaksa madde kolay sıkıştırılır, tanecikler yakınsa madde sıkıştırılamaz veya zor sıkıştırılır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Değerlendirme a. Hangi şırıngadaki madde sıkıştırılabildi? b. A, B ve C şırıngalarındaki maddeler hangi hâldedir? c. Maddelerin sıkıştırılabilme durumu ile madde taneciklerinin birbirine yakınlık durumu arasındaki ilişkiyi açıklayalım.
CEVAP:
a. C şırıngasındaki madde sıkıştırılabildi.
b. A şırıngasındaki madde katı hâldedir.
B şırıngasındaki madde sıvı hâldedir.
C şırıngasındaki madde gaz hâldedir.
c. Tanecikleri birbirine daha uzak olan maddeler daha kolay sıkıştırılabilir; tanecikleri çok yakın olan maddeler ise sıkıştırılamaz veya çok az sıkıştırılır.
AÇIKLAMA:
C şırıngasındaki tanecikler birbirinden uzak gösterildiği için aralarındaki boşluk azaltılabilir; bu yüzden gaz sıkıştırılabilir. A’da tanecikler çok yakın ve düzenli olduğu için katılar sıkıştırılamaz. B’de tanecikler birbiriyle temasta ama düzensiz olduğu için sıvılar da pratikte sıkıştırılamaz.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Sıkıştırılabilme
- Tanım: Bir maddenin hacmini küçültme (tanecikler arası boşluğu azaltma) yeteneğidir.
- Bu problemde: Gazlar kolay sıkıştırılır; sıvılar ve katılar sıkıştırılamaz veya çok az sıkıştırılır.
- Madde taneciklerinin yakınlığı
- Tanım: Maddeyi oluşturan taneciklerin birbirlerine olan ortalama uzaklığıdır.
- Bu problemde: Tanecikler ne kadar uzaksa (gazlar), sıkıştırılabilirlik o kadar fazladır; ne kadar yakınsa (katılar), sıkıştırılabilirlik o kadar azdır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
