D lsigin gereksiz e sk kirliliginin zarar verdiği canlitardan bahsedilen ifadeleri işaretleyelim. ) Gölizünù inceleuen bilim adamlarnın, qökuúzündeki varlikları iui görermenesi Deniz kaplumbağalarınn, yumurtadan cikan yavrularınin deniz yerine 1sIklara uönel- mesi O lsik kirliliğine karsı derneklerin kurulması ) Sürekli sokak lambasI altında kalan ağaçların yapraklarinı daha erken dokesl Yeni elektrik santrallerinin kurulmas Bazi göçmen kuşlarn yüksek binalardoki fazla işıktan etkilenmesi Teknolojik işık kaunaklarının doğal işık kaunaklan kullanilarak yaplmasi
SORU:
Işık kirliliğinin zarar verdiği canlılardan bahsedilen ifadeleri işaretleyelim.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Işık kirliliği canlıların doğal davranışlarını ve yaşam döngüsünü olumsuz etkiler. Bu nedenle zarar gören canlılarla ilgili olan ifadeler işaretlenmelidir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Gökyüzünü inceleyen bilim adamlarının, gökyüzündeki varlıkları iyi görememesi
- Bu ifade ışık kirliliğinin neden olduğu olumsuzluklardan biridir. Doğrudur, işaretlenmeli.
Adım 2 — Deniz kaplumbağalarının, yumurtadan çıkan yavrularının deniz yerine ışıklara yönelmesi
- Deniz kaplumbağaları ışık kirliliğinden olumsuz etkilenir. Doğrudur, işaretlenmeli.
Adım 3 — Işık kirliliğine karşı derneklerin kurulması
- Bu ifade ışık kirliliğinin etkisi değil, buna karşı alınan önlemdir. İşaretlenmemeli.
Adım 4 — Sürekli sokak lambası altında kalan ağaçların yapraklarını daha erken dökmesi
- Ağaçların yaprağını erken dökmesi doğrudur ve ışık kirliliğinin zararlarından biridir. İşaretlenmeli.
Adım 5 — Yeni elektrik santrallerinin kurulması
- Bu, ışık kirliliği zararı değil, enerji üretimiyle ilgili konudur. İşaretlenmemeli.
Adım 6 — Bazı göçmen kuşların yüksek binalardaki fazla ışıktan etkilenmesi
- Bu ifade doğrudur, kuşlar ışık kirliliğinden etkilenir. İşaretlenmeli.
Adım 7 — Teknolojik ışık kaynaklarının doğal ışık kaynakları kullanılarak yapılması
- Bu, ışık kirliliğine çözüm önerisidir. İşaretlenmemeli.
CEVAP:
- Gökyüzünü inceleyen bilim adamlarının, gökyüzündeki varlıkları iyi görememesi
- Deniz kaplumbağalarının yumurtadan çıkan yavrularının deniz yerine ışıklara yönelmesi
- Sürekli sokak lambası altında kalan ağaçların yapraklarını daha erken dökmesi
- Bazı göçmen kuşların yüksek binalardaki fazla ışıktan etkilenmesi
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Işığın gereksiz yere (ışık kirliliğinin) zarar verdiği canlılardan bahsedilen ifadeleri işaretleyelim.
CEVAP: İşaretlenecek ifadeler:
- Deniz kaplumbağalarının, yumurtadan çıkan yavrularının deniz yerine ışıklara yönelmesi
- Sürekli sokak lambası altında kalan ağaçların yapraklarını daha erken dökmesi
- Bazı göçmen kuşların yüksek binalardaki fazla ışıktan etkilenmesi
AÇIKLAMA:
- Deniz kaplumbağaları yavrularını gece denize doğru yönlenerek bulur; yapay ışıklar onları yanlış yönlendirir ve ölüme veya açığa yol açan tehlikelere maruz bırakır.
- Sürekli yapay ışık altında kalan ağaçlar fizyolojik ritimlerinin bozulmasıyla yaprak dökümünü etkileyebilir; bu bitkiler zarar görür.
- Fazla yapay ışık, gece göçü yapan göçmen kuşlar için yön bulmayı zorlaştırır, binalara çarpma veya enerji kaybı gibi riskleri artırır.
- Diğer ifadeler (gökyüzünü inceleyen bilim insanlarının görüşünün azalması, dernek kurulması, yeni santrallerin kurulması, teknolojik ışık kaynaklarının doğal kaynaklarla değiştirilmesi) canlıların zarar görmesinden çok insan faaliyetleri veya çözüm/etki ile ilgilidir; doğrudan “canlıların zarar görmesi” ifadesi değiller.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Işık kirliliği
- Tanım: Gece gökyüzünü ve doğal karanlığı bozan gereksiz veya yanlış yönlendirilmiş yapay ışık.
- Bu problemde: Yapay ışıklar hayvanların davranışlarını ve bitkilerin fizyolojisini etkiler.
- Yönelim ve biyolojik ritim
- Tanım: Canlıların gece-gündüz döngülerine ve yön bulma mekanizmalarına göre işleyen içsel saatleri ve navigasyon yöntemleri.
- Bu problemde: Yapay ışıklar hem yön bulmayı hem de biyolojik ritmi bozarak zarar verir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
