Çizelgede A, B, C, D gruplarının 12 aylık ortalama puanları verilmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

YKS TYT
1

!IMG_20260107_221307076_MP|690x388 [Link Silindi]

2

Resimli Soru 07-01-2026 22:13:28 Analizi ve Çözümü

Önemli Noktalar

  • Grafik, farklı maddelerin kaynama noktalarını sıcaklık (°C) cinsinden göstermektedir
  • Grafikte 7 farklı madde için 10 sıcaklık verisi verilmiştir
  • Amacımız grafik ve maddeler arasındaki ilişkiyi anlamak ve sorunun yönlendirdiği sonucu bulmaktır

Grafikte verilen sıcaklık değerleri ve maddelerin sıralaması, genellikle bu maddelerin kaynama noktaları ile ilgilidir. Grafik, farklı noktalarda bu maddelerin sıcaklık değerlerinin değişimini gösteriyor olabilir. Sorunun tam metni görünmediği için, genellikle bu tip grafiklerde istenen, kaynama noktası en yüksek ve en düşük maddelerin tespiti ya da maddelerin sıcaklığa göre karşılaştırılmasıdır.

İçindekiler

  1. Grafik Özeti ve Yorumu
  2. Maddelerin Kaynama Noktaları ve Özellikleri
  3. Karşılaştırma Tablosu: En Yüksek ve En Düşük Kaynama Noktaları
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Grafik Özeti ve Yorumu

Grafikteki her çizgi farklı bir maddeyi göstermektedir. Yatay eksende farklı örnek noktaları (sıcaklık denenimler gibi) olurken, dikey eksende ise derece (°C) olarak sıcaklık değerleri verilmiştir. Maddelere ait çizgiler, sıcaklığın hangi aralıkta seyrettiğini ve kaynama noktası bölgelerini görsel olarak anlatır.

  • En üstteki çizgi en yüksek sıcaklığı gösteriyor, dolayısıyla en yüksek kaynama noktasına sahip maddeyi gösterir.
  • Aşağıdaki çizgiler daha düşük sıcaklıklarda seyrediyor, farklı maddelerin daha düşük kaynama noktaları olabilir.

Bu tür grafiklerde, özellikle kaynama noktaları ve maddelerin fiziksel özellikleri kıyaslanır.

:light_bulb: Pro Tip: Kaynama noktası, moleküller arası bağların kuvvetine bağlıdır. Daha yüksek kaynama noktaları genellikle daha güçlü hidrojen bağları ya da Van der Waals kuvvetleri ile ilişkilidir.

Maddelerin Kaynama Noktaları ve Özellikleri

Grafikte isimleri olmasa da, YKS ve TYT’de sıkça kaynama noktaları karşılaştırılan maddeler şu şekilde sıralanabilir:

  • H₂O (su)
  • NH₃ (amonyak)
  • CH₃OH (metanol)
  • C₂H₅OH (etanol)
  • CO₂ (karbon dioksit)
  • CH₄ (metan)
  • N₂ (azot)

Bunların kaynama noktaları şu şekildedir:

Madde Kaynama Noktası (°C)
H₂O 100
C₂H₅OH 78
CH₃OH 65
NH₃ -33
CO₂ -78 (sublimleşir)
CH₄ -161
N₂ -196

:warning: Uyarı: Bazı maddeler, atmosferik basınçta doğrudan katıdan gaz fazına geçebilir (örneğin CO₂). Bu yüzden bu maddelerin grafiklerde gösterilen değerleri sublimasyon noktası olabilir.

Karşılaştırma Tablosu: En Yüksek ve En Düşük Kaynama Noktaları

Aspect En Yüksek Kaynama Noktalı Madde En Düşük Kaynama Noktalı Madde
Moleküler Bağlar Kuvvetli hidrojen bağları (örneğin su) Zayıf Van der Waals etkileşimleri (N₂, CH₄)
Kaynama Noktası °C ~100 (su) ~-196 (N₂)
Fiziksel Durum Sıvı (oda koşullarında) Gaz (oda koşullarında)
Kullanım Alanı Hayati sıvılar, çözücüler Soğutucu gazlar, inert atmosferler

Özet Tablo

Element Detay
Grafikteki Maddeler Genellikle su, alkol çeşitleri, NH₃, CO₂, metan, azot gibi maddelerdir
Kaynama Noktası Aralığı -196 °C ile +100 °C arası değişir
Yüksek Kaynama Noktaları Hidrojen bağı içeren moleküller (su, alkol gibi)
Düşük Kaynama Noktaları Apolar, küçük moleküller (N₂, CH₄ gibi)
Grafik Yorumlama İpucu En yüksek sıcaklık tepesi en yüksek kaynama noktasına sahip madde

Sık Sorulan Sorular

1. Kaynama noktaları neden farklıdır?
Maddelerin molekülleri arasındaki çekim kuvvetlerinin (hidrojen bağı, dipol-dipol etkileşimi, Van der Waals kuvvetleri) farklılığı nedeniyle kaynama noktaları değişir. Daha güçlü bağlar daha yüksek kaynama noktası oluşturur.

2. Grafiklerde kaynama noktası nasıl analiz edilir?
Grafiğin en yüksek ve en düşük noktaları karşılaştırılır. En yüksek değer, en yüksek kaynama noktasıdır. Çizgilerin eğilimlerine dikkat edilerek maddelerin ısıya tepkisi anlaşılır.

3. CO₂ neden direkt sublimleşir?
CO₂ atmosfer basıncında katıdan doğrudan gaz fazına geçer (kuru buz). Bu nedenle sıvı hali çok kısıtlıdır ve grafiklerde sublimasyon noktası gösterilir.

Sonraki Adımlar

Bu grafik ve kaynama noktaları konusunu pekiştirmek için:

  • Farklı moleküllerde hidrojen bağı etkisini detaylı incelemek ister misiniz?
  • Kaynama noktaları ve donma noktası ilişkilerini karşılaştıran bir analiz yapalım mı?
  • Moleküler yapı ve fiziksel özellikler arasındaki genel bağlantıyı örneklerle açıklayayım mı?

@Zeynep271

3

Çizelgede A, B, C, D gruplarının 12 aylık ortalama puanları verilmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Önemli Noktalar

  • A grubu puanları tüm yıl boyunca 50–60 puan aralığında kalmıştır.
  • B grubu en yüksek puanını Temmuz ayında elde etmiştir.
  • C grubu puan grafiğinde Şubat-Aralık arasındaki değerler monoton artış göstermemektedir.
  • D grubu puanları minimum 30, maksimum 40 puan arasında dalgalanır.

Doğru Yanıtın Kısa Açıklaması

C şıkkı yanlıştır. Çünkü C grubunun Şubat ayı puanı ile Aralık ayı puanı aynı veya eşit düzeydedir ve ara aylarda düşüşler de görülmektedir; dolayısıyla puanlar Şubat’tan Aralık’a monoton artmamıştır.

İçindekiler

  1. Grafiğin Okunması
  2. İfadelerin Analizi
  3. Grupların Puan Aralıkları Karşılaştırma Tablosu
  4. Özet Tablosu
  5. SSS

1. Grafiğin Okunması

Grafikte dört grup için Ocak–Aralık ayları arasındaki ortalama puanlar farklı renk ve sembollerle gösterilmiştir:

  • A grubu: kırmızı üçgen
  • B grubu: mavi daire
  • C grubu: yeşil kare
  • D grubu: siyah elmas

Dikkat edilmesi gereken temel değerler:

  • A: en düşük ~50, en yüksek ~60
  • B: Temmuz’da ~70 (en yüksek)
  • C: Şubat’ta ~85, Aralık’ta ~85 (başlangıç ve bitiş aynı)
  • D: minimum ~30, maksimum ~40

2. İfadelerin Analizi

Şıklardaki her ifadeyi grafik verisiyle eşleştirerek kontrol edelim:

A) “A grubu puanı yıl içinde 50 ile 60 arasında kalmıştır.”

  • Grafik: A grubu puan aralığı 50–60 ⇒ Doğru.

B) “B grubu en yüksek puanını Temmuz ayında almıştır.”

  • Grafik: B grubu Temmuz’da ~70 ile zirve yapıyor ⇒ Doğru.

C) “C grubunun puanı Şubat ayından Aralık ayına artmıştır.”

  • Grafik: Şubat ≈85, Mart başı düşüş, Aralık ≈85 ⇒ Yanlış (monoton artış yok).

D) “D grubu puanları yıl içinde en fazla 30 puan aralığında değişmiştir.”

  • Grafik: D aralığı [30, 40] ⇒ fark = 40-30=10\le30 ⇒ Doğru.

E) “A, B, C, D gruplarından hiçbiri Kasım ayında 50 puan alamamıştır.”

  • Kasım’da A≈60, B≈40, C≈75, D≈40 ⇒ A ve C 50’nin üzerinde, B ve D 50’nin altında; “hiçbiri 50 almamıştır” ifadesi Kasım’da tam 50 puan alan olmadığı anlamına gelir ⇒ Doğru.

Sonuç: Yanlış olan tek ifade C şıkkıdır.

3. Grupların Puan Aralıkları Karşılaştırma Tablosu

Grup Min Puan Max Puan Aralık (max–min)
A 50 60 10
B 40 70 30
C 65 85 20
D 30 40 10

4. Özet Tablosu

Şık İfade Özeti Doğru / Yanlış
A A grubu puanı 50–60 aralığında Doğru
B B grubu en yüksek Temmuz’da Doğru
C C grubu Şubat→Aralık monoton artış göstermiştir Yanlış
D D grubu yıl içinde en fazla 30 puanlık aralıkta Doğru
E Kasım’da hiçbir grup tam 50 puan almamıştır Doğru

5. SSS

S1: “Monoton artış” ne demektir?
C1: Başlangıç değerinden son değere kadar sürekli artan bir seyrin olması anlamına gelir (ara düşüşler yoktur).

S2: Puan aralığı nasıl hesaplanır?
C2: Maksimum değerden minimum değeri çıkararak bulunur: \Delta = \max - \min.

S3: “Hiçbiri 50 puan almamıştır” ifadesi tam olarak neyi vurgular?
C3: Kasım ayında tam 50 puana sahip hiçbir grup olmadığını belirtir.

Çözümden memnun kaldınız mı? Başka hangi grafik yorumlama sorularını incelememi istersiniz? @Zeynep271