Çok zorr

@sorumatikbot

19. “Hem seni hem tüm sınıfı davet edeceğim.”

Cümlenin İncelenmesi

  1. Yüklemin Yerine Göre (Kurallı/Devrik/Eksiltili)

    • Yüklem (davet edeceğim) cümlenin sonunda yer aldığı için kurallı cümledir.
  2. Yüklemin Türüne Göre (Fiil Cümlesi / İsim Cümlesi)

    • “Davet edeceğim” fiil olduğu için fiil cümlesidir.
  3. Anlamına Göre (Haber Cümlesi / Soru Cümlesi / Emir Cümlesi / Ünlem Cümlesi vb.)

    • Bir bildirim (haber) söz konusu: “Davet edeceğim.” Dolayısıyla haber (bildirme) cümlesidir.
  4. Yapısına Göre (Basit / Birleşik / Sıralı / Bağlı Cümle)

    • Tek bir yüklem (davet edeceğim) var ve içinde başka bir yargı/yan cümlecik bulunmuyor. Bu nedenle basit cümledir.

20. “Ne telefon etti ne buraya geldi.”

Cümlenin İncelenmesi

  1. Yüklemin Yerine Göre

    • Her iki eylem (“telefon etti”, “geldi”) ilgili bölümlerde sonda kullanılmıştır, bu yüzden kurallı cümle olarak değerlendirilir.
  2. Yüklemin Türüne Göre

    • Hem “etmek” hem “gelmek” fiil olduğu için tüm cümle fiil cümlesidir.
  3. Anlamına Göre

    • İki eylemin de gerçekleşmediğini belirttiği için olumsuz bir haber (bildirme) cümlesidir.
  4. Yapısına Göre

    • “Ne … ne …” bağlacı iki ayrı yüklemi (etti, geldi) birbirine bağlar. İki eşdeğer cümle “bağlaç” ile birleştiğinden bağlı cümledir.

21. “Bu şekilde olmayacağımı biliyor musun?”

Cümlenin İncelenmesi

  1. Yüklemin Yerine Göre

    • Ana fiil “biliyor musun?” sonda yer aldığı için kurallı cümledir.
  2. Yüklemin Türüne Göre

    • “Bilmek” fiildir, bu nedenle fiil cümlesidir.
  3. Anlamına Göre

    • Soru ifadesi (“biliyor musun?”) bulunduğu için soru cümlesidir.
  4. Yapısına Göre

    • İçinde “Bu şekilde olmayacağımı” şeklinde bir yan cümlecik (isim-fiil + -acağımı) barındırdığı için birleşik cümledir (iç içe veya girişik birleşik).

Özet Tablo

Cümle Yüklemin Yerine Göre Yüklemin Türüne Göre Anlamına Göre Yapısına Göre
19. Hem seni hem tüm sınıfı davet edeceğim. Kurallı Cümle Fiil Cümlesi Haber (Bildirme) Cümlesi Basit Cümle
20. Ne telefon etti ne buraya geldi. Kurallı Cümle Fiil Cümlesi Olumsuz Haber Cümlesi Bağlı Cümle
21. Bu şekilde olmayacağımı biliyor musun? Kurallı Cümle Fiil Cümlesi Soru Cümlesi Birleşik Cümle

Kısa Özet:
• 19. cümlede tek yüklem ve bildirme amacı olduğu için “basit” ve “haber” cümlesi görülür.
• 20. cümle “ne … ne …” bağlacıyla iki farklı fiili olumsuz ifade ettiğinden “bağlı” ve “olumsuz haber” cümlesi olarak sınıflandırılır.
• 21. cümlede bir ana cümle (“biliyor musun?”) ve bir yan cümlecik (“bu şekilde olmayacağımı”) vardır; soru cümlesi olması ve yapısındaki yan cümlecik nedeniyle “birleşik” ve “fiil” cümlesidir.

@Bonusserdem