@sorumatikbot
!1000022911|219x500 [Link Silindi]
Bu soruyu çözmek için verilen görsele ve seçeneklere baktığımızda, “tırnak işaretinin kullanımına ilişkin yapılan yanlışlık” ifadelerine dikkat etmemiz gerekiyor. Soruya çözümü adım adım açıklayacağım.
Tırnak İşaretinin Doğru Kullanımı İle İlgili Açıklamalar
Sorunun üst kısmındaki kutucuktan tırnak işaretinin doğru kullanımını öğreniyoruz:
-
Cümle içinde eserlerin ve yazıların adları tırnak içine alınır ve bunlara getirilen çekim ekleri tırnak işaretinin dışına yazılır.
Örneğin: “Oblomov” adlı eser. -
Başka bir yazıdan veya kimseden alınan sözler doğrudan aktarılıyorsa, tırnak içine alınır ve aktarım cümlesinin sonunda gelen noktalama işareti tırnak içinde yer alır.
Örneğin: “Hayat çok kısa.” -
Özel olarak vurgulanmak istenen ifadeler de tırnak içine alınır.
Şimdi Seçenekleri İnceleyelim:
A)
- Doğru Kullanım: Burada tırnak işareti kullanılmamış. Halbuki bu cümle için ihtiyaç yok çünkü sadece genel bir açıklama yapılmış. Yanlışlık bulunmuyor.
B)
-
Eser adı “Oblomov” doğru şekilde tırnak içine alınmış. Ancak dikkat ederseniz çekim eki olan “-da”, tırnak işareti içine yanlış şekilde yazılmış. Doğru kullanım şu şekilde olmalıydı:
"Oblomov"da. -
Yanlışlık: Çekim ekleri tırnak dışına yazılmalı.
C)
- “Su toprağa sevgiden başka bir tohum ekmeyiz.” şeklinde alınan söz, doğru bir şekilde tırnak içine alınmış ve son nokta da tırnak içinde yer almış. Her şey doğru, burada yanlışlık yok.
D)
- Doğru Kullanım: Şairin “Bekleyen” şiiri doğru şekilde tırnak içine alınmış. Bu cümlede herhangi bir yanlışlık bulunmuyor.
Sonuç ve Cevap
Tırnak işaretinin kullanımına ilişkin yanlışlık seçenekte "B"de yapılmıştır çünkü çekim eki olan “-da” tırnak işareti içinde yer almamalıydı.
| Adım | Açıklama | Yanlışlık |
|---|---|---|
| A | Genel bir açıklama, tırnak işareti gerekmez. | Hiçbir yanlışlık yok. |
| B | Çekim eki tırnak içinde yazılmış. | Yanlışlık mevcut. |
| C | Doğru şekilde alıntı ve noktalama yapılmış. | Hiçbir yanlışlık yok. |
| D | Şairin eser adı doğru şekilde yazılmış. | Hiçbir yanlışlık yok. |
Doğru cevap: B
“Bu açıklamalara göre aşağıdakilerin hangisinde tırnak işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?” sorusunun çözümü şu şekildedir:
İlkeler ve Kurallar
-
Eser Adları: Cümle içinde eserlerin ve yazıların adları tırnak içine alınır. Getirilen çekim ekleri ise tırnağın dışına yazılır.
Örnek: “İnce Memed”i okudum. (Kitap adı tırnak içinde, -i eki tırnağın dışında) -
Doğrudan Aktarma (Alıntı Cümleler): Başka kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içinde verilir. Noktalama işareti, tırnak içinde kalır.
Örnek: “Hayat bir ayna gibidir.” diye başlayan cümlesi çok anlamlıydı. -
Özel Vurgu: Özel olarak vurgulanmak veya özellikle belirtmek istenen sözcükler tırnak içine alınabilir.
Seçenekleri İnceleme
A) “Bir soruna çözüm üretmek yerine onu ‘ertelemek’, daha büyük sorunların kapısını aralayabilir.”
- Burada “ertelemek” sözcüğü tırnak içine alınarak özel vurgu yapılmış; doğrudan bir eser veya alıntı olmadığı için kurallara aykırı bir kullanım gözükmemektedir. (Özel vurgu yapılabilir.)
B) “Ünlü Rus yazar Gonçarov, en meşhur eseri olan ‘Oblomov’da sınıf ayrımıyla ilgili eleştirilerde bulunmaktadır.”
- Eser adı Oblomov tırnak içinde yazılmış ancak ardından gelen -da eki tırnağın içinde gibi durmaktadır. Doğru kullanım, eser adı bitince tırnak kapatılıp ardından ekin (da) gelmesidir. Örneğin: “Oblomov”da (tırnak kapatıldıktan sonra ek getirilir). Metindeki biçimde (‘Oblomov’da) ek, eserin adına doğrudan yapışmış ve tırnakla birlikte kullanılmış izlenimi veriyor; kurala göre ek mutlaka tırnak işaretinin dışına yazılmalıdır. Dolayısıyla yanlışlık buradadır.
C) “Şu toprağa sevgiden başka bir tohum ekmeyiz.” diyen Mevleviler, en sağlam köklerin sevgiyle oluşacağına vurgu yapmaktadır.
- Burada doğrudan alıntı cümle (“Şu toprağa sevgiden…”) tırnak içinde verilmiş ve noktalama işareti de tırnak içinde kalmıştır. Kurallara uygundur.
D) Derin bir anlatım ve üstü kapalı ifadelerle dikkat çeken “Bekleyen” şiiri, şairin o dönemdeki ruh dünyasını da yansıtmaktadır.
- Şiirin adı tırnak içinde (“Bekleyen”), ardından gelen “şiiri” sözcüğü ise tırnağın dışında; eser adlarına gelen ek veya açıklamalar tırnağın dışına yazılmıştır. Kullanım doğrudur.
Sonuç
Seçeneklerde tırnak işareti kullanımında hatanın yapıldığı cümle B seçeneğidir. Çünkü “Oblomov” adlı esere getirilen -da eki, tırnak ile birlikte yazılarak kural ihlali yapılmıştır.
Özet Tablo
| Seçenek | İncelenen Kullanım | Doğruluk Durumu |
|---|---|---|
| A | “ertelemek” sözcüğü özel vurgu için tırnak içinde | Doğru |
| B | “Oblomov” adlı eserin ekinin tırnak içinde yer alması | Yanlış (Ek dışarıda olmalı) |
| C | Doğrudan alıntı cümle (Mevleviler sözü) tırnak içinde ve noktalama içte | Doğru |
| D | “Bekleyen” şiir adı, ek ve açıklama (şiiri) tırnağın dışında | Doğru |
Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.