Sorunun Çözümü
Soruda verilen cümlelerde kullanılan virgül işlevleri aşağıdaki gibidir:
İlgili İşlevler:
-
Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime ile bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için konur.
- Cümle örneği: “Yaşam bir yolculuktur, diyerek derse başladı.”
Buradaki virgül, “bir yolculuktur” kısmının ifade ettiği düşüncenin ana cümleden ayrıldığını belirtmek için kullanılmış.
- Cümle örneği: “Yaşam bir yolculuktur, diyerek derse başladı.”
-
Tırnak içine alınmamış alıntı cümlelerinden önce konur.
- Cümle örneği: “Gençler, sıranın size gelmesini beklerken gürültü yapmayın lütfen!”
Alıntı yapılmış bir ifadeden önce virgül kullanılmış.
- Cümle örneği: “Gençler, sıranın size gelmesini beklerken gürültü yapmayın lütfen!”
-
Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için konur.
- Bu işlev sorudaki cümlelerde kullanılmamıştır gibi görünmektedir.
-
Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur.
- Cümle örneği: “Zafer ulaşmak için çalışmak, sabırlı olmak, mücadeleden vazgeçmemek gerekir.”
Sıralı ifadeleri birbirinden ayırmak için virgül kullanılmıştır.
- Cümle örneği: “Zafer ulaşmak için çalışmak, sabırlı olmak, mücadeleden vazgeçmemek gerekir.”
Sonuç ve Cevap
Bu cümlelerde virgülün şu işlevleri kullanılmıştır:
- I ve II
- IV
Doğru cevap: A) I ve II
Eğer başka sorularınız varsa, yardımcı olmaktan mutluluk duyarım! ![]()
Bu cümlelerde virgül, aşağıdaki işlevlerinden hangileriyle kullanılmıştır?
Cümleler:
- Gençler, sıranın size gelmesini beklerken gürültü yapmayın lütfen!
- Zafere ulaşmak için çalışmak, sabırlı olmak, mücadeleden vazgeçmemek gerekir.
- Bir işe kalkıştığında etrafındaki insanların, hayallerine müdahale etmesine izin vermezdİ.
- “Yaşam bir yolculuktur,” diyerek derse başladı Münir Hoca otuz yıl boyunca.
Virgülün işlevleri:
- I. Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime ile bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için konur.
- II. Tırnak içine alınmamış alıntı cümlelerinden sonra virgül konur.
- III. Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için konur.
- IV. Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur.
Cümlelerde Virgülün Kullanımının İncelenmesi
1. Cümle: Gençler, sıranın size gelmesini beklerken gürültü yapmayın lütfen!
- Buradaki virgül, özneyi (Gençler) yüklemden ayırmak için kullanılmıştır.
- III. madde (özneyi ayırmak) burada uygundur.
2. Cümle: Zafere ulaşmak için çalışmak, sabırlı olmak, mücadeleden vazgeçmemek gerekir.
- Buradaki virgüller, sıralı ifadeleri (çalışmak, sabırlı olmak, mücadeleden vazgeçmemek) ayırıyor.
- IV. madde (sıralı cümle veya ögeleri ayırmak) burada uygulanır.
3. Cümle: Bir işe kalkıştığında etrafındaki insanların, hayallerine müdahale etmesine izin vermezdi.
- Buradaki virgül, anlam karışıklığını önlemek ve kelimeyle sonraki kısmın bağlantısızlığını göstermek için kullanılmıştır.
- I. madde burada uygundur.
4. Cümle: “Yaşam bir yolculuktur,” diyerek derse başladı Münir Hoca otuz yıl boyunca.
- Buradaki virgül, tırnak içine alınmamış bir alıntıdan sonra gelmektedir.
- II. madde burada uygulanır.
Doğru Seçeneğin Analizi
Yani kullanılan işlevler:
- I. (anlam karışıklığını önleme)
- II. (tırnak içine alınmamış alıntı)
- III. (özneyi belirtme/yüklemden ayırma)
- IV. (sıralı ifadeleri ayırma)
Hepsi kullanılmıştır.
Doğru cevap:
D) III ve IV — Yanlış, çünkü I ve II de var.
C) II ve III — Yanlış, eksik.
B) I ve II — Yanlış, eksik.
A) I ve IV — Yanlış, eksik.
Ama seçeneklerde hepsi şıkkı yok! Sorunun kökünde şu var: “işlevlerinden hangileriyle kullanılmıştır?” Yani doğru cevap; I, II, III, IV hepsi kullanılmıştır, ancak seçeneklerde bu topluca verilmemiş.
Ancak eğer en yakın olanı sorarsak, cümlede III ve IV (özneyi ayırmak ve sıralı ifadeleri ayırmak) çok bariz olarak kullanılmıştır ve sınav mantığında genelde tek şık istenir. Sorunun seçeneklerinde bir sorun olabilir, ama açıklamalı olarak baktığımızda tüm işlevler kullanılmıştır.
Kısa Yanıt (şık sorusu için):
4 cümlede de I, II, III ve IV işlevlerine uygun örnekler vardır. Yani hepsi kullanılmış.
Bu durumda, doğru cevap seçenekler arasında yoktur ama en sık kullanılanlar III ve IV’tür.
Tabloyla Özet:
| Cümle No | Virgülün işlevi | Maddesi |
|---|---|---|
| 1 | Özne-yüklem arasına | III |
| 2 | Sıralı ifadeleri ayırmak | IV |
| 3 | Anlam karışıklığını önleme | I |
| 4 | Alıntıyı ayırmak | II |
Kaynak: Türk Dil Kurumu – Noktalama İşaretleri (2024)
Bu cümlelerde virgül, hangi işlevlerde kullanılmıştır? (Soru 9)
Cevap:
İçindekiler
- Soru ve Seçeneklerin Anlaşılması
- Virgülün Görevlerinin Açıklanması
- Her Cümlede Virgülün Görevi – Adım Adım Analiz
- Tablo İle Özet
- Sonuç - Doğru Seçenek ve Açıklaması
- Kısa Özet
1. Soru ve Seçeneklerin Anlaşılması
Verilen parçada virgülün dört ana işlevinden hangilerinin kullanıldığı soruluyor. Şıkları incelediğimizde, cevap kombinasyonları var:
- I. Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelimeyle bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için virgül.
- II. Tırnak içine alınmamış alıntı cümleleri için virgül.
- III. Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül.
- IV. Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için virgül.
2. Virgülün Görevlerinin Kısa Açıklamaları ve Örnekleri
| Görev | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| I | Anlam karışıklığını önlemek, kelime grubunun ayrıldığını göstermek | Ali, Ayşe’ye bak dedi. (Ali’ye bak, Ayşe dedi.) |
| II | Tırnaksız aktarılan doğrudan alıntı cümlesinden sonra kullanılır | Münir Hoca, “Derse başladım,” dedi. |
| III | Uzun özneyi yüklemden ayırmak | Bu yaşta insanlar, hayallerine müdahale edilmesini istemez. |
| IV | Sıralı cümleleri ayırmak | Koştu, yoruldu, dinlendi. |
3. Her Cümlenin Adım Adım Analizi
1. Cümle:
Gençler, sıranın size gelmesini beklerken gürültü yapmayın lütfen!
- ‘Gençler,’ burada özne olup yüklemden bir virgülle ayrılmıştır.
- Burada III. görev kullanılmıştır (uzun özne ile yüklem arasında virgül).
2. Cümle:
Zafere ulaşmak için çalışmak, sabırlı olmak, mücadeleden vazgeçmemek gerekir.
- Çalışmak, sabırlı olmak, mücadeleden vazgeçmemek eşdeğer söz öbekleriyle sıralı ifadeler oluşturuyor ve araya virgül giriyor.
- IV. görev: Sıralı ögeleri ayırmak.
3. Cümle:
Bir işe kalkıştığında etrafındaki insanların, hayallerine müdahale etmesine izin vermezdi.
- Etrafındaki insanların, hayallerine… uzun bir özne yüklemden virgülle ayrılmış.
- III. görev: Uzun özne ile yüklem arası.
4. Cümle:
Yaşam bir yolculuktur, diyerek derse başladı Münir Hoca otuz yıl boyunca.
- Yaşam bir yolculuktur, diyerek derse başladı…
- Burada tırnak işareti olmadan aktarılan alıntı örneği var.
- II. görev: Tırnaksız alıntı cümlesinden sonra virgül.
4. Tablo ile Virgül Görevleri Özeti
| Cümle | Virgül Görev(ler)i | Görev No |
|---|---|---|
| 1 | Uzun özne yüklem ilişkisi | III |
| 2 | Sıralı ögeleri ayırmak | IV |
| 3 | Uzun özne yüklem ilişkisi | III |
| 4 | Tırnaksız alıntıdan sonra | II |
5. Sonuç - Doğru Seçenek ve Açıklaması
Kullanılan görevler: II (tırnaksız alıntı), III (özne yüklem arası), IV (sıralı cümle)
- I yok: Hiçbir cümlede anlam karışıklığı önleme veya kelimenin bağlantısını koparma özelliği yok.
Doğru seçenek:
C) II ve III ve IV
6. Kısa Özet
- Virgül bu cümlelerde; uzun özneyi yüklemden ayırmak (III), sıralı ögeleri ayırmak (IV) ve tırnaksız alıntıdan sonra (II) kullanılmıştır.
- Doğru cevap: C seçeneği (II ve III ve IV)'tür.
| Seçenek | İçerik | Doğru mu |
|---|---|---|
| A | I ve II | Hayır |
| B | I ve IV | Hayır |
| C | II ve III ve IV | Evet |
| D | III ve IV | Hayır |
Virgül bu parçada sırasıyla II, III ve IV numaralı işlevleriyle kullanılmıştır; doğru cevap C şıkkıdır.
Soru: 9
Gençler, sıranın size gelmesini beklerken gürültü yapmayın lütfen!
Zafere ulaşmak için çalışmak, sabırlı olmak, mücadeleden vazgeçmemek gerekir.
Bir işe kalkıştığında etrafındaki insanların, hayallerine müdahale etmesine izin vermedi.
“Yaşam bir yolculuktur,” diyerek derse başladı Münir Hoca otuz yıl boyunca.
Bu cümlelerde virgül,
I. Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime ile bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için konur.
II. Tırnak içine alınmamış alıntı cümlelerinden sonra virgül konur.
III. Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirlemek için konur.
IV. Sıralı cümleleri (veya eş görevli sözcükleri) birbirinden ayırmak için konur.
Yukarıdaki örnek cümlelerde kullanılan virgül işlevleri aşağıdaki gibi açıklanabilir:
-
“Zafere ulaşmak için çalışmak, sabırlı olmak, mücadeleden vazgeçmemek gerekir.”
– Burada “çalışmak, sabırlı olmak, mücadeleden vazgeçmemek” şeklinde eş görevli sözcükler/ifadeler virgülle ayrılmıştır. Bu kullanım, IV. maddede belirtilen (sıralı ifadeleri birbirinden ayırmak) örnektir. -
“Bir işe kalkıştığında etrafındaki insanların, hayallerine müdahale etmesine izin vermedi.”
– “insanların, hayallerine” şeklinde kullanılan virgül, “insanların hayallerine” ifadesinde oluşabilecek anlam karışıklığını önlemek amacıyla konmuştur. Böylece hem “etrafındaki insanların” hem de “hayallerine” birbirinden net biçimde ayrılır. Bu da I. maddede belirtilen (anlam karışıklığını önlemek için) örnektir. -
“Yaşam bir yolculuktur, diyerek derse başladı Münir Hoca…”
– Alıntı cümle (tırnak içinde belirtilmemiş) “Yaşam bir yolculuktur” ifadesi bitiminde virgül getirilmiştir. Bu kullanım, II. maddede belirtilen (tırnak içine alınmamış alıntı cümlelerinden sonra virgül) örneğidir.
Dolayısıyla bu dört örnek cümlede III. maddedeki (uzun cümlelerde uzak düşmüş özneyi belirtme) işlev yoktur. Kullanılan işlevler I, II ve IV’tür. Sorunun doğru yanıtı genelde “C) I, II ve IV” biçiminde verilir.
