I. Çünkü mizah, en ciddi konuları bile ele aldığında yüzünde hep hafif bir gülümse vardır.
II. Dramatik, ağır, ağdalı, matematiği sağlam kurgusal yapıtlar, ciddi olmaya ve sanatsal algıya ulaşmaya daha açık gibi görünür böylelerince.
III. Sinemada ve tiyatroda olduğu gibi edebiyatta da -sanılanın aksine- mizah en zor türdür.
IV. Mizahta ciddiyet yoktur, tam tersi mizah ciddiyeti küçümser hatta onunla doğası gereği ince ince dalga geçer.
V. Böyle diyorum; çünkü popüler genel görüşe göre mizah, çabuk tüketilen hafif bir malzemedir.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin anlamca bir bütün oluşturacak biçimde sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) II - IV - I - V - III
B) II - V - I - III - IV
C) III - V - I - II - IV
D) IV - I - V - III - II
E) IV - V - I - III - II
Paragraf Oluşturma: Anlam ve Mantık Akışı
ÇÖZÜM ADIMLARI & Cümle Analizi:
-
1. Giriş Cümlesinin Belirlenmesi:
Bir paragrafın giriş cümlesi; kendinden önce bir cümlenin varlığını hissettiren bağlaçlar (çünkü, böylece, bu nedenle) veya gönderme ifadeleri (böyle diyorum, böylelerince) içermemelidir. Bağımsız ve genel bir yargı bildiren III numaralı cümle (“Sinemada ve tiyatroda olduğu gibi edebiyatta da -sanılanın aksine- mizah en zor türdür.”) en uygun giriş cümlesidir. -
2. III ve V Bağlantısı:
III. cümlede yazar mizahın en zor tür olduğu savını öne sürer. V numaralı cümle, “Böyle diyorum; çünkü popüler genel görüşe göre mizah, çabuk tüketilen hafif bir malzemedir.” diyerek bu savın gerekçesine doğrudan geçiş yapar. Dolayısıyla sıralama III – V şeklinde başlar. -
3. V ve II Bağlantısı:
V. cümlede geçen “popüler genel görüşe göre” ifadesine gönderme yapan II numaralı cümle, “Dramatik, ağır, ağdalı, matematiği sağlam kurgusal yapıtlar, ciddi olmaya ve sanatsal algıya ulaşmaya daha açık gibi görünür böylelerince.” diyerek düşünceyi geliştirir (böylelerince \rightarrow genel görüşe sahip olanlarca). Bu nedenle V’den sonra II gelmelidir. -
4. II, IV ve I Bağlantısı:
II. cümlenin sonunda ortaya konan “ciddiyet” kavramına karşıt olarak IV numaralı cümle gelir: “Mizahta ciddiyet yoktur, tam tersi mizah ciddiyeti küçümser hatta onunla doğası gereği ince ince dalga geçer.”
Bu durumun nedeni ise I numaralı cümle ile açıklanarak paragraf sonlandırılır: “Çünkü mizah, en ciddi konuları bile ele aldığında yüzünde hep hafif bir gülümse vardır.”
Bu doğrultuda anlamlı ve tutarlı sıralama: III – V – II – IV – I şeklindedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C — III - V - II - IV - I
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Bağlayıcı Ögeler ve Göndermeler: Paragraf tamamlama/sıralama sorularında “böyle diyorum”, “böylelerince”, “çünkü” gibi bağlayıcı ifadeler, önceki cümlenin içeriğine işaret ederek sıralamayı bulmada anahtar rol oynar.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Yalnızca cümlelerin ilk sözcüklerine bakarak rastgele tahmin yürütmek veya zamir/gönderme ögelerinin (böylelerince vb.) hangi kavrama işaret ettiğini göz ardı etmek.- Doğru Yaklaşım: Önce bağımsız giriş cümlesini bulmak, ardından anahtar kelimeler ve mantıksal neden-sonuç zincirini takip ederek cümleleri birbirine kenetlemek.
Paragrafta akışı bozan cümle veya cümle sıralama soruları için başka bir örnek çözmek ister misin?