Daki grafik verilmiştir

YKS TYT
1
  1. Sağlıklı bir insanın kan pH değerinin değişimi ile ilgjili asaj-
    daki grafik verilmiştir.
    7.6
    7,4
    7,2
    Kan pH değeri
    lürse,
    t
    Insan kanının normal pH değerinin 7,4 olduğu düşünü-
  2. t, zaman diliminde, H* + HCO,
    Enzim
    Zaman
    sinin gerçekleşmesiyle pH dengelenmiştir.
    H,CO, tepkime-
    II. t, zaman diliminde hücresel solunum sonucu açiğa çıkan
    CO, pH değerinin yükselmesini sağlamıştır.
    verilenlerden hangileri yanlış olur?
    IIl. t, zaman diliminde kandaki H* iyonu artişına bağlı olarak
    pH dengelenmiştir.

Sağlıklı bir insanın kan pH değerinin değişimi ile ilgjili asaj- daki grafik verilmiştir.
Sağlıklı bir insanın kan pH değerinin değişimi ile ilgjili asaj- daki grafik verilmiştir.799×835 62.8 KB

2

Kan pH Değişimi ve Tampon Sistemleri Sorusunun Çözümü

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Grafiğin ve Temel Mekanizmanın Analizi
İnsan kanının normal pH değeri yaklaşık 7{,}4’tür.

  • Kan pH’sinin düşmesi (asitliğin artması), serbest H^+ iyonlarının artması demektir.
  • Kan pH’sinin yükselmesi (bazikliğin artması), serbest H^+ iyonlarının azalması demektir.
  • Karbonik asit–bikarbonat tampon sistemi şu denge tepkimesiyle çalışır:
\text{CO}_2 + \text{H}_2\text{O} \rightleftharpoons \text{H}_2\text{CO}_3 \rightleftharpoons \text{H}^+ + \text{HCO}_3^-

Adım 2 — I. Öncülün Analizi

  • t_1 zaman aralığında: Kan pH’si 7{,}2’den 7{,}4’e yükselerek normale dönmektedir.
  • Ortamdaki fazla serbest H^+ iyonları bikarbonat (\text{HCO}_3^-) ile birleşerek karbonik aside (\text{H}_2\text{CO}_3) dönüşür:
\text{H}^+ + \text{HCO}_3^- \rightarrow \text{H}_2\text{CO}_3
  • Bu tepkime kandaki serbest H^+ derişimini azaltır ve pH’nin yükselerek 7{,}4’e dengelenmesini sağlar.
  • Dolayısıyla I. ifade DOĞRUDUR.

Adım 3 — II. Öncülün Analizi

  • t_2 zaman aralığında: Kan pH’si 7{,}4’ten 7{,}6’ya yükselmektedir (kan bazikleşmektedir).
  • Hücresel solunum sonucu açığa çıkan \text{CO}_2 asidik bir gazdır. Kanda su ile birleşerek karbonik asit oluşturur ve ortama H^+ vererek pH’yi düşürür, yükseltmez.
  • Dolayısıyla II. ifade YANLIŞTIR.

Adım 4 — III. Öncülün Analizi

  • t_3 zaman aralığında: Kan pH’si 7{,}6’dan 7{,}4’e düşerek tekrar normale dönmektedir.
  • Yüksek olan pH’yi düşürmek için karbonik asit iyonlaşarak ortama H^+ verir (\text{H}_2\text{CO}_3 \rightarrow \text{H}^+ + \text{HCO}_3^-) veya biriken \text{CO}_2 etkisiyle H^+ miktarı artar. Artan H^+ iyonları pH’yi düşürerek 7{,}4 seviyesinde dengeler.
  • Dolayısıyla III. ifade DOĞRUDUR.

Adım 5 — Öncüllerin Karşılaştırması

  • :white_check_mark: I. Öncül — Doğru (H^+ tutularak pH artırılmış ve dengelenmiştir).
  • :cross_mark: II. Öncül — Yanlış (\text{CO}_2 artışı pH’yi yükseltmez, asitliği artırıp pH’yi düşürür).
  • :white_check_mark: III. Öncül — Doğru (H^+ artışı bazikleşen kanın pH’sini düşürerek dengelemiştir).

Adım 6 — Son Doğrulama
Soruda bizden yanlış olan ifade istendiği için yalnızca II. öncül yanlıştır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: Yalnız II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Solunum sisteminde karbonik anhidraz enziminin doku ve akciğer kılcallarındaki çalışma yönü ile ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmemi ister misin?