Sorunun Çözümü
Önemli Noktalar
- Cırcır böceği ötme sayısı sıcaklıkla doğru orantılıdır, yani sıcaklık arttıkça ötme sayısı da artar.
- Tablo, 5 günün sıcaklık aralıklarını göstermektedir.
- Cırcır böceğinin dakikada en fazla 89 defa ötmesi, sıcaklık değerinden yola çıkarak o günün belirlenmesi gerekiyor.
Cırcır böceğinin ötme sayısı sıcaklıkla ilişkili ise, en yüksek ötme sayısı en yüksek sıcaklığa denk gelir. Soruda en fazla 89 defa öttüğü söyleniyor, bu da en yüksek sıcaklıkta olma ihtimalini düşündürür.
Tablodaki sıcaklık aralıkları:
- Pazartesi: 18°C ≤ x ≤ 20°C
- Salı: 19°C ≤ x ≤ 22°C
- Çarşamba: 14°C ≤ x ≤ 16°C
- Perşembe: 15°C ≤ x ≤ 17°C
- Cuma: 20°C ≤ x ≤ 24°C
Burada en yüksek sıcaklık aralığı Cuma gününe ait (20°C ila 24°C). Çünkü 89 ötme en yüksek sıcaklık değerine karşılık gelir. Bu sebeple cırcır böceğinin ötme sayısının en fazla olduğu gün Cumadır.
Sonraki Adımlar
Cırcır böceğinin ötme sayısı ile sıcaklık arasındaki bağıntıyı ifade eden bir fonksiyon türü üzerinde çalışmak ister misiniz? Ya da diğer günlerin olası ötme sayıları nasıl hesaplanır?
Cırcır böceğinin dakikada en fazla 89 defa öttüğü bir günde ölçülen sıcaklık değerinin tabloda verilen günlerden hangisine ait olduğunu belirleyiniz.
Ana Başlıklar:
- Cırcır böceği ötüş hızı ile sıcaklık arasında lineer ilişki vardır.
- Okul düzeyinde yaygın formül: N = 3 t + 20, buradan t = (N – 20) / 3 elde edilir.
- N = 89 için t = 23 °C olup bu değer yalnızca Cuma (20 °C ≤ x ≤ 24 °C) aralığına girer.
İçindekiler
1. Doğrudan Çözüm
Cırcır böceğinin ötme formülünden
olarak alındığında, N = 89 için
23 °C yalnızca Cuma günü verilen 20 °C ≤ x ≤ 24 °C aralığına girer.
Cevap: Cuma
2. Ayrıntılı Açıklama
- Denklem: N = 3 t + 20
- İki bilinmeyenden t’yi çekmek için ters işleme geçin:t = \frac{N - 20}{3}.
- N = 89 koyup hesaplayın:t = \frac{89 - 20}{3} = 23\;^\circ\mathrm{C}.
- Tablo aralıklarıyla kıyaslayın:
- Pazartesi: 18–20 °C
- Salı: 19–22 °C
- Çarşamba: 14–16 °C
- Perşembe: 15–17 °C
- Cuma: 20–24 °C → 23 °C yalnızca Cuma’ya aittir.
3. Karşılaştırmalı Tablo
| Ölçüm Yöntemi | Ölçtüğü Büyüklük | Avantaj | Dezavantaj |
|---|---|---|---|
| Termometre | Doğrudan sıcaklık | Hızlı, kesin okuma | Kalibrasyon gerektirir |
| Cırcır böceği chirp | Dolaylı gösterge | Ek cihaz gerekmez, doğada gözlem imkânı | Tür ve çevre koşullarına bağımlı |
4. Özet Tablosu
| Gün | Sıcaklık Aralığı (°C) |
|---|---|
| Pazartesi | 18 ≤ x ≤ 20 |
| Salı | 19 ≤ x ≤ 22 |
| Çarşamba | 14 ≤ x ≤ 16 |
| Perşembe | 15 ≤ x ≤ 17 |
| Cuma | 20 ≤ x ≤ 24 |
| Hesaplanan t | 23 |
5. SSS
S1: Formül neden N = 3 t + 20 olarak kullanıldı?
C: Okul müfredatında Dolbear yasasının basitleştirilmiş hali olarak sıkça bu lineer formül yer alır.
S2: Farklı bir N değeri verilse nasıl ilerleriz?
C: Aynı denklemden t = (N - 20)/3 ile doğrudan sıcaklığa ulaşabilirsiniz.
S3: Gerçekte ölçümlerde nelere dikkat edilmeli?
C: Tür, nem ve gözlem süresi gibi çevresel faktör sonuçları etkileyebilir.
Bir sonraki adım olarak farklı N değerleriyle 3 adet alıştırma ister misiniz?
