- TBMM açılıncaya kadar Anadolu hareketini yöneten ge-
çici hükümet, aşağıdakilerden hangisinde seçilmiştir?
A) Alaşehir ve Balikesir Kongrelerinde
B) Erzurum Kongresinde
C) Amasya Görüşmelerinde
D) Sivas Kongresinde
E) Son Osmanlı Mebuslar Meclisinde
TBMM Açılıncaya Kadar Anadolu Hareketini Yöneten Geçici Hükümetin (Temsil Heyeti) Seçildiği Yer
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi (Alaşehir ve Balıkesir Kongreleri)
- Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri, Batı Anadolu’da Yunan işgaline karşı Kuva-yı Milliye birliklerini teşkilatlandırmak ve sevk etmek amacıyla toplanmış bölgesel kongrelerdir.
- Bu kongreler milli düzeyde bir hükümet veya Temsil Heyeti seçmemiştir. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi (Erzurum Kongresi)
- Milli Mücadele’nin yürütme organı ve geçici hükümeti niteliğindeki Temsil Heyeti (Heyet-i Temsiliye) fikri ilk kez Amasya Genelgesi’nde belirtilmiş, fiilen ve resmi olarak ilk kez Erzurum Kongresi’nde 9 kişilik bir heyet olarak seçilmiştir.
- Heyetin başkanlığına Mustafa Kemal Paşa getirilmiştir. Bu organ TBMM açılıncaya kadar Anadolu hareketini bir hükümet gibi yönetmiştir. Dolayısıyla bu seçenek doğrudur.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi (Amasya Görüşmeleri)
- Amasya Görüşmeleri (Protokolü), İstanbul Hükümeti (Salih Paşa) ile Temsil Heyeti (Mustafa Kemal) arasında yapılmıştır.
- Burada Temsil Heyeti seçilmemiş; aksine İstanbul Hükümeti tarafından Temsil Heyeti’nin hukuki ve siyasi varlığı resmen tanınmıştır. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi (Sivas Kongresi)
- Sivas Kongresi’nde Temsil Heyeti sıfırdan seçilmemiş; Erzurum’da seçilmiş olan heyetin üye sayısı 9’dan 16’ya çıkarılarak yetki alanı “tüm yurdu temsil eder” şeklinde genişletilmiştir.
- Temsil Heyeti ilk defa Erzurum Kongresi’nde kurulup seçildiği için bu seçenek yanlıştır.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi (Son Osmanlı Mebuslar Meclisi)
- Son Osmanlı Mebuslar Meclisi, İstanbul’da toplanan yasama organıdır ve Misak-ı Milli kararlarını kabul etmiştir. Anadolu hareketinin geçici hükümetini seçen organ değildir. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Alaşehir ve Balıkesir Kongrelerinde — Batı Anadolu savunmasına yönelik bölgesel kongrelerdir.
B. Erzurum Kongresinde — Temsil Heyeti ilk kez 9 kişiyle burada seçilerek göreve başlamıştır.
C. Amasya Görüşmelerinde — Temsil Heyeti’nin İstanbul Hükümeti’nce hukuken tanındığı buluşmadır.
D. Sivas Kongresinde — Daha önce Erzurum’da seçilen heyetin yetkileri tüm yurda genişletilmiştir.
E. Son Osmanlı Mebuslar Meclisinde — Misak-ı Milli’yi ilan eden meclistir.
Adım 7 — Son Doğrulama
Milli Mücadele’de TBMM’nin açılışına kadar (23 Nisan 1920) yürütme görevini üstlenen geçici hükümet niteliğindeki organ Temsil Heyeti’dir. Temsil Heyeti ilk kez Erzurum Kongresi’nde oluşturulmuş ve üyeleri seçilmiştir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) Erzurum Kongresinde
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temsil Heyeti’nin hükümet gibi hareket ederek ilk yürütme yetkisini kullandığı olay (Ali Fuat Paşa’nın Batı Cephesi Komutanlığı’na atanması) hakkında detaylı bir soru çözmek ister misiniz?