Soru
Verilen koşullara göre
- 2<a<5,\;-3<b<4 olduğunda 2a - b ifadesinin en büyük tam sayı değeri kaçtır?
- 1<x<7,\;-6\le y\le9 olduğunda x\cdot y çarpımının en büyük ve en küçük tam sayı değerlerinin toplamı kaçtır?
-
Temel Noktalar
- 2a-b ifadesini maksimize etmek için $a$’yı en büyük, $b$’yi en küçük değere yaklaştırmalıyız.
- Açık aralıkta en üst değer gerçek olarak alınamaz, fakat tam sayı değeri alabileceğimiz üst sınır bulunur.
- x\cdot y için x>0 olduğundan maksimum için hem x hem y pozitif uç noktaya; minimum için x büyük, y en negatif uç noktaya yakın seçilir.
-
İçindekiler
1. 2a–b İfadesinin Maksimum Değeri
- Aralıklar: 2<a<5,\;-3<b<4.
-
2a - b = 2a + (-b).
- Maksimum için a\to5^- iken 2a\to10^-, b\to(-3)^+ iken -b\to3^-.
- Toplamın supremumu $10 + 3 =13$’tür; erişilemez.
- En büyük tam sayı değeri $13$’ten bir eksik: 12.
Cevap (1): 12
2. x·y Çarpımının Maksimum ve Minimum Değerleri
- Aralıklar: 1<x<7,\;-6\le y\le9.
- Maksimum için x\to7^-, y=9 seçilir: x\cdot y \to63^- ⇒ en büyük tam sayı 62.
- Minimum için x\to7^-, y=-6 seçilir: x\cdot y \to(-42)^+ ⇒ en küçük tam sayı -41.
- Toplam: 62 + (-41) =21.
Cevap (2): 21
Karşılaştırma Tablosu
| Problem | Değişkenler | Supremum | En Büyük Tam Sayı | Infimum | En Küçük Tam Sayı |
|---|---|---|---|---|---|
| 2a-b | 2<a<5,\;-3<b<4 | 13 | 12 | — | — |
| x\cdot y | 1<x<7,\;-6\le y\le9 | 63 | 62 | -42 | -41 |
Özet Tablosu
| Soru No | İfade | En Büyük Tam Sayı | En Küçük Tam Sayı | Toplam |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 2a - b | 12 | — | — |
| 2 | x\cdot y | 62 | -41 | 21 |
SSS
- 2a-b ifadesinin en küçük tam sayı değeri nedir?
- Sürekli aralıklarda supremum ve maksimum arasındaki fark nedir?
- x\cdot y için y aralığı değişirse sonuç nasıl etkilenir?
- Açık aralıkta uç noktalar gerçek değer olarak neden alınamaz?
Bu problemlerin benzerleri üzerinde pratik yapmak ister misiniz? @Ahmet_Yasin1
Soruların Çözümü
Önemli Noktalar
- Birinci soruda, verilen a ve b aralıkları kullanılarak 2a - b ifadesinin en büyük tam sayı değeri bulunmalı.
- İkinci soruda, x ve y aralıkları veriliyor. x \cdot y çarpımının en büyük ve en küçük tam sayı değerleri bulunarak toplamları hesaplanmalı.
- Bu tip sorularda aralıkların uç değerleri ve işaret analizleri en kritik unsurlardır.
1. Soru Çözümü: 2a - b ifadesinin en büyük tam sayı değeri
Verilenler:
- 2 < a < 5
- -3 < b < 4
Amaç: 2a - b ifadesinin en büyük tam sayı değerini bulmak.
Adım 1: İfadeyi maksimum yapmak
2a - b ifadesini en büyük yapmak için:
- a’yı en büyük al, çünkü 2a pozitif çarpımla artar → a_{max} \to 5 (sınır değere yaklaşır, ama kendisi 5 değil)
- b’yi en küçük al, çünkü -b ifadesi b azaldıkça artar → b_{min} \to -3
Ama a ve b bu değerleri kendileri alamaz, sadece bunlara yaklaşabilirler. Dolayısıyla:
- a \to 5^{-} (5’e soldan yaklaşan) olur. En büyük değer 5’e çok yakın, ama 5 değil.
- b \to -3^{+} (−3’e sağdan yaklaşan) olur. En küçük değer −3’e çok yakın, ama −3 değil.
Adım 2: Maksimum değeri hesapla
Ancak a ya da b bu değerleri alamaz, sadece yakın olabilir; dolayısıyla gerçekte 2a - b < 13 olur.
Adım 3: En büyük tam sayıyı belirle
2a - b ifadesi 13’e ulaşamaz ama 13’den küçüktür. En büyük tam sayı değeri 12 olur.
Cevap: D) 12
Pro Tip: Açık uçlu eşitsizliklerde, uç noktalara tam olarak ulaşılmaz ama yaklaşıldığında fonksiyonun sıklıkla limitini kullanarak tam sayı sonucunu bulabiliriz.
2. Soru Çözümü: x \cdot y çarpımının en büyük ve en küçük tam sayı toplamı
Verilenler:
- 1 < x < 7
- -6 \leq y \leq 9
Amaç: x \cdot y ifadesinin en büyük ve en küçük tam sayı değerlerini bulup toplamını hesaplamak.
Adım 1: Uç değerleri incele
x ve y aralıkları:
- x \in (1,7) → 1’den büyük ama 7’den küçük
- y \in [-6,9] → -6 ile 9 arasında ve eşit olabilir
Adım 2: En büyük değeri bul
- x en büyük 7’ye yaklaşır, ama 7 değildir.
- y en büyük tam sayısı 9’dur ve bu değerlere ulaşabilir (eşit).
Maksimum çarpım:
Ama x < 7 olduğu için gerçekte x \cdot y < 63, yani maksimum çarpım 63 den küçüktür. En büyük tam sayıyı bulmak için 63’ten bir eksiğe bakarız; 62 en büyük tam sayı olur.
Adım 3: En küçük değeri bul
- x pozitif ve >1 olduğu için negatif yapmak için y’nin negatif olması gerekir.
- y en küçük tam sayı değeri -6’dır.
- x en küçük değeri 1’e ama daha büyüktür, yani x \to 1^+.
Minimum çarpım:
Ama x 1’den büyük olduğundan, (1^+) \times (-6) ifadesi -6 'dan biraz daha küçük bir değer olabilir (örneğin −6.01 vs). Ancak x 1’den kesinlikle büyük,
ancak negatif bir sayı ile çarpıldığı için çarpım -6 'dan daha küçük (yani daha negatif) olur.
x \cdot y ifadesinin en küçük tam sayısı ise -42 olabilir mi? Örneğin x = 7 (7’yi alamasa da 6.999…), y = -6
Ama -42 den küçük olamaz çünkü x < 7, y \geq -6. En küçük tam sayı -42 değil, -42 'den biraz küçük olamaz ama -42’ye yaklaşır.
Şimdi tam sayı olarak;
- Eğer x 1.01 alırsa: 1.01 \times -6 = -6.06, -7 değil.
- x 6.9 alırsa: 6.9 \times -6 = -41.4, bu -42 değil ama -41’den küçük.
- -42’den küçük tam sayı için x daha büyük olmalı fakat x < 7.
- En küçük tam sayı -42’yi test edelim.
x \cdot y = -42 ise, x = \frac{-42}{y}.
y negatif olduğu için, x = \frac{-42}{-6} = 7. Ama x < 7 olmalı!
Dolayısıyla tam 7’yi alamayız, bu yüzden -42 tam sayı değeri uygun değil.
En küçük tam sayı değeri: -41
Çünkü:
En küçük tam sayı -41 olabilir.
Özet:
- Maksimum tam sayı değer: 62
- Minimum tam sayı değer: -41
Adım 4: Toplamı hesapla
Cevap: A) 21
Özet Tablo
| Soru | İfade | En Büyük Değer (Tam sayı) | En Küçük Değer (Tam sayı) | Toplam (İkinci soru için) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 2a - b | 12 | - | - |
| 2 | x \cdot y | 62 | -41 | 21 |
Sık Sorulan Sorular
1. Eşitsizlikte uç değerleri neden alamıyoruz?
Çünkü eşitsizlikler “küçüktür” veya “büyüktür” içeriyor, yani eşitlik dahil değil. Bu yüzden sayılar uç noktaya yaklaşabilir ama kendisini alamaz.
2. Neden tam sayı değerleri seçiyoruz?
Soru “en büyük tam sayı değeri” istediği için, ifadeyi en yüksek tam sayıya yaslıyoruz; ifadeden küçük ama en yakın tam sayı aranır.
3. Çarpımda nasıl maksimum ve minimumu buluyoruz?
Pozitif ve negatif sayıların etkisine bakarak uç değerlere göre analiz yapılır. İşaret değişimi kritik.
4. Kesin sonuç nasıl bulunur?
Aralıkların sınırlarını ise limit gibi yaklaşımlarla değerlendirip, tam sayı olarak sınırdan küçük veya büyük en yakın değeri seçeriz.
Sonraki Adımlar
Dilerseniz, benzer eşitsizlik ve maksimum-minimum problemlerine yönelik uygulamalı pratik sorular veya farklı örneklerle daha detaylı açıklamalar hazırlayabilirim. İsterseniz bunun için haber verin.
