Cümlelerde “Kurallı” ve “Kurallı Değil” Durumunun Belirlenmesi
Önemli Noktalar
- Cümlelerin “kurallı” olup olmadığını verilen puanlara göre değerlendiriyoruz.
- Her cümlenin “Kurallı” ve “Kurallı Değil” puanları toplamı genellikle 3 veya 4 olabilir.
- En yüksek puan aldığı sütuna göre cümlenin durumu belirlenir.
- Meyve sembolleri verilen değerlere göre eşleştirilecek.
Cümlelerin “Kurallı” ve “Kurallı Değil” değerlerine göre hangi meyveye ait oldukları, puanların toplamı ve büyüklükleri grafik üzerine işaretlenerek gösterilir.
İçindekiler
1. Tablodaki Verilerin Analizi
Verilen tabloda her cümlenin “Kurallı” ve “Kurallı Değil” değerleri bulunmakta. Bu değerler cümlenin doğru (kurallı) veya yanlış (kurallı değil) olduğunu puanlama amacıyla gösteriyor:
| Cümle | Kurallı | Kurallı Değil |
|---|---|---|
| Gidiyorum ben okuldan eve şimdi. | 2 | 2 |
| Dün arkadaşlarımla parkta saklambaç oynadık. | 1 | 1 |
| Ödevim bitince arkadaşlarımla oynayacağım. | 1 | 1 |
| Trenle geldik Ankara’dan dün biz. | 2 | 1 |
| Ben de annemlerle teyze me gitmek istiyorum. | 3 | 1 |
| Şimdi geldi işten babam yorgun argın. | 1 | 3 |
| Yanlış çözmüşüm bu problemi ben de. | 2 | 1 |
| Okulun basketbol takımı seçmelerine katıldım ben de. | 1 | 1 |
| Annem de bisiklete binmeyi çok sever. | 1 | 3 |
Yorum:
- “Kurallı” ya da “Kurallı Değil” olma durumu, hangi sütunun puanı yüksekse o tarafa ait olur.
- Puana eşitlik varsa (örneğin 1-1, 2-2) ya belirtilen örnek üzerinden yönlendirme yapılır ya da soru içindeki özel talimat dikkate alınır.
2. Meyvelerin Atanması ve Yorum
Sayfanın alt kısmında bulunan grafikte 4 farklı meyve sembolü var, her meyveye bir cümle puan kategorisi eşleştirilecek.
Bulunan toplam puan değerlerine göre sıralama kabul edilir:
Meyveler (Soldan sağa):
- Ananas
- Mango (ya da portakal)
- Kiraz (iki tane)
Eşleştirme Adımları:
| Toplam | Kurallı (Toplam) | Kurallı Değil (Toplam) | Meyve |
|---|---|---|---|
| 4 | 3 | 1 | Ananas |
| 3 | 2 | 1 | Mango/Portakal |
| 4 | 1 | 3 | Kiraz |
| 2 | 1 | 1 | Kiraz |
Bu tablodan hareketle;
- En “kurallı” olanlar Ananas ve Mango/Portakal’a,
- “Kurallı Değil” puanı yüksek olanlar ise Kiraz’a işaret eder.
3. Çözüm ve Örnek
Örneğin:
- “Ben de annemlerle teyze me gitmek istiyorum.” cümlesi Kurallı puanı 3, Kurallı Değil 1 → Ananas’a denk gelir.
- “Şimdi geldi işten babam yorgun argın.” cümlesi Kurallı 1, Kurallı Değil 3 → Kiraz’a denk gelir.
Elde edilen puanları grafik altındaki boş çizelgede işaretleyerek cümlelerin hangi kategoriye denk geldiği grafikle gösterilir.
Pro Tip: Tabloyu yorumlarken eşit puanlar varsa, cümlenin anlam bütünlüğü ve dil kuralları göz önünde bulundurularak karar verilir.
Sonraki Adımlar
Bu cümlelerin “kurallı” veya “kurallı değil” olarak nasıl değerlendirildiğinin gramatik gerekçelerini açıklamamı ister misiniz? Ya da benzer metinlerde bu değerlendirmeyi nasıl pratik yapacağınıza dair örnekler sunayım mı?
Kurallı cümleler: 2, 3, 5 ve 9
Devrik (kurallı değil) cümleler: 1, 4, 6, 7 ve 8
Buna göre her cümle için alacağınız numaralar şunlardır (Kurallı olun → “Kurallı” sütunundaki, değilse “Kurallı Değil” sütunundaki sayı):
- 2 (Değil)
- 1 (Kurallı)
- 1 (Kurallı)
- 1 (Değil)
- 3 (Kurallı)
- 3 (Değil)
- 1 (Değil)
- 1 (Değil)
- 1 (Kurallı)
Yol numaraları dizisi:
2 → 1 → 1 → 1 → 3 → 3 → 1 → 1 → 1
Başlangıç noktasından bu adımları izleyince tabloda en sağdaki meyveye, yani kiraza ulaşırız. O hâle doğru cevabımız:
Kiraz
Başka bir resimli soruda yol gösterelim mi?