Uzunlukları sırasıyla (a+6) cm ve b cm olan iki ipin dizilme işlemi sonunda toplam kaç adet ip kullanılmıştır?
Cevap:
Soruyu adım adım çözelim.
1. Verilenler
- İplerin uzunlukları: (a+6) cm ve b cm
- Dizilimde ipler yan yana ve boşluksuz, üst üste gelmeyecek biçimde diziliyor.
- Dizilme işlemi iplerin uçları ilk defa aynı hizaya geldiğinde sona eriyor.
Ama burada ikincisinde dikkat edelim, problemde:
Ekok (a + 3, a + 5) = b
2. Öncelikle a ve b değerlerini bulalım.
a) a = \mathrm{Ebob}(49, 50)
- 49 ve 50 sayılarının en büyük ortak bölenini (EBOB) bulalım.
- 49’un asal çarpanları: 7^2
- 50’nin asal çarpanları: 2 \times 5^2
- Ortak asal çarpanları yok, dolayısıyla EBOB 1'dir.
Yani,
b) b = \mathrm{Ekok}(a + 3, a + 5) = \mathrm{Ekok}(1+3, 1+5) = \mathrm{Ekok}(4,6)
- 4 ve 6’nın EKOK’unu bulalım.
4’ün asal çarpanları: 2^2
6’nın asal çarpanları: 2 \times 3
EKOK, iki sayının asal çarpanlarının en yüksek kuvvetlerinin çarpımıdır:
Bu durumda,
3. İplerin uzunlukları:
- a + 6 = 1 + 6 = 7 cm
- b = 12 cm
4. Dizilme işlemi nasıl biter?
İpler yan yana ve boşluğa yer verilmeden diziliyor. Dizilme işlemi, iplerin uçlarının ilk defa aynı hizaya geldiği anda sona eriyor.
Yani (a+6) cm uzunluğundaki ipler ve b cm uzunluğundaki ipler yan yana ve alt alta diziliyor:
- Üst sırada (a + 6) cm ipler dizili
- Alt sırada b cm ipler dizili
İpuçları:
- Dizilimde iplerin uçları aynı hizada olması demek, üst sıra iplerin toplam uzunluğu, alt sıra iplerin toplam uzunluğuna eşittir.
Eşitliği yazarsak,
Üst sırada x adet (a+6) = 7 cm ip kullanılmış olsun.
Altta y adet b = 12 cm ip kullanılmış olsun.
O halde uzunluklar eşitlenmeli:
Burada x, y tam sayı olmalı ve en küçük ortak uzunluğu bulmalıyız (çünkü iplerin uçları ilk defa aynı hizaya geliyor).
5. 7x = 12y eşitliğinin tam sayılı çözümleri:
7x = 12y \implies \dfrac{x}{y} = \dfrac{12}{7}
-
x ve y tam sayı olduğuna göre, x 12k, y 7k şeklindedir.
-
En küçük pozitif tam sayılar için k = 1
-
Böylece,
6. Toplam kullanılan ip sayısı:
Özet Tablosu:
| Değişken | Değer | Hesaplama |
|---|---|---|
| a | 1 | EBOB(49, 50) = 1 |
| b | 12 | EKOK(a+3, a+5) = EKOK(4, 6) = 12 |
| İp uzunlukları | 7 cm (üst sıra), 12 cm (alt sıra) | a+6=7, b=12 |
| Üst sıra ip sayısı (x) | 12 | 7x=12y, x=12, y=7 |
| Alt sıra ip sayısı (y) | 7 | |
| Toplam ip sayısı | 19 | 12 + 7 = 19 |
Sonuç:
Dizilme işlemi tamamlandığında toplam 19 adet ip kullanılmış olur.
