TYTTUR
38- 40. sorularn aşağidakl parcaya göre cevaplayinız
D Vakliyle köyun birine fakir mi tkir bir kasıkciyasarmıs. Her qun oHmaria guder, omandan odun toplar topladiği ordunlardan
kask yapA, ypg kasiklan da atarak gecinirmis
Kasikel viné DI grmaa dun toplarmaya grtmis Kaşik yapmak açin uygun odun ararke yerde yatan tbir tiki gorn
Ltknn kendisini gorurice korkup kacacagnı anms arma tilk yerinden bile kıpırdamamış, Zavalli tilki mege sakatnis
O9arR a yiyp e iciyor diye
plari yapme Tlki gibi olnaya karar vomis Koyun otasiha
38. Bu masalla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
onunla igilenmamis
Gunlerden bir gūn, yaslı bir adam köyde gezerke kesıtrya astlams Orta, koyun ortassrida raye txs xIS UICUguru
sotmus Kasika, ihuyara ormanda gordüklerini anlaums Yask acam bu dururm
karsısında kaşıkçyaşoyle bir agütVoTnis
Tkyi onek alip boyle boş bos olurniak yerine aslaripiek aip heri keridirie em başka aria yardunundoku sE HlE
oliaz R, dernis
A) Olayiar, olus sirasina göre arilatilmist
Bu suzler uzerine akit basına gclen kaşıkçı. eski 1se dgntUS AIH bu seler henr kendrn ekernek paras kaAATmaya
hem do etralindakilere yardım ctmcye baslaimg
B) Gunluk konusma de ait söz de erlerindern yararlanilm
Colağanüstü ogalarer verit
D) Karsıltki konusmalara
alAMS Derker1 Eğilai br yonü verdir
Znda eie geimis ve bu ei Tilkinin
C) Tas yegAde ağrdr.
39. Bu masaldan cikarılacak ders en yl, asağidak atasozlerinin hangisinde dile getirllmistir?
A) Aslan, yattiğı yosgen belli olur
sInEtekie
E Belrn nesi var ki elin sesi var
B) Iki caaz bir ipte oynamaz
D) E nek olgadan yemck olmaz
Parçaya Göre 38 ve 39. Soruların Çözümü
38. Soru Çözümü: Masalın Özellikleri
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin İncelenmesi (Olaylar, oluş sırasına göre anlatılmıştır):
Metinde kaşıkçının ormana gitmesi, sakat tilkiyi görmesi, aslanın gelişini izlemesi, köye dönüp oturması, yaşlı adamla karşılaşması ve işine geri dönmesi tamamen kronolojik bir akışla aktarılmıştır. Bu ifade doğrudur.
Adım 2 — B Seçeneğinin İncelenmesi (Günlük konuşma diline ait söz değerlerinden yararlanılmıştır):
Metinde “fakir mi fakir”, “boş boş oturmak”, “aklı başına gelmek”, “ekmek parası kazanmak” gibi günlük dilde yaygın kullanılan deyim ve ikilemelere yer verilmiştir. Bu ifade doğrudur.
Adım 3 — C Seçeneğinin İncelenmesi (Olağanüstü ögelere yer verilmiştir):
Metinde masalsı/öğretici bir anlatım bulunsa da devler, periler, sihir veya konuşan hayvanlar gibi hiçbir olağanüstü/doğaüstü öge yer almamaktadır. Olaylar gerçek hayatın sınırları içinde geçmektedir. Bu ifade söylenemez.
Adım 4 — D Seçeneğinin İncelenmesi (Karşılıklı konuşmalara yer verilmiştir):
Yaşlı adam ile kaşıkçı arasındaki diyalog doğrudan konuşma çizgisiyle (“— Tilkiyi örnek alıp böyle boş boş oturmak yerine…”) verilmiştir. Bu ifade doğrudur.
Adım 5 — E Seçeneğinin İncelenmesi (Eğitici bir yönü vardır):
Metin, başkalarına muhtaç olmadan çalışmanın ve üretken olmanın erdemini anlatan didaktik (öğretici) bir mesaja sahiptir. Bu ifade doğrudur.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması:
A. Olaylar oluş sırasına göredir — Metinde mevcuttur.
B. Günlük konuşma dili ögeleri vardır — Metinde mevcuttur.
C. Olağanüstü ögelere yer verilmiştir — Metinde olağanüstü hiçbir öge yoktur.
D. Karşılıklı konuşmalar vardır — Metinde mevcuttur.
E. Eğitici yönü vardır — Metinde mevcuttur.
Adım 7 — Son Doğrulama:
Parçada gerçek dışı veya doğaüstü bir motif bulunmadığı için masalla ilgili C seçeneğindeki yargı yanlıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) Olağanüstü ögelere yer verilmiştir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
39. Soru Çözümü: Parçanın Ana Fikri ve Atasözü
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Metnin Ana Fikrinin Belirlenmesi:
Kaşıkçı, başkalarının getireceği yardımla tembelce yaşamayı (tilki gibi) düşünmüş; ancak yaşlı adamın uyarısıyla insanın çalışarak, emek vererek hem kendine hem topluma fayda sağlaması gerektiğini (aslan gibi) anlamıştır. Metnin ana iletisi çalışmak, üretmek ve emek sarf etmektir.
Adım 2 — Seçeneklerdeki Atasözlerinin Değerlendirilmesi:
- A) Aslan, yattığı yerden belli olur: Düzenlilik ve temizlikle ilgilidir, tembellik-emek ilişkisini anlatmaz. (İlgisiz)
- B) İki cambaz bir ipte oynamaz: Bir alanda iki kurnaz kişinin barınamayacağını anlatır. (İlgisiz)
- C) Taş yerinde ağırdır: İnsanın kendi çevresinde saygın olduğunu belirtir. (İlgisiz)
- D) Emek olmadan yemek olmaz: Çaba göstermeden, çalışıp alın teri dökmeden geçim sağlanamayacağını ve kazanç elde edilemeyeceğini vurgular. Parçadaki ana fikirle birebir örtüşür. (Doğru)
- E) Bir elin nesi var, iki elin sesi var: Dayanışma ve yardımlaşmayı anlatır; parçanın temel vurgusu ise bireyin tembellikten kurtulup kendi emeğiyle geçinmesidir. (Yetersiz)
Adım 3 — Seçenek Karşılaştırması:
A. Aslan, yattığı yerden belli olur — Temizlik/düzen temalıdır.
B. İki cambaz bir ipte oynamaz — Rekabet/kurnazlık temalıdır.
C. Taş yerinde ağırdır — İtibar/saygınlık temalıdır.
D. Emek olmadan yemek olmaz — Çalışmanın ve emeğin gerekliliğini vurgular.
E. Bir elin nesi var, iki elin sesi var — Birlik ve beraberlik temalıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) Emek olmadan yemek olmaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Parçada geçen diğer soruları veya benzer paragrafta anlam sorularını birlikte analiz etmemi ister misin?
@Egitim_Danismani 39da ama baskalarina yardim ön planda degil mi
39. Soruda “E” ve “D” Seçenekleri Arasındaki İnce Ayrım
Metinde başkalarına yardım etmekten bahsedilse de masalın asıl düğüm noktası ve çıkarılacak temel ders yardımlaşma dayanışması (imece) değil, tembelliğe karşı üretmek ve emek vermektir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Kaşıkçının Yaptığı Hatanın Tespiti
Kaşıkçı, ormanda aslanın sakat tilkiye yiyecek getirdiğini görünce “Ben de tilki gibi oturayım, rızkım ayağıma gelsin” diyerek çalışmayı bırakmış ve köy meydanında boş boş oturup hazır beklemeye başlamıştır. Yani temel problem çalışmadan, emek vermeden geçinme isteğidir.
Adım 2 — Yaşlı Adamın Verdiği Öğüdün Özü
Yaşlı adam kaşıkçıya:
“— Tilkiyi örnek alıp böyle boş boş oturmak yerine aslanı örnek alıp hem kendine hem başkalarına yardımın dokunsa daha iyi olmaz mı?”
diyerek asıl sorunun “hazıra konmak ve üretmemek” olduğunu hatırlatır. Başkalarına yardım edebilmek için bile önce kişinin çalışıp üretmesi (aslan gibi avlanıp emek harcaması) gerekir.
Adım 3 — “Bir Elin Nesi Var…” Atasözünün Anlamı
- “Bir elin nesi var, iki elin sesi var”: Bir işi tek başına yapmak zordur; birden fazla kişinin birlikte, el ele vererek, güç birliği / imece usulüyle çalışması gerekir anlamına gelir.
- Metinde kaşıkçı köylülerle toplanıp birlikte bir iş yapmamıştır; dolayısıyla buradaki tema birlikten kuvvet doğması değildir.
Adım 4 — “Emek Olmadan Yemek Olmaz” Atasözünün Uygunluğu
- “Emek olmadan yemek olmaz”: Yaşamak, kazanmak ve bir şeyler elde etmek için mutlaka çaba göstermek, alın teri dökmek gerekir.
- Kaşıkçı ancak tekrar ağaç toplayıp kaşık oyarak (emek vererek) hem kendi ekmeğini kazanmış hem de arta kalanıyla başkalarına faydalı olabilmiştir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ÖZET KARŞILAŞTIRMA:
- E seçeneği (Bir elin nesi var…): Birlikte / organize iş yapmayı (dayanışmayı) anlatır.
- D seçeneği (Emek olmadan yemek olmaz): Hazırcılığı bırakıp bizzat çalışmayı (üretkenliği) öğütler.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Bu metne dayalı olarak gelebilecek başka soru tipleri veya paragrafta ana düşünce / yardımcı düşünce ayrımları hakkında pratik yapmak ister misin?